lek przeciwświądowy
Leki przeciwświądowe to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w celu zmniejszenia lub eliminacji świądu skóry. Najczęściej wykorzystywane w tej grupie są leki przeciwhistaminowe (blokery receptora H1), które hamują działanie histaminy – jednego z głównych mediatorów świądu.
W praktyce klinicznej leki przeciwświądowe dzielą się na preparaty pierwszej generacji (np. hydroksyzyna, difenhydramina, klemastyna), które przenikają barierę krew-mózg i mogą powodować sedację, oraz leki drugiej generacji (np. cetyryzyna, loratadyna, feksofenadyna), które są bardziej selektywne i rzadziej wywołują senność.
Mechanizm działania leków przeciwświądowych opiera się głównie na blokowaniu receptorów histaminowych, stabilizacji błon komórkowych mastocytów, hamowaniu uwalniania mediatorów zapalnych lub działaniu przeciwzapalnym. Leki te znajdują zastosowanie w różnych dermatozach świądowych, pokrzywce, atopowym zapaleniu skóry, świądzie cholestatycznym oraz alergicznych reakcjach skórnych.
Oprócz leków przeciwhistaminowych, w terapii świądu stosuje się również inne grupy leków o działaniu przeciwświądowym, m.in. glikokortykosteroidy (miejscowe i systemowe), inhibitory kalcyneuryny, leki przeciwdepresyjne, antagonisty receptorów opioidowych, gabapentynoidyny oraz leki immunosupresyjne – w zależności od etiologii świądu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Neotigason 25 mg
Acytretyna, substancja czynna leku Neotigason dostępnego w dawkach 10 mg i 25 mg, jest retinoidem stosowanym w terapii ciężkich postaci łuszczycy oraz innych keratynizacyjnych chorób skóry. Przedawkowanie acytretyny manifestuje się objawami charakterystycznymi dla ostrej hiperwitaminozy A, takimi jak bóle głowy (tępe lub pulsujące), zawroty głowy, nudności, wymioty, senność, rozdrażnienie oraz świąd skóry. Objawy te wynikają z toksycznego działania nadmiernych dawek substancji na organizm i wymagają szybkiej identyfikacji, aby zapobiec dalszym powikłaniom. W przypadku rozpoznania przedawkowania konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, co zatrzymuje dalszą absorpcję acytretyny i ogranicza nasilenie objawów.
acytretyna, ból głowy, diagnostyka różnicowa, funkcja nerek, funkcja wątroby, hiperwitaminoza A, infekcja przewodu pokarmowego, izotretynoina, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwświądowy, lek przeciwwymiotny, łuszczyca, nawodnienie doustne, Neotigason, objawy neurologiczne, objawy toksyczne, ostra toksyczność, procedura detoksykacyjna, retinoid, stan lękowy, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrucie pokarmowe, zawrót głowy, zespół neurologiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zidenac 1 mg/g
Zidenac (1 mg/g, żel) zawiera dimetyndenu maleinian, antagonista receptorów histaminowych H1, klasyfikowany w grupie ATC jako D04AA13. Substancja ta wykazuje silne powinowactwo do receptorów H1, stabilizując je w stanie nieaktywnym, co prowadzi do zahamowania działania histaminy i ograniczenia reakcji nadwrażliwości typu wczesnego. Farmakodynamicznie dimetyndenu maleinian zmniejsza przepuszczalność naczyń włosowatych, co redukuje objawy zapalne skóry, wykazuje działanie miejscowo znieczulające oraz skutecznie łagodzi świąd i podrażnienia skóry różnego pochodzenia.
antagonista receptorów histaminowych, dimetyndenu maleinian, dolegliwości skórne, działanie przeciwświądowe, histamina, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, mediatory reakcji zapalnej, miejscowe znieczulenie, nadmierna przepuszczalność naczyń, nadwrażliwość typu wczesnego, powinowactwo receptorowe, przepuszczalność naczyń włosowatych, świąd, uwalnianie histaminy - Leksykon chorób i schorzeń
Świąd skóry (pruritus) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Świąd skóry (pruritus) to powszechny objaw dermatologiczny, który może mieć etiologię miejscową (np. xerosis, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) lub ogólnoustrojową (choroby wątroby, przewlekła niewydolność nerek, choroby hematologiczne, tarczycy, cukrzyca). Przewlekły świąd definiowany jest jako utrzymujący się powyżej 6 tygodni i może znacząco obniżać jakość życia, powodując zaburzenia snu, lęki i depresję. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu obejmującego czas trwania, lokalizację, nasilenie, czynniki zaostrzające, współistniejące objawy skórne oraz badania laboratoryjne (morfologia, parametry wątroby i nerek, hormony tarczycy). W diagnostyce różnicowej uwzględnia się także badania dermatologiczne, zeskrobiny, biopsję i wymazy w celu wykluczenia infekcji i zmian nowotworowych.
antagonista receptora opioidowego, atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, cholestaza, cholestaza ciężarnych, choroby hematologiczne, choroby tarczycy, cukrzyca, diagnostyka różnicowa, edukacja pacjenta, emolient, fototerapia, grzybica skóry, inhibitor kalcyneuryny, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, lichenifikacja, łuszczyca, morfologia krwi, niewydolność nerek, pokrzywka, polipragmazja, promieniowanie UVB, pruritus, przewlekły świąd, radioterapia, reakcja alergiczna, sucha skóra, świąd cholestatyczny, świąd mocznicowy, świąd neuropatyczny, świąd skóry, świerzb, technika relaksacyjna, terapia PUVA, ukąszenie owada, wysypka, xerosis, zeskrobiny skórne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba wątroby charakteryzująca się zapaleniem i włóknieniem dróg żółciowych, prowadzącym do ich zwężenia, cholestazy, marskości oraz powikłań takich jak nadciśnienie wrotne, niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), osteoporoza oraz zwiększone ryzyko nowotworów dróg żółciowych i jelita grubego. PSC najczęściej dotyka mężczyzn w wieku 30-50 lat i jest silnie powiązana z chorobami zapalnymi jelit, zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (współwystępuje u 60-80% pacjentów). Diagnostyka i monitorowanie obejmują regularne badania funkcji wątroby co 3-6 miesięcy, obrazowanie MRCP lub ERCP, pomiar markerów nowotworowych CA 19-9 co 6-12 miesięcy, USG jamy brzusznej, densytometrię kości co 1-2 lata oraz coroczne kolonoskopie u pacjentów z IBD. Leczenie jest objawowe i profilaktyczne, obejmujące m.in. stosowanie cholestyraminy, leków przeciwhistaminowych, rifampicyny, antybiotyków, kwasu ursodeoksycholowego oraz suplementację witamin A, D, E, K i wapnia.
antagonista opioidowy, antybiotyk, badanie densytometryczne, badanie fizykalne, badanie funkcji wątroby, biegunka tłuszczowa, celiakia, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholestaza, cholestyramina, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna jelit, encefalopatia, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, implantacja stentu, infekcja dróg żółciowych, kolonoskopia, kwas ursodeoksycholowy, lek immunomodulujący, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, marker nowotworowy, marskość wątroby, mikrobiom jelitowy, nadciśnienie wrotne, niedobór witamin, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, nudności, osteoporoza, przeszczepienie wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, przewlekłe zmęczenie, przezskórny drenaż dróg żółciowych, rak dróg żółciowych, rak jelita grubego, rifampicyna, steatorea, świąd skóry, terapia przeciwwłóknieniowa, uszkodzenie wątroby, wankomycyna, włóknienie dróg żółciowych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja tasiemcem – Zapobieganie i profilaktyka
Infekcja owsikami (Enterobius vermicularis) jest powszechnym pasożytniczym zakażeniem, szczególnie u dzieci, wymagającym kompleksowej profilaktyki obejmującej higienę osobistą i środowiskową. Kluczowe znaczenie ma dokładne mycie rąk ciepłą wodą z mydłem przez minimum 15 sekund, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, zmianie pieluch, kontakcie z osobą zakażoną oraz przed posiłkami. Poranna kąpiel (preferowany prysznic) i higiena okolic odbytu oraz narządów płciowych są niezbędne do usunięcia jaj pasożyta złożonych nocą. Zaleca się utrzymywanie krótkich paznokci, unikanie drapania okolicy odbytu oraz codzienną zmianę i pranie bielizny, pościeli i ręczników w temperaturze co najmniej 54°C, co skutecznie eliminuje jaja. Jaja owsików mogą przetrwać na powierzchniach do 2-3 tygodni, dlatego konieczne jest regularne odkurzanie, czyszczenie na mokro i dezynfekcja często dotykanych miejsc oraz zabawek. Leczenie powinno obejmować wszystkich domowników jednocześnie, z podaniem dwóch dawek leku przeciwpasożytniczego w odstępie 2 tygodni, a w przypadku nawracających infekcji – pulsacyjny schemat mebendazolu co 14 dni przez 16 tygodni.
badanie przesiewowe, dezynfekcja termiczna, droga przenoszenia, farmakoterapia, higiena osobista, infekcja nawracająca, infekcja pasożytnicza, infekcja pierwotna, infekcja przewlekła, infekcja tasiemcem, jajo pasożyta, leczenie pulsacyjne, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwświądowy, mebendazol, metoda profilaktyczna, owsica, profilaktyka infekcji, reinfekcja, reinfekcja owsikami, środek higieniczny, świąd nocny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum Aflofarm 100 mg
Hydroxyzinum Aflofarm w postaci syropu o stężeniu 2 mg/mL hydroksyzyny chlorowodorku jest wskazany do objawowego leczenia stanów lękowych u dorosłych, wykazując działanie przeciwlękowe łagodzące napięcie, niepokój, drażliwość oraz zaburzenia snu. Ponadto, dzięki właściwościom przeciwhistaminowym, preparat skutecznie redukuje świąd o różnej etiologii, w tym w atopowym zapaleniu skóry, pokrzywce, chorobach skóry i ogólnoustrojowych (np. niewydolność nerek, wątroby) oraz reakcjach alergicznych. Syrop jest także stosowany jako element premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi, gdzie zmniejsza lęk przedoperacyjny, uspokaja pacjenta, redukuje sekrecję śliny i wydzieliny oskrzelowej oraz obniża ryzyko nudności i wymiotów pooperacyjnych. Dawkowanie syropu umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii, co jest korzystne u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek lub wymagających indywidualnego podejścia.
anestezjologia, atopowe zapalenie skóry, chlorowodorek hydroksyzyny, choroba wątroby, cukrzyca, dieta niskosodowa, hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, lęk przedoperacyjny, monitorowanie glikemii, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności pooperacyjne, pokrzywka, premedykacja, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, stan lękowy, substancja pomocnicza, świąd, właściwość przeciwhistaminowa, zaburzenie lękowe - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Leczenie
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) jest ostrą, samoograniczającą się infekcją wątroby wywołaną przez HAV, która zazwyczaj nie prowadzi do przewlekłego uszkodzenia narządu. Leczenie jest wyłącznie wspomagające i obejmuje odpoczynek, odpowiednie nawodnienie, zbilansowaną dietę oraz unikanie alkoholu i leków hepatotoksycznych, takich jak paracetamol. W przypadku nasilonych objawów stosuje się leki przeciwwymiotne, przeciwgorączkowe i przeciwświądowe pod ścisłą kontrolą lekarską. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować regularną ocenę funkcji wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina, fosfataza alkaliczna, GGTP), parametrów krzepnięcia (INR, czas protrombinowy) oraz stanu neurologicznego w celu wczesnego wykrycia encefalopatii. Hospitalizacja jest wskazana w ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy ryzyku piorunującej niewydolności wątroby, gdzie stosuje się intensywne leczenie wspomagające, a w skrajnych sytuacjach rozważa się przeszczepienie wątroby według kryteriów Kings College lub skali MELD.
aplazja czerwonokrwinkowa, badanie funkcji wątroby, badanie serologiczne, encefalopatia wątrobowa, immunoglobulina, kryteria Kings College, leczenie objawowe, leczenie przeciwwirusowe, leczenie wspomagające, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwświądowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwwymiotny, nawodnienie dożylne, okres zakaźności, parametry krzepnięcia, piorunująca niewydolność wątroby, postępowanie terapeutyczne, profilaktyka poekspozycyjna, przeszczepienie wątroby, przewlekłe uszkodzenie wątroby, skala MELD, substancja hepatotoksyczna, szczepienie poekspozycyjne, terapia kortykosteroidowa, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pirolam 10 mg/g
Pirolam w postaci zawiesiny na skórę zawiera 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą i może wywoływać działania niepożądane głównie w obrębie skóry, tkanki podskórnej oraz układu immunologicznego. Do najczęściej obserwowanych należą miejscowy obrzęk (częstość ≥1/100 do <1/10), pieczenie, podrażnienie, rumień i świąd o nieznanej częstości występowania. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może wystąpić alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania miejscowych glikokortykosteroidów. Objawy te mogą wpływać na komfort pacjenta, a ich nasilenie wymaga dostosowania schematu leczenia lub przerwania stosowania preparatu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, bezpieczeństwo farmakoterapii, choroba grzybicza, cyklopiroks z olaminą, lek przeciwświądowy, miejscowy glikokortykosteroid, monitoring działań niepożądanych, nadwrażliwość na składniki leku, obrzęk, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja zapalna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, świąd, terapia przeciwgrzybicza, wtórne zakażenie bakteryjne, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zawiesina na skórę