błona śluzowa szyjki macicy

Błona śluzowa szyjki macicy (łac. mucosa cervicis uteri) stanowi wyściółkę kanału szyjki macicy, będąc istotnym elementem układu rozrodczego kobiety. Zbudowana jest z nabłonka gruczołowego w części wewnętrznej (nabłonek jednowarstwowy walcowaty wydzielający śluz) oraz nabłonka wielowarstwowego płaskiego w części pochwowej szyjki.

W obrębie błony śluzowej szyjki macicy znajduje się granica pomiędzy nabłonkiem gruczołowym a wielowarstwowym płaskim, nazywana strefą przekształceń (strefa transformacji). Ta lokalizacja ma szczególne znaczenie kliniczne, gdyż stanowi główne miejsce rozwoju zmian przedrakowych i raka szyjki macicy. Diagnostyka kolposkopowa koncentruje się przede wszystkim na ocenie tej strefy.

Błona śluzowa szyjki macicy podlega cyklicznym zmianom pod wpływem hormonów płciowych. W fazie estrogenowej cyklu miesiączkowego gruczoły szyjkowe produkują obfity, przezroczysty śluz o niskiej lepkości, co ułatwia penetrację plemników. W fazie progesteronowej śluz staje się gęsty, tworząc barierę dla mikroorganizmów i utrudniając transport plemników.

Zmiany patologiczne błony śluzowej szyjki macicy obejmują stany zapalne (cervicitis), polipowate rozrosty, zmiany dysplastyczne (CIN – śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy) oraz zmiany nowotworowe. Badanie cytologiczne (test Papanicolaou) stanowi podstawową metodę skriningową w wykrywaniu tych nieprawidłowości.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl