puchitis
Puchitis (ang. pouchitis) to stan zapalny zbiornika jelitowego (poucha), który tworzy się chirurgicznie u pacjentów po proktokolektomii odtwórczej z wytworzeniem zbiornika jelitowego (najczęściej w kształcie litery J) w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub rodzinnej polipowatości gruczolakowatej.
Charakteryzuje się objawami takimi jak zwiększona częstotliwość wypróżnień, pilne parcie na stolec, ból brzucha, krwawienie z odbytu oraz gorączka. Diagnoza opiera się na ocenie klinicznej, endoskopowej i histologicznej. Puchitis występuje u około 50% pacjentów w ciągu 10 lat od operacji wytworzenia zbiornika.
W leczeniu puchitis stosuje się przede wszystkim antybiotykoterapię, z metronidazolem i cyprofloksacyną jako lekami pierwszego wyboru. W przypadkach opornych lub nawracających rozważa się probiotyki, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne lub terapie biologiczne. Istotne jest różnicowanie z chorobą Crohna zbiornika, zapaleniem mankietu odbytnicy (cuffitis) oraz innymi powikłaniami poucha.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis – Diagnostyka i diagnoza
Puchitis jest zapalnym powikłaniem po proktkolektomii z wytworzeniem zbiornika jelitowego (IPAA) lub kontynentalnej ileostomii, manifestującym się zwiększoną częstotliwością wypróżnień i pilnymi parciami na stolec. Diagnostyka wymaga kompleksowej oceny klinicznej, endoskopowej i histologicznej, gdyż nasilenie objawów nie zawsze koreluje z obrazem zapalnym. Złotym standardem pozostaje endoskopia zbiornika z biopsją, pozwalająca na ocenę rozległości i charakteru zapalenia oraz wykluczenie innych patologii, takich jak cuffitis czy choroba Leśniowskiego-Crohna. W diagnostyce stosuje się m.in. Pouchitis Disease Activity Index (PDAI), gdzie wynik ≥7 punktów potwierdza rozpoznanie. Kalprotektyna w kale z wartością graniczną 182 μg/g wykazuje wysoką czułość (99,9%) i umiarkowaną specyficzność (69,2%) w wykrywaniu puchitis, jednak badania laboratoryjne nie zastępują endoskopii. Różnicowanie obejmuje infekcje (CMV, Clostridioides difficile), dysfunkcje zwieraczy, zwężenia, a także autoimmunologiczną puchopatię, związaną z podwyższonym poziomem IgG4 i opornością na antybiotyki.
białko C-reaktywne, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridioides difficile, cuffitis, cytomegalowirus, endoskopia kapsułkowa, endoskopia z biopsją, IgG4, kalprotektyna w kale, objawy pozajelitowe, PDAI, pouchoskopia, puchitis, reumatoidalne zapalenie stawów, stosunek neutrofili do limfocytów, zapalenie tarczycy Hashimoto, zwężenie jelita - Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Puchitis, czyli zapalenie zbiornika jelitowego (pouch), jest najczęstszym powikłaniem po operacji zespolenia jelitowo-odbytniczego (IPAA), występującym u około 50% pacjentów po proktokolektomii z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (WZJG). Choroba może mieć przebieg ostry (<4 tygodni) lub przewlekły (≥4 tygodni), z objawami takimi jak biegunka (czasem krwawa), ból brzucha, gorączka, parcie na stolec, nietrzymanie stolca oraz pozajelitowe manifestacje. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym, pouchoskopii, biopsji oraz oznaczeniu markerów zapalenia (kalprotektyna, CRP). Aktywność choroby ocenia się za pomocą Pouchitis Disease Activity Index (PDAI), gdzie wynik >7 potwierdza rozpoznanie. Należy różnicować idiopatyczne puchitis od wtórnych przyczyn, takich jak zakażenia (np. C. difficile), niedokrwienie, NLPZ czy wady strukturalne zbiornika.
antybiotykoterapia, biegunka krwista, budezonid, CADP, CARP, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciprofloksacyna, cuffitis, dieta śródziemnomorska, infliksymab, kalprotektyna w kale, manifestacje pozajelitowe, metronidazol, nieswoiste choroby zapalne jelit, nietrzymanie stolca, ostre puchitis, PDAI, pouchoskopia, proktokolektomia, przeszczep mikrobioty kałowej, przewlekłe puchitis, puchitis, rifaksymina, rodzinna polipowatość gruczolakowata, tofacytynib, upadacytynib, ustekinumab, wedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie Clostridium difficile, zespolenie jelitowo-odbytnicze - Leksykon chorób i schorzeń
Puchitis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Puchitis, czyli zapalenie zbiornika jelitowego, jest istotnym powikłaniem po proktokolektomii odtwórczej z IPAA u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG). Występuje u nawet 70% pacjentów po zabiegu, a przewlekła postać dotyczy 10-15%, z ryzykiem niepowodzenia zbiornika sięgającym 10%. Czynniki ryzyka obejmują współistnienie pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych (PSC), które zwiększa 10-letnie ryzyko puchitis do 79% (w porównaniu do 46% bez PSC), wczesne wystąpienie puchitis (iloraz szans 3,51-5,55) oraz dyssynergię miednicy. Modele głębokiego uczenia (DL) wykazują ponad 20% wyższą skuteczność w przewidywaniu puchitis niż tradycyjne wskaźniki aktywności choroby (mPDAI), co może wspierać wczesne interwencje terapeutyczne. U części pacjentów rozwija się fenotyp podobny do choroby Leśniowskiego-Crohna (ChLC), który jest główną przyczyną niepowodzenia zbiornika, charakteryzujący się obecnością przetok, zwężeń oraz zapaleniem jelita krętego przed zbiornikiem.
Przewlekłe puchitis jest początkowo leczone antybiotykami z efektywnością 70-80%, jednak nawroty występują u 15-40% pacjentów. W przypadkach opornych stosuje się terapie biologiczne: infliksymab (skuteczność do 88%), vedolizumab (30-40%) oraz tofacitinib (50-60%), choć potrzebne są dalsze randomizowane badania. W ciężkich, nawracających przypadkach rozważa się interwencje chirurgiczne. Proaktywne monitorowanie endoskopowe (pouchoskopia) może umożliwić wczesne wykrycie zapalenia nawet u pacjentów bezobjawowych, co stanowi potencjalny cel leczenia. Konieczne są dalsze badania nad fenotypem ChLC zbiornika oraz rozwój wiarygodnych wskaźników diagnostycznych, aby poprawić stratifikację ryzyka i wyniki leczenia. Interdyscyplinarna współpraca i spersonalizowane podejście terapeutyczne pozostają kluczowe w zarządzaniu puchitis, zwłaszcza w kontekście przewlekłego zapalenia zbiornika jelitowego.
antybiotykoterapia, choroba Leśniowskiego-Crohna, dyssynergia miednicy, ileostomia, infliksymab, model głębokiego uczenia, nieswoiste zapalenie jelit, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pouchoskopia, proktokolektomia odtwórcza, przetoka, przewlekłe puchitis, puchitis, stomia, stratyfikacja ryzyka, terapia biologiczna, tofacitinib, vedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zbiornik jelitowy, zwężenie jelita