czas przeżycia wolnego od progresji choroby

Czas przeżycia wolnego od progresji choroby (ang. progression-free survival, PFS) to kluczowy parametr oceny skuteczności leczenia w onkologii. Definiuje się go jako okres od rozpoczęcia terapii do momentu progresji choroby lub zgonu pacjenta z jakiejkolwiek przyczyny, w zależności od tego, które zdarzenie wystąpi wcześniej.

PFS stanowi istotny pierwszorzędowy punkt końcowy w badaniach klinicznych, szczególnie w ocenie nowych leków przeciwnowotworowych. W przeciwieństwie do całkowitego czasu przeżycia (OS), PFS pozwala na wcześniejszą ocenę skuteczności terapii i wymaga mniejszej liczby pacjentów do uzyskania statystycznie istotnych wyników.

Interpretacja czasu przeżycia wolnego od progresji wymaga standardowych kryteriów oceny odpowiedzi na leczenie, takich jak RECIST (Response Evaluation Criteria in Solid Tumors) dla guzów litych. Wydłużenie PFS często, choć nie zawsze, koreluje z poprawą jakości życia pacjentów, co czyni ten parametr wartościowym wskaźnikiem korzyści klinicznej.

W praktyce klinicznej PFS jest często wykorzystywany do podejmowania decyzji terapeutycznych, w tym do oceny zasadności kontynuacji danego schematu leczenia lub jego modyfikacji. Należy jednak pamiętać, że wydłużenie PFS nie zawsze przekłada się na istotne klinicznie wydłużenie całkowitego czasu przeżycia pacjentów.