nudności pooperacyjne
Nudności pooperacyjne (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting) to powszechne powikłania występujące po zabiegach chirurgicznych, dotykające około 30-50% pacjentów. Objawy mogą pojawić się bezpośrednio po wybudzeniu z anestezji lub rozwinąć się w ciągu 24-48 godzin po operacji.
Do głównych czynników ryzyka PONV zalicza się płeć żeńską, niepalenie tytoniu, historię choroby lokomocyjnej lub wcześniejszych nudności pooperacyjnych, stosowanie opioidów w okresie okołooperacyjnym oraz rodzaj i czas trwania zabiegu. Szczególnie narażeni są pacjenci poddawani operacjom ginekologicznym, okulistycznym, otolaryngologicznym oraz laparoskopowym.
Profilaktyka PONV powinna być wdrażana u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka i obejmuje stosowanie antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, granisetron), deksametazonu, droperidolu lub metoklopramidu. Coraz częściej stosuje się terapię multimodalną, łączącą leki o różnych mechanizmach działania, co pozwala na skuteczniejsze zapobieganie nudnościom i wymiotom przy mniejszych dawkach poszczególnych preparatów.
W przypadku wystąpienia PONV mimo profilaktyki, zaleca się zastosowanie leku z innej grupy niż użyty profilaktycznie. Istotne jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta, unikanie hipotensji śródoperacyjnej oraz minimalizowanie stosowania opioidów poprzez wdrażanie technik znieczulenia regionalnego i multimodalnego leczenia bólu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atossa 8 mg
Lek Atossa zawierający 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu w tabletkach powlekanych jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią i radioterapią nowotworów oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych pacjentów. W populacji pediatrycznej doustna forma leku jest zalecana wyłącznie u dzieci o powierzchni ciała >1,2 m² w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, natomiast w przypadku pooperacyjnych nudności i wymiotów u dzieci i młodzieży rekomendowane jest stosowanie ondansetronu w formie powolnego wstrzyknięcia dożylnego ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych dotyczących doustnej formy w tym wskazaniu.
chemioterapia nowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nudności indukowane chemioterapią, nudności pooperacyjne, nudności wywołane radioterapią, ondansetron, pooperacyjne nudności i wymioty, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, radioterapia nowotworów, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty pooperacyjne, zaburzenia wchłaniania cukrów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Setronon 8 mg
Setronon (ondansetron) w dawce 8 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany u dorosłych do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów związanych z chemioterapią i radioterapią przeciwnowotworową oraz w profilaktyce nudności i wymiotów pooperacyjnych. U dzieci powyżej 6 miesięcy stosuje się go wyłącznie doustnie w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom indukowanym chemioterapią. W populacji pediatrycznej nie zaleca się stosowania tabletek powlekanych w profilaktyce nudności pooperacyjnych, gdzie preferowane jest podanie dożylne. Każda tabletka zawiera 8 mg ondansetronu chlorowodorku dwuwodnego, 95,6 mg laktozy jednowodnej oraz 0,04 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
chemioterapia, chemioterapia przeciwnowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, dieta niskosodowa, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, leczenie przeciwnowotworowe, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty, nudności pooperacyjne, ondansetron, pediatria, przewód pokarmowy, radioterapia nowotworów, tabletki powlekane, terapia onkologiczna, wstrzyknięcie dożylne, zabieg chirurgiczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum Aflofarm 100 mg
Hydroxyzinum Aflofarm w postaci syropu o stężeniu 2 mg/mL hydroksyzyny chlorowodorku jest wskazany do objawowego leczenia stanów lękowych u dorosłych, wykazując działanie przeciwlękowe łagodzące napięcie, niepokój, drażliwość oraz zaburzenia snu. Ponadto, dzięki właściwościom przeciwhistaminowym, preparat skutecznie redukuje świąd o różnej etiologii, w tym w atopowym zapaleniu skóry, pokrzywce, chorobach skóry i ogólnoustrojowych (np. niewydolność nerek, wątroby) oraz reakcjach alergicznych. Syrop jest także stosowany jako element premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi, gdzie zmniejsza lęk przedoperacyjny, uspokaja pacjenta, redukuje sekrecję śliny i wydzieliny oskrzelowej oraz obniża ryzyko nudności i wymiotów pooperacyjnych. Dawkowanie syropu umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii, co jest korzystne u pacjentów z trudnościami w połykaniu tabletek lub wymagających indywidualnego podejścia.
anestezjologia, atopowe zapalenie skóry, chlorowodorek hydroksyzyny, choroba wątroby, cukrzyca, dieta niskosodowa, hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, lęk przedoperacyjny, monitorowanie glikemii, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności pooperacyjne, pokrzywka, premedykacja, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, stan lękowy, substancja pomocnicza, świąd, właściwość przeciwhistaminowa, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ondansetron Accord 8 mg
Ondansetron Accord to lek przeciwwymiotny dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji, zawierający ondansetron w stężeniu 2 mg/ml, oferowany w dawkach 4 mg (2 ml) oraz 8 mg (4 ml). Wskazania do stosowania u dorosłych obejmują leczenie i profilaktykę nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią cytotoksyczną, radioterapią (szczególnie w obrębie jamy brzusznej i miednicy) oraz w okresie pooperacyjnym. U dzieci lek jest wskazany do leczenia nudności i wymiotów po chemioterapii od 6. miesiąca życia oraz do zapobiegania i leczenia nudności pooperacyjnych od 1. miesiąca życia, przy czym brak jest danych dotyczących doustnego podawania u tej grupy. Preparat charakteryzuje się szybkim początkiem działania dzięki podaniu parenteralnemu, co jest kluczowe w nagłych stanach emetogennych.
ampułko-strzykawka, chemioterapia cytotoksyczna, chlorek sodu, chlorowodorek dwuwodny, cytostatyki, cytrynian sodu, infuzja dożylna, leczenie przeciwnowotworowe, napromienianie jamy brzusznej, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności po radioterapii, nudności pooperacyjne, ondansetron, podanie parenteralne, środek przeciwwymiotny, wodorotlenek sodu - Leksykon substancji czynnych
Propofol – Wskazania do stosowania
Propofol jest krótko działającym, dożylnym anestetykiem stosowanym do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji podczas zabiegów diagnostycznych, chirurgicznych i na oddziałach intensywnej terapii (OIT). Preparaty o stężeniu 10 mg/ml są wskazane u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia, natomiast preparaty o stężeniu 20 mg/ml – u dorosłych i dzieci powyżej 3 lat. Sedacja na OIT jest ograniczona do pacjentów powyżej 16 roku życia. Propofol charakteryzuje się szybkim początkiem działania i krótkim czasem eliminacji, co umożliwia szybkie wybudzenie pacjenta, istotne zwłaszcza w procedurach ambulatoryjnych i neurochirurgicznych. Wskazania obejmują także pacjentów z podwyższonym ryzykiem nudności i wymiotów pooperacyjnych oraz tych, u których inne leki sedacyjne są przeciwwskazane lub wywołują działania niepożądane.
analgezja, anestezjologia, biopsja, bolus, endoskopia, farmakokinetyka, gastroskopia, indukcja znieczulenia, infuzja ciągła, intensywna terapia, kolonoskopia, nadwrażliwość na propofol, nudności pooperacyjne, okres półtrwania, poziom sedacji, propofol, Propofol MCT/LCT, Propofol-Lipuro, saturacja krwi, sedacja, sedacja w OIT, sedacja zabiegowa, tomografia komputerowa, wentylacja mechaniczna, wymiana gazowa, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne - Leksykon substancji czynnych
Haloperydol – Wskazania do stosowania
Haloperydol, należący do grupy leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków), jest dostępny w formie tabletek, kropli doustnych (0,2%) oraz roztworu do wstrzykiwań. Wskazania do jego stosowania u dorosłych obejmują leczenie schizofrenii i zaburzeń schizoafektywnych, ostrego pobudzenia psychoruchowego, epizodów manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej, majaczenia, agresji i objawów psychotycznych w demencji (Alzheimer i demencja naczyniowa), tików (w tym zespołu Gillesa de la Tourette’a), pląsawicy w chorobie Huntingtona oraz zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów pooperacyjnych. Postać parenteralna jest szczególnie wskazana w stanach wymagających szybkiej interwencji, np. ciężkie pobudzenie psychoruchowe lub niemożność podania leku doustnie. Warto podkreślić, że haloperydol jest stosowany często po niepowodzeniu innych metod terapeutycznych lub gdy inne leki są nieskuteczne bądź nietolerowane.
autyzm, całościowe zaburzenie rozwoju, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Huntingtona, demencja alzheimerowska, demencja naczyniowa, działanie niepożądane, epizod manii, haloperydol, krople doustne haloperydolu, lek przeciwpsychotyczny, majaczenie, neuroleptyk, nudności pooperacyjne, pląsawica, pobudzenie psychoruchowe, postać parenteralna, roztwór do wstrzykiwań, schizofrenia, stan majaczeniowy, tik, zaburzenie funkcjonowania, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Torecan 6,5 mg
Torecan w postaci czopków 6,5 mg, zawierający dimaleinian tietyloperazyny, jest lekiem przeciwwymiotnym z grupy pochodnych fenotiazyny, stosowanym głównie w kontroli nudności i wymiotów wywołanych różnymi czynnikami klinicznymi. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentów poddawanych chemioterapii cytostatykami oraz radioterapii, zwłaszcza w obszarze jamy brzusznej lub przy napromienianiu całego ciała, gdzie często występują silne objawy ze strony przewodu pokarmowego. Działanie tietyloperazyny polega na blokadzie receptorów dopaminowych D2 w chemoreceptorowej strefie wyzwalającej pnia mózgu, co skutecznie hamuje odruch wymiotny. Lek jest także stosowany w leczeniu pooperacyjnych nudności i wymiotów (PONV), które mogą komplikować rekonwalescencję i zwiększać ryzyko powikłań po zabiegach chirurgicznych w znieczuleniu ogólnym.
aspiracja treści żołądkowej, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, cytostatyki, czopki, dimaleinian tietyloperazyny, działanie przeciwwymiotne, leki emetogenne, napromienianie całego ciała, nudności i wymioty, nudności pooperacyjne, pochodne fenotiazyny, promieniowanie jonizujące, radioterapia jamy brzusznej, receptory dopaminowe, tietyloperazyna, zaburzenia elektrolitowe, znieczulenie ogólne