induktor enzymu metabolizującego

Induktor enzymu metabolizującego to substancja, która zwiększa aktywność enzymów odpowiedzialnych za metabolizm leków i innych ksenobiotyków w organizmie. Induktory enzymatyczne stymulują biosyntezę białek enzymatycznych, głównie poprzez aktywację receptorów jądrowych, co prowadzi do zwiększenia ekspresji genów kodujących te enzymy.

Najczęściej indukcji podlegają enzymy cytochromu P450 (CYP), które odgrywają kluczową rolę w I fazie biotransformacji. Klasycznymi induktorami są rifampicyna, barbiturany, karbamazepina, fenytoina oraz dziurawiec zwyczajny. Mechanizm indukcji polega głównie na aktywacji receptorów jądrowych takich jak PXR (pregnane X receptor), CAR (constitutive androstane receptor) czy AhR (aryl hydrocarbon receptor).

Indukcja enzymatyczna ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż może prowadzić do interakcji lekowych. Zwiększona aktywność enzymów metabolizujących skutkuje przyspieszonym metabolizmem innych leków, co może zmniejszać ich stężenia w osoczu poniżej wartości terapeutycznych. Efekt indukcji enzymatycznej nie jest natychmiastowy – pełny rozwój indukcji wymaga kilku dni do kilku tygodni, a po odstawieniu induktora powrót do stanu wyjściowego może trwać podobny okres.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl