właściwości wykrztuśne
Właściwości wykrztuśne to zdolność substancji lub leków do ułatwiania usuwania wydzieliny z dróg oddechowych poprzez indukcję odkrztuszania. Preparaty wykrztuśne działają poprzez zwiększenie objętości wydzieliny oskrzelowej, zmniejszenie jej lepkości oraz stymulację odruchu kaszlowego, co ułatwia oczyszczanie dróg oddechowych.
Leki o właściwościach wykrztuśnych można podzielić na kilka grup: mukolityki (np. acetylocysteina, bromheksyna), które rozrzedzają wydzielinę poprzez rozrywanie wiązań w mucynie; środki drażniące błonę śluzową oskrzeli (np. olejki eteryczne); oraz leki zwiększające wydzielanie gruczołów oskrzelowych (np. preparaty jodu, sole amonowe). Często stosowane są także preparaty złożone, łączące różne mechanizmy działania.
Zastosowanie kliniczne leków wykrztuśnych obejmuje schorzenia przebiegające z zaleganiem gęstej wydzieliny w drogach oddechowych, takie jak ostre i przewlekłe zapalenie oskrzeli, mukowiscydoza, rozstrzenie oskrzeli czy zapalenie płuc. Właściwości wykrztuśne są szczególnie istotne w terapii schorzeń, w których upośledzony jest mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowego.
Przy stosowaniu preparatów wykrztuśnych należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu pacjenta, co wspomaga rozrzedzenie wydzieliny. Należy również unikać jednoczesnego podawania leków przeciwkaszlowych, które mogą hamować odruch kaszlowy niezbędny do efektywnego odkrztuszania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml
DEXAPINI w formie syropu zawiera trzy substancje aktywne: dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml) o działaniu przeciwkaszlowym, wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg/5 ml) łagodzący podrażnienia błony śluzowej dróg oddechowych oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml) o działaniu rozkurczowym i łagodzącym. Preparat jest wskazany do leczenia objawowego suchego, nieproduktywnego kaszlu w przebiegu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, takich jak przeziębienie, grypa czy zapalenie gardła. Synergistyczne działanie składników umożliwia hamowanie ośrodka kaszlu oraz łagodzenie podrażnień i skurczów dróg oddechowych, co jest szczególnie istotne w terapii kaszlu odruchowego i drażniącego.
błona śluzowa dróg oddechowych, choroba wątroby, cukrzyca, dekstrometorfan, dysfagia, działanie przeciwkaszlowe, działanie rozkurczowe, grypa, nalewka z kopru włoskiego, nieproduktywny kaszel, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, przeziębienie, stan zapalny górnych dróg oddechowych, suchy kaszel, uzależnienie od alkoholu, właściwości wykrztuśne, wyciąg z pędów sosny, zapalenie gardła - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Neoazarina 316 mg + 10 mg
Neoazarina jest lekiem przeciwkaszlowym z grupy R05DA04, zawierającym dwie substancje czynne: fosforan kodeiny półwodny (10 mg) oraz sproszkowane ziele tymianku (316 mg). Kodeina, jako opioid, działa przede wszystkim ośrodkowo, podwyższając próg pobudzenia ośrodka kaszlu w centralnym układzie nerwowym, co skutkuje zmniejszeniem częstotliwości napadów kaszlu, zwłaszcza drażniącego i nieproduktywnego. Dodatkowo wykazuje słabe działanie przeciwbólowe i uspokajające. Tymianek natomiast działa obwodowo, wykazując właściwości wykrztuśne oraz łagodzące podrażnienia błony śluzowej dróg oddechowych, co wspomaga efekt terapeutyczny kodeiny.
centralny układ nerwowy, drogi oddechowe, działanie obwodowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, fosforan kodeiny, kaszel drażniący, kaszel nieproduktywny, laktoza jednowodna, lek opioidowy, lek przeciwkaszlowy, nietolerancja laktozy, olejek eteryczny, ośrodek kaszlu, podrażnienie błony śluzowej, terapia kaszlu, właściwości wykrztuśne, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Ziele tymianku – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L., herba) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące przede wszystkim właściwości wykrztuśne, sekretolityczne, antyseptyczne oraz przeciwzapalne. Mechanizm wykrztuśny opiera się na zwiększeniu sekrecji płynnej wydzieliny śluzowej oraz stymulacji ruchu rzęsek nabłonka dróg oddechowych, co ułatwia odkrztuszanie gęstego śluzu w przebiegu mokrego kaszlu. Preparaty takie jak Syrop tymiankowy złożony zawierają wyciąg płynny z ziela tymianku w stężeniu 15,00 g/100 g oraz tymol 0,01 g/100 g, wykorzystując te właściwości terapeutyczne. Dodatkowo olejki eteryczne wykazują działanie antyseptyczne, wspomagając zwalczanie infekcji dróg oddechowych, a składniki aktywne hamują mediatory stanu zapalnego, redukując obrzęk i przekrwienie błon śluzowych. Wykazano także działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie oskrzeli, co sprzyja poprawie przepływu powietrza.
błona śluzowa dróg oddechowych, drogi oddechowe, działanie immunomodulujące, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie ściągające, działanie sekretolityczne, infekcja dróg oddechowych, kaszel produktywny, kaszel suchy, mediatory zapalne, mięśnie gładkie oskrzeli, nabłonek rzęskowy, odporność komórkowa i humoralna, odruch kaszlowy, olejek eteryczny, podrażnienie śluzówki jamy ustnej, skurcz oskrzeli, Thymus vulgaris, układ oddechowy, właściwości antyseptyczne, właściwości farmakodynamiczne, właściwości wykrztuśne, wyciąg z tymianku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy ustnej, ziele tymianku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bronchitabs 60 mg + 160 mg
Bronchitabs to roślinny lek wykrztuśny przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych z mokrym kaszlem i zalegającą wydzieliną w drogach oddechowych. Każda tabletka powlekana zawiera 60 mg wyciągu suchego z korzenia pierwiosnka (Primula veris L./Primula elatior (L.) Hill, radix) oraz 160 mg wyciągu suchego z ziela tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L., herba). Preparat ułatwia odkrztuszanie i usuwanie wydzieliny dzięki synergistycznemu działaniu obu składników roślinnych. Tabletki mają zielony kolor, są okrągłe, obustronnie wypukłe, o średnicy 10,1-10,3 mm i półmatowej powierzchni.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sirupus Pini compositus (420 mg + 64 mg + 3,2 mg)/5 ml
Sirupus Pini compositus to syrop zawierający 420 mg wyciągu sosnowego płynnego, 64 mg nalewki z owocu kopru włoskiego oraz 3,2 mg fosforanu kodeiny półwodnego na 5 ml, stosowany doraźnie w leczeniu suchego, męczącego kaszlu w przebiegu nieżytów górnych dróg oddechowych. W jednej dawce 15 ml znajduje się 9,6 mg fosforanu kodeiny, co jest istotne ze względu na jej działanie przeciwkaszlowe oraz potencjalne działania niepożądane. Syrop ma barwę słomkowo-żółtą, jest przezroczysty z dopuszczalną opalizacją, a w 100 g zawiera 6,6 g wyciągu sosnowego, 1,0 g nalewki z kopru włoskiego, 0,05 g fosforanu kodeiny oraz 62 g sacharozy. Zawartość etanolu nie przekracza 5% (m/m), co należy uwzględnić u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu lub cukrzycą.
działanie niepożądane, działanie przeciwkaszlowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, etanol, fosforan kodeiny, nalewka z kopru włoskiego, nietolerancja sacharozy, nieżyt górnych dróg oddechowych, opioid, ośrodek kaszlu, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna morfiny, ryzyko uzależnienia, sacharoza, suchy kaszel, syrop, właściwości wykrztuśne, wyciąg sosnowy płynny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z sosny – Wskazania do stosowania
Wyciąg z pędów sosny (Pinus sylvestris L.) w stężeniu 6,6 g/100 g syropu (DER 1:1,6, ekstrahent: etanol 90% v/v) stanowi główną substancję czynną preparatu HERBAPINI, stosowanego doraźnie w leczeniu suchego, męczącego kaszlu w przebiegu nieżytów górnych dróg oddechowych u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Syrop zawiera również fosforan kodeiny (0,05 g/100 g, tj. 9 mg/15 ml) o działaniu przeciwkaszlowym oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej (1 g/100 g, DER 1:5, ekstrahent: etanol 70% v/v) o właściwościach wykrztuśnych i łagodzących. Preparat jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania, wyłącznie w celu łagodzenia suchego, nieproduktywnego kaszlu, i nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z tymianku – Działania niepożądane
Wyciąg z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., herba) stosowany jako substancja aktywna w preparatach wykrztuśnych i łagodzących kaszel, takich jak Bronchostop Duo (zawierający 120 mg wyciągu suchego w 15 ml syropu), może wywoływać działania niepożądane o różnej etiologii. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne, takie jak wysypka, pokrzywka i świąd, których częstość występowania określono jako nieznaną. Ponadto, wyciąg może indukować reakcje ze strony układu immunologicznego, w tym nadwrażliwość oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę oraz ból brzucha, również o nieznanej częstości występowania, które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych przy nasilonych objawach.
biegunka, ból brzucha, Bronchostop Duo, działanie niepożądane, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, nudność, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja anafilaktyczna, świąd, Thymus vulgaris, Thymus zygis, właściwości wykrztuśne, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z tymianku, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie kwasowo-zasadowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thiocodin (15 mg + 300 mg)/10 ml
Thiocodin w postaci syropu o stężeniu 15 mg kodeiny fosforanu półwodnego oraz 300 mg sulfogwajakolu na 10 ml jest wskazany do leczenia suchego, uporczywego kaszlu bez odkrztuszania wydzieliny. Kodeina działa przeciwkaszlowo poprzez hamowanie ośrodka kaszlu w OUN, natomiast sulfogwajakol wykazuje łagodne właściwości wykrztuśne, co razem zapewnia skuteczne łagodzenie napadowego, drażniącego kaszlu, który nie ustępuje po standardowym leczeniu. Preparat jest szczególnie zalecany u pacjentów, u których kaszel ma charakter nieproduktywny i męczący, zakłócający codzienne funkcjonowanie, a także gdy inne metody terapeutyczne okazały się nieskuteczne.
centralny układ nerwowy, działanie przeciwkaszlowe, kaszel mokry, kaszel napadowy, kodeina fosforan półwodny, lek mukolityczny, lek pierwszego rzutu, lek wykrztuśny, nieproduktywny kaszel, odkrztuszanie plwociny, odkrztuszanie wydzieliny, ośrodek kaszlu, suchy drażniący kaszel, suchy uporczywy kaszel, sulfogwajakol, układ oddechowy, właściwości wykrztuśne, wydzielanie plwociny - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kopru włoskiego – Wskazania do stosowania
Nalewka z owocu kopru włoskiego (Foeniculum vulgare) w postaci ekstraktu DER 1:5 w etanolu 70% (V/V) jest składnikiem preparatów złożonych stosowanych w leczeniu suchego, nieproduktywnego kaszlu, szczególnie w przebiegu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. W preparacie Dexapini nalewka występuje w dawce 65 mg/5 ml, łączona z dekstrometorfanem bromowodorkiem (6,5 mg/5 ml) i wyciągiem z pędów sosny (426 mg/5 ml), wskazanym na suchy kaszel w przebiegu przeziębienia, grypy i zapalenia gardła. Herbapini zawiera nalewkę w dawce 64 mg/5 ml, fosforan kodeiny (3 mg/5 ml) oraz wyciąg z pędów sosny (442 mg/5 ml), stosowany doraźnie u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu męczącego suchego kaszlu. Nalewka wykazuje działanie wykrztuśne, przeciwzapalne i łagodzące podrażnienia błony śluzowej dróg oddechowych, uzupełniając efekt głównych substancji przeciwkaszlowych.
błona śluzowa dróg oddechowych, dekstrometorfan, działanie przeciwkaszlowe, ekstrakt DER, etanol 70%, fosforan kodeiny, górne drogi oddechowe, grypa, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel nieproduktywny, kaszel przewlekły, leczenie objawowe, nalewka z kopru włoskiego, nieżyt dróg oddechowych, opioidy, przeziębienie, stan chorobowy, stan zapalny dróg oddechowych, suchy kaszel, właściwości przeciwzapalne, właściwości wykrztuśne, wyciąg z pędów sosny, zapalenie gardła, zapalenie krtani - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Strepsils Natur kaszel mokry 8,25 mg/ml
Strepsils Natur kaszel mokry to syrop o stężeniu 8,25 mg/ml wyciągu suchego z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium), stosowany jako środek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego. Preparat jest przeznaczony dla pacjentów powyżej 2 roku życia, w tym dzieci, młodzieży i dorosłych, i charakteryzuje się brązową, opalizującą konsystencją z możliwym niewielkim osadem, co jest typowe dla leków roślinnych. Wyciąg przygotowany jest w proporcji 4-8:1 z użyciem 30% etanolu, a syrop zawiera do 469 mg sorbitolu na ml, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów. Lek jest wskazany w stanach zapalnych dróg oddechowych z nadmiernym wydzielaniem śluzu, infekcjach górnych dróg oddechowych oraz wszędzie tam, gdzie konieczne jest ułatwienie odkrztuszania.
duszność, Hedera helix, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, kaszel suchy, krwioplucie, lek wykrztuśny, nadmierne wytwarzanie śluzu, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, preparat pochodzenia roślinnego, sorbitol ciekły, środek wykrztuśny, stan zapalny dróg oddechowych, właściwości wykrztuśne, wyciąg z liścia bluszczu, wydzielina w drogach oddechowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Apipulmol (0,09 g + 2 g)/100 g
Apipulmol to syrop zawierający 2 g sulfogwajakolu oraz 90 mg amonu chlorku na 100 g preparatu, gdzie jedna dawka 10 ml dostarcza 260 mg sulfogwajakolu i 12 mg amonu chlorku. Lek jest wskazany w leczeniu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie gardła, krtani, tchawicy i oskrzeli, oraz w terapii kaszlu produktywnego. Sulfogwajakol wykazuje działanie wykrztuśne i przeciwkaszlowe, zmniejszając lepkość wydzieliny oskrzelowej, natomiast chlorek amonu działa mukolitycznie, upłynniając wydzielinę i ułatwiając jej odkrztuszanie. Preparat jest szczególnie przydatny w usprawnianiu drenażu oskrzelowego w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych.
chlorek amonu, drenaż oskrzelowy, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, kaszel mokry, kaszel produktywny, odkrztuszanie wydzieliny, stan zapalny górnych dróg oddechowych, sulfogwajakol, upłynnianie wydzieliny, właściwości mukolityczne, właściwości wykrztuśne, wydzielina oskrzelowa, wydzielina w drogach oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z bluszczu – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L.) wykazuje działanie wykrztuśne i sekretolityczne, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub rośliny z rodziny araliowatych (Araliaceae). Reakcje alergiczne mogą być wywołane przez saponiny triterpenowe obecne w wyciągu. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, takie jak sacharoza (197,30 mg/tabletkę w Hederoin), sorbitol (np. 962,5 mg/2,5 ml w Helituspan), izomalt (2447,50 mg/pastylkę w Herbion na kaszel mokry) oraz butylohydroksyanizol (0,0006 mg/pastylkę w Herbion). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych u pacjentów z nietolerancją tych składników.
butylohydroksyanizol, duszność, działanie sekretolityczne, Hedera helix, izomalt, lek sekretolityczny, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, nietolerancja izomaltu, nietolerancja sacharozy, oczyszczanie dróg oddechowych, reakcja alergiczna, rodzina araliowatych, saponiny triterpenowe, sorbitol, sorbitol ciekły, właściwości wykrztuśne, wyciąg z liścia bluszczu, wydzielina oskrzelowa, zadławienie, zaostrzenie objawów oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Wskazania do stosowania
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań w medycynie, szczególnie w leczeniu łagodnych, skurczowych dolegliwości przewodu pokarmowego, takich jak wzdęcia i dyspepsja. Zawarty w nim olejek eteryczny wykazuje działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz wiatropędne, co ułatwia eliminację gazów jelitowych. Preparaty jednoskładnikowe oraz wieloskładnikowe, np. Digestonic, wykorzystują synergistyczne działanie owocu kopru włoskiego wraz z innymi ziołami (korzeń rzewienia, ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc róży, owoc kolendry) w leczeniu niestrawności. Ponadto, owoc kopru włoskiego znajduje zastosowanie w łagodzeniu skurczowych dolegliwości menstruacyjnych (dysmenorrhea) poprzez działanie spazmolityczne na mięśniówkę macicy oraz jako środek wykrztuśny i sekretolityczny w mokrym kaszlu związanym z przeziębieniem, ułatwiając odkrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych.
ból menstruacyjny, bolesne miesiączkowanie, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysmenorrhea, dyspepsja, działanie rozkurczowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, fitoterapia, kaszel przeziębieniowy, lek ziołowy, mokry kaszel, niestrawność, olejek eteryczny, owoc kopru włoskiego, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat wieloskładnikowy, produkt leczniczy roślinny, przewód pokarmowy, schorzenia dróg oddechowych, stan zapalny górnych dróg oddechowych, właściwości wykrztuśne, wzdęcia, zaburzenia menstruacyjne - Leksykon substancji czynnych
Lukrecja – Wskazania do stosowania
Lukrecja (Glycyrrhiza glabra) jest surowcem leczniczym o szerokim spektrum działania, wykorzystywanym głównie w zaburzeniach trawiennych oraz chorobach układu oddechowego. Jej korzeń zawiera glicyryzynę, flawonoidy i saponiny, które odpowiadają za właściwości gastroprotekcyjne, przeciwzapalne i rozkurczowe. W preparacie Iberogast ekstrakt z korzenia lukrecji stanowi 10 ml na 100 ml płynu (stosunek surowca do ekstraktu 1:2,5-3,5) i jest stosowany w dyspepsji czynnościowej oraz zespole jelita nadwrażliwego, łagodząc objawy takie jak bóle skurczowe, wzdęcia i zgaga. W układzie oddechowym lukrecja działa wykrztuśnie, zwiększając wydzielanie śluzu i stymulując ruch rzęsek nabłonka, co ułatwia odkrztuszanie. Preparaty takie jak Pectobonisol (15 g nalewki na 100 g produktu, stosunek 1:5) i Tussipect (60 mg wyciągu suchego oraz 72 mg sproszkowanego korzenia w tabletce) są wskazane w leczeniu kaszlu i chorób dróg oddechowych z utrudnionym odkrztuszaniem.
choroby dróg oddechowych, ciężkie nogi, dyspepsja czynnościowa, flawonoidy, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel przy przeziębieniu, korzeń lukrecji, lukrecja, mrowienie i drętwienie, nabłonek dróg oddechowych, niewydolność krążenia, nudności, objawy dyspeptyczne, odkrztuszanie, rzęski nabłonka, saponiny, skurcze łydek, skurczowe bóle brzucha, środek wykrztuśny, trudność w odkrztuszaniu, układ odpornościowy, właściwości przeciwzapalne, właściwości wykrztuśne, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa, wzdęcia, zaburzenia czynnościowe, zalegająca wydzielina, zespół jelita nadwrażliwego, zgaga - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Prospan 26 mg
Prospan w formie pastylek miękkich zawiera 26 mg suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) i należy do leków wykrztuśnych stosowanych w terapii kaszlu mokrego. Mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że substancje czynne działają poprzez podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz stymulację gruczołów śluzowych oskrzeli za pośrednictwem włókien parasympatykolitycznych, co prowadzi do zwiększonej produkcji i upłynnienia wydzieliny oskrzelowej. Wyciąg jest przygotowany w stosunku 5-7,5:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Pastylki zawierają również maltitol i sorbitol po 0,53 g na sztukę.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, błona śluzowa żołądka, bluszcz pospolity, drogi oddechowe, działanie sekretolityczne, działanie sekretomotoryczne, działanie wykrztuśne, gruczoły oskrzelowe, kaszel i przeziębienie, kaszel mokry, lek wykrztuśny, maltitol, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancje pomocnicze, układ oddechowy, upłynnienie wydzieliny, właściwości wykrztuśne, wyciąg z liści bluszczu, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa