Właściwości farmakokinetyczne
Kwas folinowy

Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian), stosowany w postaci folinianu wapnia, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu domięśniowym, porównywalną z dożylną, choć Cmax jest niższe. Maksymalne stężenie substancji macierzystej osiągane jest szybko, w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym. Po dawce 25 mg AUC dla aktywnego enancjomeru L-5-formylotetrahydrofolianu wynosi 28,4 ± 3,5 mg×min/l, natomiast dla głównego metabolitu 5-metylo-THF 129 ± 112 mg×min/l. W surowicy stężenie nieaktywnego izomeru D przewyższa stężenie formy aktywnej L. Biotransformacja zachodzi głównie w wątrobie i błonie śluzowej jelita, a okres półtrwania eliminacyjnego formy L wynosi 32-35 minut, podczas gdy forma D utrzymuje się znacznie dłużej (352-485 minut). Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów to około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.).

Właściwości farmakokinetyczne kwasu folinowego

Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian) to pochodna kwasu foliowego występująca w produktach leczniczych w postaci soli wapniowej (folinian wapnia). Jest on racematem, w którym forma L (L-5-formylotetrahydrofolian, L-5-formylo-THF) stanowi aktywny enancjomer, odpowiedzialny za działanie terapeutyczne leku.1 2 3

Wchłanianie

Po podaniu domięśniowym wodnego roztworu folinianu wapnia, biodostępność układowa jest porównywalna do biodostępności po podaniu dożylnym. Należy jednak zaznaczyć, że przy podaniu domięśniowym osiągane stężenie maksymalne w osoczu (Cmax) jest mniejsze niż przy podaniu dożylnym.4 5 6 7

Dystrybucja

Dokładna objętość dystrybucji kwasu folinowego nie została dotychczas określona.8 9 10 11

Maksymalne stężenie substancji macierzystej (kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy, kwas folinowy) w surowicy krwi osiągane jest bardzo szybko – już po 10 minutach od podania dożylnego.12 13 14 15

Badania farmakokinetyczne po podaniu dawki 25 mg kwasu folinowego wykazały, że wartość pola pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC) dla L-5-formylo-THF i 5-metylo-THF wynosiła odpowiednio 28,4±3,5 mg/min/l i 129±112 mg/min/l (lub mg×min/l). Istotną obserwacją jest fakt, że stężenie nieaktywnego izomeru D w surowicy jest większe niż stężenie aktywnego L-5-formylotetrahydrofolianu.16 17 18 19

Metabolizm

Najważniejszym metabolitem kwasu folinowego jest kwas 5-metylotetrahydrofoliowy (5-metylo-THF). Proces biotransformacji zachodzi głównie w dwóch narządach: wątrobie oraz błonie śluzowej jelita.20 21 22 23

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji wykazuje znaczące różnice między aktywnymi i nieaktywnymi formami kwasu folinowego:

  • Dla aktywnej formy L: 32-35 minut
  • Dla nieaktywnej formy D: 352-485 minut (ok. 6-8 godzin)

24 25 26 27

Całkowity końcowy okres półtrwania czynnych metabolitów kwasu folinowego wynosi około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (zarówno po podaniu dożylnym, jak i domięśniowym).28 29 30 31

Wydalanie

Kwas folinowy jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkową. Około 80-90% podanej dawki leku jest eliminowane z moczem, w postaci nieaktywnych metabolitów 5- i 10-formylotetrahydrofolianów. Tylko niewielka część, około 5-8% podanej dawki, jest wydalana z kałem.32 33 34 35

Parametry farmakokinetyczne kwasu folinowego

Parametr Wartość Uwagi
Biodostępność po podaniu domięśniowym Porównywalna z podaniem dożylnym Niższe Cmax w porównaniu do podania dożylnego
Czas do uzyskania maksymalnego stężenia (tmax) po podaniu dożylnym 10 minut Dla substancji macierzystej (kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy)
AUC dla L-5-formylo-THF po dawce 25 mg 28,4 ± 3,5 mg/min/l Aktywny enancjomer
AUC dla 5-metylo-THF po dawce 25 mg 129 ± 112 mg/min/l Główny metabolit
Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) formy L 32-35 minut Aktywna forma
Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) formy D 352-485 minut Nieaktywna forma
Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów około 6 godzin Niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.)
Wydalanie z moczem 80-90% Jako nieaktywne metabolity 5- i 10-formylotetrahydrofoliany
Wydalanie z kałem 5-8%

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl