pierwiastek niezbędny

Pierwiastki niezbędne, zwane również biopierwiastkami lub pierwiastkami biogennymi, to składniki mineralne konieczne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nie mogą być syntetyzowane przez organizm i muszą być dostarczane z zewnątrz, głównie poprzez dietę.

Pierwiastki niezbędne dzieli się na makroelementy (potrzebne w ilościach powyżej 100 mg dziennie), takie jak wapń, fosfor, magnez, sód, potas, chlor i siarka, oraz mikroelementy (potrzebne w ilościach poniżej 100 mg dziennie), w tym żelazo, cynk, miedź, selen, jod, mangan, molibden, chrom i kobalt. Każdy z nich pełni określone funkcje fizjologiczne i biochemiczne, a ich niedobór prowadzi do charakterystycznych zaburzeń.

Niedobór pierwiastków niezbędnych może wynikać z niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania, zwiększonego zapotrzebowania (np. w ciąży, podczas wzrostu, w chorobach) lub zwiększonej utraty (np. przy niektórych chorobach nerek). Diagnostyka niedoborów opiera się na badaniach biochemicznych krwi, moczu, włosów lub paznokci, a także na ocenie objawów klinicznych.

Suplementacja pierwiastków niezbędnych powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza, gdyż zarówno ich niedobór, jak i nadmiar może być szkodliwy dla zdrowia. W praktyce klinicznej szczególne znaczenie ma monitorowanie poziomów żelaza, wapnia, magnezu i pierwiastków śladowych, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłymi schorzeniami, zaburzeniami odżywiania czy stosujących restrykcyjne diety.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl