Interakcje leku
Juzimette 50 mg + 1000 mg
Równoczesne stosowanie sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu leków. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, alkohol jest przeciwwskazany podczas terapii produktem Juzimette, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby. Przed badaniami z jodowymi środkami kontrastowymi terapia musi być przerwana na co najmniej 48 godzin, a wznowienie leczenia wymaga oceny stabilności czynności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych, takich jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe, ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej i konieczność monitorowania funkcji nerek.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji – charakterystyka ogólna
- Interakcje leku z alkoholem
- Szczegółowe interakcje produktu Juzimette z innymi lekami
- Środki kontrastowe zawierające jod
- Leki wpływające na czynność nerek
- Leki wpływające na transport metforminy w nerkach
- Leki o działaniu hiperglikemicznym
- Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE)
- Specyficzne interakcje związane z sytagliptyną
- Wpływ innych produktów leczniczych na metabolizm sytagliptyny
- Interakcje związane z transporterami leków
- Cyklosporyna
- Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze
- Tabela interakcji produktu Juzimette
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji – charakterystyka ogólna
Równoczesne podawanie dawek wielokrotnych sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) pacjentom z cukrzycą typu 2 nie zmieniało w istotny sposób farmakokinetyki żadnej z tych substancji. Warto zaznaczyć, że choć nie przeprowadzono szczegółowych badań interakcji dla produktu leczniczego Juzimette jako całości, dostępne są dane dotyczące interakcji dla poszczególnych jego składników – sytagliptyny i metforminy chlorowodorku.1
Interakcje leku z alkoholem
Spożywanie alkoholu podczas stosowania produktu Juzimette jest zdecydowanie niezalecane. Zatrucie alkoholem związane jest ze zwiększonym ryzykiem kwasicy mleczanowej, która stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań terapii metforminą. Szczególnie wysokie ryzyko interakcji występuje w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub współistniejących zaburzeń czynności wątroby. Alkohol może nasilać działanie metforminy na metabolizm mleczanów, prowadząc do potencjalnie zagrażającego życiu stanu.2
Szczegółowe interakcje produktu Juzimette z innymi lekami
Środki kontrastowe zawierające jod
Stosowanie produktu leczniczego Juzimette musi zostać obligatoryjnie przerwane przed badaniem obrazowym z użyciem jodowych środków kontrastowych lub w trakcie takiego badania. Wznowienie terapii możliwe jest najwcześniej po upływie 48 godzin od zakończenia badania, jednak wyłącznie po uprzedniej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna. Ta interakcja związana jest z ryzykiem nefropatii indukowanej środkami kontrastowymi, która w połączeniu z metforminą może znacząco zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej.3
Leki wpływające na czynność nerek
Szczególną ostrożność należy zachować przy równoczesnym stosowaniu produktów leczniczych mogących wpływać niekorzystnie na czynność nerek, co może zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej. Do takich leków należą:4
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX) 2
- Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE)
- Antagoniści receptora angiotensyny II
- Leki moczopędne, szczególnie leki pętlowe
W przypadku rozpoczynania terapii lub stosowania powyższych leków w skojarzeniu z metforminą, konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.
Leki wpływające na transport metforminy w nerkach
Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych wpływających na wspólny układ transportu metforminy w kanalikach nerkowych może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Dotyczy to w szczególności inhibitorów transportera kationów organicznych 2 (OCT2) oraz transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), takich jak:5
- Ranolazyna – lek przeciwdławicowy
- Wandetanib – lek przeciwnowotworowy
- Dolutegrawir – lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu HIV
- Cymetydyna – lek hamujący wydzielanie kwasu żołądkowego
Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków należy rozważyć bardziej ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki w ramach zalecanego dawkowania oraz ewentualne modyfikacje w schemacie leczenia cukrzycy.6
Leki o działaniu hiperglikemicznym
Niektóre produkty lecznicze wykazują działanie zwiększające stężenie glukozy we krwi, co może wymagać modyfikacji dawkowania Juzimette. Do leków o działaniu hiperglikemicznym należą:7
- Glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo)
- Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych (np. salbutamol)
- Diuretyki (szczególnie tiazydowe)
Pacjentów stosujących Juzimette należy poinformować o możliwym wpływie tych leków na kontrolę glikemii. Wskazane jest częstsze monitorowanie stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia wyżej wymienionymi produktami. W razie konieczności, należy dostosować dawkę produktu Juzimette podczas równoczesnego stosowania tych leków, a także po ich odstawieniu.
Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE)
W przeciwieństwie do leków wymienionych powyżej, inhibitory ACE mogą obniżać stężenie glukozy we krwi. W przypadku jednoczesnego stosowania z produktem Juzimette może zaistnieć potrzeba modyfikacji dawkowania leku przeciwcukrzycowego, zarówno podczas wprowadzania inhibitora ACE, jak i podczas jego odstawiania.8
Specyficzne interakcje związane z sytagliptyną
Wpływ innych produktów leczniczych na metabolizm sytagliptyny
Badania in vitro oraz dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest generalnie niewielkie. Głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8.9
U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm ma tylko niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Metabolizm może mieć bardziej istotne znaczenie dla eliminacji sytagliptyny w przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD). Z tego powodu silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek.10
Interakcje związane z transporterami leków
Badania in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, hamowany był in vitro przez probenecyd, jednak ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie.11
Cyklosporyna
Przeprowadzono badanie oceniające wpływ cyklosporyny (silnego inhibitora glikoproteiny p) na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmₐₓ sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Jednak takich zmian farmakokinetyki sytagliptyny nie uznano za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Z tego względu nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.12
Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze
Badania wskazują, że sytagliptyna ma niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W wyniku stosowania przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę, osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się przeciętnie o 11%, a osoczowe wartości Cmₐₓ o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny, jednak w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów, u których istnieje ryzyko zatrucia digoksyną.13
Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych, co wskazuje na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Sytagliptyna w warunkach in vivo może być słabym inhibitorem glikoproteiny p.14
Tabela interakcji produktu Juzimette
| Produkt leczniczy/grupa leków | Rodzaj interakcji | Opis interakcji | Poziom istotności |
|---|---|---|---|
| Alkohol | Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna | Zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby | Bardzo wysoki – stosowanie przeciwwskazane |
| Środki kontrastowe zawierające jod | Farmakodynamiczna | Ryzyko nefropatii indukowanej środkami kontrastowymi i wtórnej kwasicy mleczanowej | Bardzo wysoki – konieczne przerwanie terapii na min. 48h |
| NLPZ (w tym inhibitory COX-2) | Farmakodynamiczna | Niekorzystny wpływ na czynność nerek zwiększający ryzyko kwasicy mleczanowej | Wysoki – wymagane monitorowanie czynności nerek |
| Inhibitory ACE | Farmakodynamiczna | Mogą nasilać działanie hipoglikemizujące – obniżenie stężenia glukozy we krwi | Średni – może wymagać dostosowania dawkowania |
| Antagoniści receptora angiotensyny II | Farmakodynamiczna | Niekorzystny wpływ na czynność nerek zwiększający ryzyko kwasicy mleczanowej | Wysoki – wymagane monitorowanie czynności nerek |
| Leki moczopędne (zwłaszcza pętlowe) | Farmakodynamiczna | Mogą pogarszać czynność nerek i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej | Wysoki – wymagane monitorowanie czynności nerek |
| Inhibitory OCT2/MATE (ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę i ryzyka kwasicy mleczanowej | Wysoki – wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji leczenia |
| Glikokortykosteroidy | Farmakodynamiczna | Działanie hiperglikemiczne, mogą osłabiać skuteczność Juzimette | Średni – może wymagać dostosowania dawkowania |
| Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych | Farmakodynamiczna | Działanie hiperglikemiczne, mogą osłabiać skuteczność Juzimette | Średni – może wymagać dostosowania dawkowania |
| Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) | Farmakokinetyczna | Mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek | Niski u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, wysoki u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, bez zmiany klirensu nerkowego | Niski – zmiany nie są istotne klinicznie |
| Digoksyna | Farmakokinetyczna | Niewielkie zwiększenie AUC (11%) i Cmax (18%) digoksyny | Niski – wymaga jednak monitorowania u pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania