inhibitory cyklooksygenazy

Inhibitory cyklooksygenazy (COX) to grupa leków działających poprzez hamowanie aktywności enzymów cyklooksygenazy, które katalizują przemianę kwasu arachidonowego do prostaglandyn i tromboksanów. Wyróżnia się dwie główne izoformy enzymu: COX-1, która odpowiada za fizjologiczną produkcję prostaglandyn oraz COX-2, indukowaną w stanie zapalnym.

Klasyczne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, naproksen czy diklofenak, hamują obie izoformy COX, co odpowiada za ich działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Jednak blokowanie COX-1 prowadzi również do działań niepożądanych, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego, w tym do uszkodzenia błony śluzowej żołądka i zwiększonego ryzyka krwawień.

Selektywne inhibitory COX-2 (koksyby) zostały opracowane w celu zmniejszenia działań niepożądanych związanych z hamowaniem COX-1. Leki te wykazują porównywalną skuteczność przeciwzapalną przy mniejszym ryzyku powikłań żołądkowo-jelitowych, jednak ich stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym, co doprowadziło do wycofania niektórych preparatów z rynku.

W praktyce klinicznej wybór inhibitora COX powinien uwzględniać indywidualne ryzyko pacjenta dotyczące powikłań ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego oraz nerek. Dla pacjentów z wysokim ryzykiem gastrotoksyczności zaleca się stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 lub klasycznych NLPZ w połączeniu z inhibitorami pompy protonowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl