komórki olbrzymie
Komórki olbrzymie to duże, wielojądrowe komórki, które powstają w wyniku fuzji komórek jednojądrowych lub podziału jądra komórkowego bez towarzyszącego podziału cytoplazmy. W kontekście medycznym rozpoznawane są jako ważny marker procesów patologicznych, w tym chorób zapalnych, nowotworowych i infekcyjnych.
W diagnostyce histopatologicznej komórki olbrzymie typu Langhansa, charakteryzujące się obwodowym układem jąder, są typowe dla ziarniniakowego zapalenia, najczęściej związanego z gruźlicą. Z kolei komórki olbrzymie typu ciała obcego, z przypadkowym rozmieszczeniem jąder, występują w reakcjach na ciała obce i niektórych przewlekłych stanach zapalnych.
Komórki olbrzymie występują również w wielu nowotworach, takich jak olbrzymiokomórkowy guz kości, mięsak olbrzymiokomórkowy czy nowotwory z komórek histiocytarnych. Ich obecność może stanowić istotny czynnik diagnostyczny i prognostyczny w ocenie choroby nowotworowej. W diagnostyce różnicowej komórek olbrzymich kluczowa jest ocena ich morfologii, rozmieszczenia jąder oraz kontekstu kliniczno-patologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Fibroza układowa nefrogeniczna – Objawy
Fibroza układowa nefrogeniczna (NSF) to rzadka, ale ciężka choroba włóknieniowa występująca u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, najczęściej po ekspozycji na środki kontrastowe zawierające gadolin stosowane w MRI. Objawy pojawiają się zwykle w okresie 2-10 tygodni (średnio 5 tygodni) po ekspozycji, choć mogą wystąpić już po kilku dniach lub nawet po wielu latach (opisano przypadek po 10 latach). Pierwsze symptomy dotyczą skóry i obejmują obrzęk kończyn, ból, świąd, zaczerwienienie oraz teleangiektazje twardówki. W miarę progresji dochodzi do symetrycznego, obustronnego stwardnienia i pogrubienia skóry, zwłaszcza kończyn dolnych, z charakterystycznym wyglądem „skórki pomarańczowej” (peau d’orange), przykurczów stawowych i ograniczenia ruchomości. NSF może również zajmować narządy wewnętrzne, prowadząc do włóknienia serca, płuc, przepony, nerek i przewodu pokarmowego, co skutkuje poważnymi powikłaniami, takimi jak kardiomiopatia restrykcyjna czy niewydolność oddechowa.
biopsja skóry, erythema nodosum, fibroza układowa nefrogeniczna, hemodializa, hiperpigmentacja skóry, kardiomiopatia restrykcyjna, komórki olbrzymie, obrzęk kończyn, ostre uszkodzenie nerek, peau d’orange, proces włóknienia, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, przykurcz stawowy, restrykcyjna choroba płuc, rezonans magnetyczny, rumień, środek kontrastowy zawierający gadolin, stwardnienie skóry, upośledzenie funkcji nerek, włóknienie płuc, zaburzenie motoryki przełyku, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – Diagnostyka i diagnoza
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) jest najczęstszym zapaleniem naczyń u osób >50 r.ż., niosącym ryzyko utraty wzroku i udaru mózgu. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (OB zwykle >50 mm/h, często >100 mm/h; CRP podwyższone; morfologia z niedokrwistością normocytową, leukocytozą, trombocytozą) oraz obrazowych (USG, MRI, PET-CT). Biopsja tętnicy skroniowej pozostaje złotym standardem, choć jej czułość jest zmienna (15-87%), a wynik ujemny nie wyklucza choroby ze względu na obecność skip lesions. Nowe kryteria ACR/EULAR z 2022 roku uwzględniają zaawansowane metody obrazowe, a EULAR rekomenduje ultrasonografię tętnic skroniowych i pachowych jako badanie pierwszego wyboru, wykazujące objaw „halo”, kompresji, zwężenia lub niedrożności naczynia.
białko C-reaktywne, biopsja tętnicy skroniowej, całkowita niedrożność, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowe, diagnostyka ultrasonograficzna, fluorodeoksyglukoza, komórki olbrzymie, kryteria ACR, leukocytoza, niedokrwistość normocytowa, objaw halo, objaw kompresji, obrazowanie PET, odczyn Biernackiego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, polimialgia reumatyczna, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, rezonans magnetyczny wysokiej rozdzielczości, tocilizumab, trombocytoza, udar mózgu, ultrasonografia dopplerowska, utrata wzroku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agapurin SR 400 400 mg
Przedkliniczne badania toksyczności pentoksyfiliny, substancji czynnej Agapurin SR 400, wykazały niski potencjał toksyczny. W badaniach ostrej toksyczności LD50 wyniosła 1385 mg/kg (myszy, doustnie), 230 mg/kg (szczury, dożylnie) oraz 1770 mg/kg (szczury, doustnie). W toksyczności przewlekłej, podawanie do 1000 mg/kg/dobę szczurów i do 100 mg/kg/dobę psów nie wywołało uszkodzeń narządów. Niekorzystne efekty, takie jak niewydolność krążenia, krwawienia czy obrzęk płuc, pojawiły się jedynie przy dawkach >320 mg/kg/dobę u psów, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki olbrzymie, krwawienie, mutacja genowa, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, płodność, potencjał mutagenny, rozwój okołoporodowy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel włosowa – Patofizjologia i mechanizm
Torbiel włosowa (pilonidal sinus) to przewlekłe zapalenie skóry i tkanki podskórnej, najczęściej lokalizujące się w okolicy krzyżowo-guzicznej, o etiologii nabytej. Patogeneza opiera się na trzech czynnikach: obecności włosa (intruz), mechanicznej sile wnikania włosa do tkanki podskórnej (siła) oraz podatności skóry w szczelinie międzypośladkowej (vulnerability). Proces chorobowy rozpoczyna się po okresie dojrzewania, kiedy hormony płciowe wpływają na gruczoły łojowo-włosowe, prowadząc do zapalenia mieszka włosowego, jego pęknięcia i tworzenia ropnia torbieli. Mikroskopowo torbiel zawiera swobodne włosy w tkance ziarninowej, a ściany torbieli nie są wyścielone nabłonkiem, lecz tkanką ziarninową z naciekiem zapalnym. Wnikanie włosów jest jednokierunkowe, a ich ostre końce i zadziorki powodują uwięzienie i reakcję zapalną typu ciała obcego. Czynniki ryzyka to m.in. płeć męska, wiek 15-40 lat, nadmierne owłosienie, otyłość, siedzący tryb życia oraz głęboka szczelina międzypośladkowa.
bakterie beztlenowe, cytokeratyna, dojrzewanie, komórki olbrzymie, mieszek włosowy, naciek zapalny, nawrót choroby, okolica krzyżowo-guziczna, powięź krzyżowo-guziczna, rak kolczystokomórkowy, ropień, ropień neutrofilowy, ropne zapalenie apokrynowych gruczołów potowych, ściana torbieli, szczelina międzypośladkowa, tkanka ziarninująca, torbiel włosowa, wycięcie torbieli, zapalenie mieszka włosowego, zapalenie skóry, ziarniniaki, zmiana hormonalna - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel pilonidalna – Patofizjologia i mechanizm
Torbiel pilonidalna (sinus pilonidalis) to przewlekła choroba zapalna okolicy szpary międzypośladkowej, charakteryzująca się obecnością zainfekowanych kanałów lub jam zawierających włosy. Aktualne badania jednoznacznie wskazują na etiologię nabytą, a nie wrodzoną, co potwierdzają m.in. brak nabłonkowej wyściółki torbieli oraz obecność ziarniniakowej tkanki zapalnej. Patogeneza opiera się na mechanizmie wnikania luźnych włosów do tkanek pod wpływem sił mechanicznych (efekt ssący, tarcie, rozciąganie skóry) oraz podatności skóry, co wywołuje reakcję zapalną typu ciała obcego. Włosy wykazują charakterystyczną haczykowatą budowę, ułatwiającą ich jednokierunkową migrację i utrudniającą cofanie się. Czynniki ryzyka obejmują głęboką szparę międzypośladkową, nadmierne owłosienie, płeć męską, okres dojrzewania, siedzący tryb życia oraz otyłość.
badanie histopatologiczne, folliculitis, hidradenitis suppurativa, komórki olbrzymie, komórki plazmatyczne, międzypalcowa torbiel pilonidalna, mikroskopia elektronowa, nabłonek sześcienny, naciek zapalny, nawrót choroby, okres dojrzewania, patogeneza torbieli pilonidalnej, rak kolczystokomórkowy, reakcja na ciało obce, reakcja ziarniniakowa, ropień neutrofilowy, ropień pilonidalny, szpara międzypośladkowa, torbiel pilonidalna, zatoka pilonidalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agapurin 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne pentoksyfiliny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi 1385 mg/kg mc. (doustnie u myszy), 230 mg/kg mc. (dożylnie u szczurów) oraz 1770 mg/kg mc. (doustnie u szczurów). Długoterminowe podawanie leku w dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 100 mg/kg mc./dobę u psów przez okres roku nie powodowało toksycznego uszkodzenia narządów. Natomiast dawki przekraczające 320 mg/kg mc./dobę u psów przez rok indukowały objawy toksyczne, takie jak zaburzenia neurologiczne (słaba koordynacja ruchów), niewydolność krążenia, krwawienia, obrzęk płuc oraz patologiczne zmiany w jądrach (komórki olbrzymie). Badania reprodukcyjne wykazały zwiększony odsetek zgonów wewnątrzmacicznych płodów przy bardzo wysokich dawkach u szczurów, jednak nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój okołoporodowy w badaniach na różnych gatunkach (myszy, szczury, króliki, psy).
badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, komórki olbrzymie, mechanizm krzepnięcia, mutacja genetyczna, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, test Amesa, toksyczne uszkodzenie narządów, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia neurologiczne, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polfilin prolongatum 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pentoksyfiliny, substancji czynnej leku Polfilin prolongatum, obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego i mutagennego oraz wpływu na procesy rozrodcze. Toksyczność ostra wykazała, że dawki toksyczne u ludzi wynoszą około 80 mg/kg mc. drogą doustną, natomiast u myszy i szczurów dawki toksyczne zależą od drogi podania: dożylna 0,17-0,23 g/kg, dootrzewnowa 0,24-0,37 g/kg, doustna ponad 1,2-2,1 g/kg. W badaniach długoterminowych nie stwierdzono istotnych uszkodzeń narządowych przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 100 mg/kg mc./dobę u psów przez okres roku. Jednak dawki ≥320 mg/kg mc./dobę u psów wywołały działania niepożądane, takie jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz obecność komórek olbrzymich w tkankach.
dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie przeciwpłytkowe, działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, gruczolakowłókniak sutka, komórki olbrzymie, krwotok, nieplanowana synteza DNA, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, ostre zatrucie, pentoksyfilina, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność długoterminowa, toksyczność ostra, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA, zaburzenia koordynacji ruchowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lovastin 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lowastatyny wykazały istotne zmiany patologiczne przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających te stosowane klinicznie u ludzi. W długoterminowych badaniach rakotwórczości na myszach podawano lowastatynę w dawce 500 mg/kg mc./dobę przez 21 miesięcy, co skutkowało zwiększoną częstością nowotworów i włókniaków wątroby u obu płci. U samic myszy zaobserwowano także wzrost częstości włókniaków płuc przy dawkach czterokrotnie wyższych niż terapeutyczne. Dodatkowo, w populacji myszy wystąpiła zwiększona częstość brodawczaka niegruczołowej części śluzówki żołądka przy dawkach równych lub dwukrotnie wyższych od ludzkich. U szczurów, którym podawano lowastatynę przez 24 miesiące w dawkach 2-7-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną, odnotowano wzrost częstości nowotworów wątroby u samców. Testy mutagenności, w tym test mikrobiologiczny z Salmonella typhimurium oraz testy in vitro i in vivo na hepatocytach i szpiku kostnym, nie wykazały działania mutagennego lowastatyny.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polfilin 100 mg
Dane przedkliniczne pentoksyfiliny wskazują na stosunkowo szeroki margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych. Dawka toksyczna u ludzi wynosi około 80 mg/kg masy ciała przy podaniu doustnym, natomiast u gryzoni wartości te różnią się w zależności od drogi podania: dożylna 0,17-0,23 g/kg, dootrzewnowa 0,24-0,37 g/kg oraz doustna 1,2-2,1 g/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej, podawanie pentoksyfiliny przez rok w dawkach do 1000 mg/kg u szczurów i do 100 mg/kg u psów nie wywołało uszkodzeń narządów wewnętrznych. Jednakże bardzo wysokie dawki (≥320 mg/kg u psów) wiązały się z poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz zmiany histopatologiczne, co sugeruje potencjalny wpływ neurotoksyczny i kardiotoksyczny przy przedawkowaniu.
działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, gruczolakowłókniak sutka, komórki olbrzymie, krwotok, nieplanowana synteza DNA, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, obumarcie płodu, pentoksyfilina, płodność, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenia koordynacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polfilin 20 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności pentoksyfiliny wykazały, że ostra toksyczność jest zależna od drogi podania, z wartościami LD50 u gryzoni wynoszącymi 0,17-0,23 g/kg (dożylna), 0,24-0,37 g/kg (dootrzewnowa) oraz ponad 1,2-2,1 g/kg (doustna). U ludzi dawki doustne rzędu 80 mg/kg masy ciała wywołują objawy ostrego zatrucia. W badaniach przewlekłych (12 miesięcy) nie stwierdzono uszkodzeń narządów u szczurów przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę oraz u psów do 100 mg/kg/dobę, jednak dawki ≥320 mg/kg/dobę u psów powodowały zaburzenia koordynacji, niewydolność krążenia, krwotoki, obrzęk płuc oraz obecność komórek olbrzymich. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach (dawki do 570 mg/kg/dobę przez 18 miesięcy) nie wykazały działania kancerogennego u myszy, natomiast u samic szczurów zaobserwowano niewielkie zwiększenie liczby łagodnych gruczolakowłókniaków sutka, co może być związane z wiekiem zwierząt.
działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, gruczolakowłókniak sutka, hemostaza, komórki olbrzymie, krwotok, nieplanowana synteza DNA, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, obumarcie płodu, pentoksyfilina, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do infuzji, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, zaburzenia koordynacji