L-5-formylo-THF
L-5-formylo-THF (kwas 5-formylotetrahydrofoliowy, znany również jako folinian lub leucovorin) jest aktywną formą kwasu foliowego, która odgrywa kluczową rolę w metabolizmie jednowęglowym organizmu.
Jest to donor grup jednowęglowych w reakcjach biosyntezy nukleotydów purynowych i pirymidynowych, a także w procesie metylacji homocysteiny do metioniny. L-5-formylo-THF jest ważnym kofaktorem w enzymatycznych reakcjach przenoszenia grup jednowęglowych, co ma istotne znaczenie dla syntezy DNA i RNA.
W praktyce klinicznej L-5-formylo-THF (leucovorin) stosowany jest jako antidotum przy przedawkowaniu antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat. Podawanie leucovorinu (tzw. leukoworynowy rescue) zapobiega toksycznemu działaniu metotreksatu na komórki prawidłowe bez upośledzania jego działania przeciwnowotworowego. Ponadto, L-5-formylo-THF jest stosowany w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem w leczeniu niektórych nowotworów, gdzie wzmacnia działanie cytotoksyczne 5-FU.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas folinowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian), stosowany w postaci folinianu wapnia, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu domięśniowym, porównywalną z dożylną, choć Cmax jest niższe. Maksymalne stężenie substancji macierzystej osiągane jest szybko, w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym. Po dawce 25 mg AUC dla aktywnego enancjomeru L-5-formylotetrahydrofolianu wynosi 28,4 ± 3,5 mg×min/l, natomiast dla głównego metabolitu 5-metylo-THF 129 ± 112 mg×min/l. W surowicy stężenie nieaktywnego izomeru D przewyższa stężenie formy aktywnej L. Biotransformacja zachodzi głównie w wątrobie i błonie śluzowej jelita, a okres półtrwania eliminacyjnego formy L wynosi 32-35 minut, podczas gdy forma D utrzymuje się znacznie dłużej (352-485 minut). Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów to około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.).
5-formylotetrahydrofolian, 5-metylo-THF, biodostępność układowa, biotransformacja, błona śluzowa jelita, droga nerkowa, folinian wapnia, kwas 5-metylotetrahydrofoliowy, kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy, kwas folinowy, kwas foliowy, L-5-formylo-THF, L-5-formylotetrahydrofolian, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu