Właściwości farmakokinetyczne
Kwas folinowy
Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian), stosowany w postaci folinianu wapnia, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu domięśniowym, porównywalną z dożylną, choć Cmax jest niższe. Maksymalne stężenie substancji macierzystej osiągane jest szybko, w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym. Po dawce 25 mg AUC dla aktywnego enancjomeru L-5-formylotetrahydrofolianu wynosi 28,4 ± 3,5 mg×min/l, natomiast dla głównego metabolitu 5-metylo-THF 129 ± 112 mg×min/l. W surowicy stężenie nieaktywnego izomeru D przewyższa stężenie formy aktywnej L. Biotransformacja zachodzi głównie w wątrobie i błonie śluzowej jelita, a okres półtrwania eliminacyjnego formy L wynosi 32-35 minut, podczas gdy forma D utrzymuje się znacznie dłużej (352-485 minut). Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów to około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.).
Właściwości farmakokinetyczne kwasu folinowego
Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian) to pochodna kwasu foliowego występująca w produktach leczniczych w postaci soli wapniowej (folinian wapnia). Jest on racematem, w którym forma L (L-5-formylotetrahydrofolian, L-5-formylo-THF) stanowi aktywny enancjomer, odpowiedzialny za działanie terapeutyczne leku.1 2 3
Wchłanianie
Po podaniu domięśniowym wodnego roztworu folinianu wapnia, biodostępność układowa jest porównywalna do biodostępności po podaniu dożylnym. Należy jednak zaznaczyć, że przy podaniu domięśniowym osiągane stężenie maksymalne w osoczu (Cmax) jest mniejsze niż przy podaniu dożylnym.4 5 6 7
Dystrybucja
Dokładna objętość dystrybucji kwasu folinowego nie została dotychczas określona.8 9 10 11
Maksymalne stężenie substancji macierzystej (kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy, kwas folinowy) w surowicy krwi osiągane jest bardzo szybko – już po 10 minutach od podania dożylnego.12 13 14 15
Badania farmakokinetyczne po podaniu dawki 25 mg kwasu folinowego wykazały, że wartość pola pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) dla L-5-formylo-THF i 5-metylo-THF wynosiła odpowiednio 28,4±3,5 mg/min/l i 129±112 mg/min/l (lub mg×min/l). Istotną obserwacją jest fakt, że stężenie nieaktywnego izomeru D w surowicy jest większe niż stężenie aktywnego L-5-formylotetrahydrofolianu.16 17 18 19
Metabolizm
Najważniejszym metabolitem kwasu folinowego jest kwas 5-metylotetrahydrofoliowy (5-metylo-THF). Proces biotransformacji zachodzi głównie w dwóch narządach: wątrobie oraz błonie śluzowej jelita.20 21 22 23
Eliminacja
Okres półtrwania w fazie eliminacji wykazuje znaczące różnice między aktywnymi i nieaktywnymi formami kwasu folinowego:
- Dla aktywnej formy L: 32-35 minut
- Dla nieaktywnej formy D: 352-485 minut (ok. 6-8 godzin)
24 25 26 27
Całkowity końcowy okres półtrwania czynnych metabolitów kwasu folinowego wynosi około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (zarówno po podaniu dożylnym, jak i domięśniowym).28 29 30 31
Wydalanie
Kwas folinowy jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkową. Około 80-90% podanej dawki leku jest eliminowane z moczem, w postaci nieaktywnych metabolitów 5- i 10-formylotetrahydrofolianów. Tylko niewielka część, około 5-8% podanej dawki, jest wydalana z kałem.32 33 34 35
Parametry farmakokinetyczne kwasu folinowego
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność po podaniu domięśniowym | Porównywalna z podaniem dożylnym | Niższe Cmax w porównaniu do podania dożylnego |
| Czas do uzyskania maksymalnego stężenia (tmax) po podaniu dożylnym | 10 minut | Dla substancji macierzystej (kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy) |
| AUC dla L-5-formylo-THF po dawce 25 mg | 28,4 ± 3,5 mg/min/l | Aktywny enancjomer |
| AUC dla 5-metylo-THF po dawce 25 mg | 129 ± 112 mg/min/l | Główny metabolit |
| Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) formy L | 32-35 minut | Aktywna forma |
| Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) formy D | 352-485 minut | Nieaktywna forma |
| Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów | około 6 godzin | Niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.) |
| Wydalanie z moczem | 80-90% | Jako nieaktywne metabolity 5- i 10-formylotetrahydrofoliany |
| Wydalanie z kałem | 5-8% |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania