Interakcje leku
Caspofungin Fresenius Kabi 70 mg

Kaspofungina charakteryzuje się specyficznym profilem interakcji lekowych, nie będąc inhibitorem ani substratem enzymów cytochromu P450 (CYP) ani glikoproteiny P. Jednakże, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A (dawki 3-4 mg/kg mc.) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do ≤ 3× górnej granicy normy). W przypadku takrolimusu obserwuje się zmniejszenie minimalnego stężenia leku o 26%, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina i karbamazepina, powodują zmniejszenie ekspozycji na kaspofunginę, co klinicznie uzasadnia zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg u dorosłych po dawce nasycającej 70 mg. U dzieci i młodzieży (1-17 lat) stosujących induktory enzymów zaleca się dawkę 70 mg/m² pc., nie przekraczając 70 mg/dobę.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kaspofungina (Caspofungin Fresenius Kabi) wykazuje specyficzny profil interakcji, który wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Badania in vitro wykazały, że kaspofungina nie jest inhibitorem żadnego enzymu układu cytochromu P450 (CYP). W badaniach klinicznych substancja ta nie indukowała metabolizmu innych leków poprzez CYP3A4. Co istotne, kaspofungina nie jest substratem glikoproteiny P i wykazuje słabe powinowactwo do enzymów cytochromu P450. Pomimo tego, w badaniach farmakologicznych i klinicznych zidentyfikowano istotne interakcje kaspofunginy z innymi produktami leczniczymi.1

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

W przypadku cyklosporyny A udokumentowano, że w dawce 4 mg/kg mc. lub podawanej w dwóch dawkach po 3 mg/kg mc. w odstępie 12 godzin, zwiększa ona AUC (pole pod krzywą stężenia leku) kaspofunginy o około 35%. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie związany jest ze zmniejszonym wychwytem kaspofunginy przez wątrobę. Co ważne, kaspofungina nie powodowała zwiększenia stężenia cyklosporyny w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania tych leków obserwowano przejściowe zwiększenie aktywności AlAT i AspAT do wartości ≤ 3× górnej granicy normy, które ustępowało po odstawieniu produktów leczniczych. W retrospektywnym badaniu 40 pacjentów otrzymujących kaspofunginę i cyklosporynę przez okres od 1 do 290 dni (mediana 17,5 dnia) nie obserwowano poważnych działań niepożądanych ze strony wątroby. Zaleca się jednak monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego podawania tych dwóch produktów leczniczych.2

Podczas jednoczesnego stosowania z takrolimusem, kaspofungina zmniejszała minimalne stężenie tego leku u zdrowych dorosłych ochotników o 26%. U pacjentów przyjmujących oba produkty lecznicze konieczne jest standardowe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi oraz odpowiednie dostosowanie jego dawek, aby zapewnić właściwą ekspozycję na lek immunosupresyjny.3

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi i innymi produktami leczniczymi

Badania kliniczne z udziałem zdrowych ochotników wykazały, że farmakokinetyka kaspofunginy nie ulega istotnym klinicznie zmianom podczas jednoczesnego stosowania z itrakonazolem, amfoterycyną B, mykofenolanem, nelfinawirem lub takrolimusem. Z drugiej strony, kaspofungina nie wpływała znacząco na farmakokinetykę amfoterycyny B, itrakonazolu, ryfampicyny czy mykofenolanu mofetylu. Na podstawie dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa takiego leczenia skojarzonego, nie wydaje się konieczne zachowywanie szczególnych środków ostrożności podczas równoczesnego stosowania kaspofunginy z wymienionymi lekami.4

Interakcje z induktorami enzymów metabolizujących

Istotne klinicznie interakcje zaobserwowano w przypadku jednoczesnego stosowania kaspofunginy z induktorami enzymów metabolizujących. Ryfampicyna powodowała zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% oraz zwiększenie jej stężenia minimalnego o 170% u zdrowych dorosłych ochotników, obserwowane w pierwszym dniu jednoczesnego podawania obu produktów. Przy wielokrotnym podawaniu obu leków, minimalne stężenia kaspofunginy stopniowo zmniejszały się. Po dwóch tygodniach jednoczesnego podawania, ryfampicyna miała ograniczony wpływ na AUC kaspofunginy, jednak jej stężenia minimalne były o 30% mniejsze niż u pacjentów przyjmujących wyłącznie kaspofunginę. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie polega na początkowym hamowaniu, a następnie indukcji białek transportowych.5

Podobnego efektu można spodziewać się podczas stosowania innych leków indukujących enzymy metabolizujące. Dane z badań farmakokinetyki populacyjnej wskazują, że podczas jednoczesnego stosowania kaspofunginy z takimi induktorami jak efawirenz, newirapina, ryfampicyna, deksametazon, fenytoina lub karbamazepina może wystąpić zmniejszenie AUC kaspofunginy. Dlatego też podczas jednoczesnego podawania induktorów enzymów metabolizujących u osób dorosłych należy rozważyć zwiększenie dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg, po zastosowaniu zwykłej dawki nasycającej 70 mg.6

Należy podkreślić, że wszystkie opisane badania interakcji lekowych u pacjentów dorosłych przeprowadzono dla kaspofunginy w dawkach 50 lub 70 mg/dobę. Nie przeprowadzono oficjalnych badań dotyczących interakcji kaspofunginy w wyższych dawkach z innymi produktami leczniczymi.7

Interakcje u dzieci i młodzieży

Wyniki analiz regresji danych farmakokinetycznych wskazują, że u dzieci i młodzieży jednoczesne stosowanie kaspofunginy z deksametazonem może spowodować znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy. Sugeruje to, że zastosowanie induktorów enzymów u dzieci i młodzieży będzie wiązać się ze zmniejszeniem stężeń kaspofunginy, podobnie jak obserwowano u dorosłych. W przypadku stosowania kaspofunginy u dzieci i młodzieży (w wieku od 12 miesięcy do 17 lat) jednocześnie z induktorami klirensu leków, takimi jak ryfampicyna, efawirenz, newirapina, fenytoina, deksametazon czy karbamazepina, należy rozważyć podanie kaspofunginy w dawce 70 mg/m² pc. na dobę (nie przekraczając rzeczywistej dawki wynoszącej 70 mg na dobę).8

Interakcje kaspofunginy z alkoholem

Kaspofungina nie wykazuje bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych czy farmakodynamicznych z alkoholem etylowym, które zostałyby udokumentowane w badaniach klinicznych. Niemniej jednak, jako lek przeciwgrzybiczy o działaniu systemowym, metabolizowany głównie w wątrobie, kaspofungina powinna być stosowana z ostrożnością u pacjentów spożywających alkohol, szczególnie u osób z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby.

Spożywanie alkoholu, zwłaszcza przewlekłe, może prowadzić do indukcji enzymów wątrobowych, co teoretycznie mogłoby wpływać na metabolizm kaspofunginy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych induktorów enzymów. Dodatkowo, zarówno alkohol, jak i kaspofungina mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne, co stwarza ryzyko nasilenia uszkodzenia wątroby w przypadku ich jednoczesnego stosowania.

Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii kaspofunginą, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, przyjmujących równocześnie inne leki hepatotoksyczne lub wykazujących zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych.

Tabela interakcji kaspofunginy z innymi lekami

Substancja czynna Rodzaj interakcji Konsekwencje kliniczne Poziom istotności Zalecenia
Cyklosporyna A Zwiększenie AUC kaspofunginy o około 35% przez zmniejszenie wychwytu wątrobowego Przejściowe zwiększenie aktywności AlAT i AspAT ≤ 3× górnej granicy normy Umiarkowany Monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych podczas jednoczesnego stosowania
Takrolimus Zmniejszenie minimalnego stężenia takrolimusu o 26% Możliwa niedostateczna immunosupresja Umiarkowany Standardowe monitorowanie stężeń takrolimusu we krwi i odpowiednie dostosowanie dawek
Ryfampicyna (i inne induktory enzymów) Początkowe zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% i stężenia minimalnego o 170%, następnie zmniejszenie stężenia minimalnego o 30% przy stosowaniu długotrwałym Możliwa niedostateczna ekspozycja na kaspofunginę przy długotrwałym stosowaniu Wysoki Rozważenie zwiększenia dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg u dorosłych po zastosowaniu dawki nasycającej 70 mg
Efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina, karbamazepina Zmniejszenie AUC kaspofunginy Możliwa niedostateczna ekspozycja na kaspofunginę Wysoki Rozważenie zwiększenia dawki dobowej kaspofunginy do 70 mg u dorosłych po zastosowaniu dawki nasycającej 70 mg
Deksametazon u dzieci i młodzieży Znaczące klinicznie zmniejszenie wartości minimalnego stężenia kaspofunginy Niedostateczna ekspozycja na kaspofunginę Wysoki Rozważenie podania dawki 70 mg/m² pc. na dobę (maks. 70 mg na dobę)
Itrakonazol, amfoterycyna B, mykofenolan, nelfinawir Brak istotnych klinicznie interakcji farmakokintycznych Brak znaczącego wpływu na skuteczność lub bezpieczeństwo Niski Nie są konieczne szczególne środki ostrożności
Alkohol etylowy Potencjalne sumowanie się działania hepatotoksycznego Ryzyko zwiększonego uszkodzenia wątroby Umiarkowany Zaleca się unikanie spożywania alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby
  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl