nalewka piołunowo-wrotyczowa
Nalewka piołunowo-wrotyczowa to preparat leczniczy sporządzany na bazie dwóch roślin o właściwościach leczniczych: piołunu (Artemisia absinthium) oraz wrotyczu pospolitego (Tanacetum vulgare). Nalewka ta ma zastosowanie głównie w schorzeniach układu pokarmowego.
Piołun zawiera związki biologicznie czynne takie jak: tujony, chamazulen, garbniki, flawonoidy i kwasy organiczne. Wykazuje działanie żółciopędne, przeciwzapalne, przeciwpasożytnicze oraz pobudzające trawienie. Wrotycz pospolity zawiera natomiast olejek eteryczny bogaty w tujon, kamforę i borneol, co nadaje mu właściwości przeciwrobacze, przeciwzapalne i przeciwskurczowe.
Nalewka piołunowo-wrotyczowa tradycyjnie stosowana jest w dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność, wzdęcia, brak apetytu oraz w przypadkach pasożytów jelitowych. Należy jednak zachować ostrożność przy jej stosowaniu, gdyż zawarte w niej tujony w większych dawkach mogą wykazywać działanie neurotoksyczne. Przeciwwskazaniami do stosowania są: ciąża, karmienie piersią, choroby wątroby oraz padaczka.
W medycynie konwencjonalnej nalewka piołunowo-wrotyczowa nie jest powszechnie zalecana ze względu na potencjalne działania niepożądane i dostępność bezpieczniejszych alternatyw farmakologicznych. Jej stosowanie powinno odbywać się pod nadzorem lekarza lub farmaceuty, z zachowaniem zalecanych dawek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwas octowy, obecny w różnych produktach leczniczych, wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w zależności od drogi podania i ekspozycji systemowej. Preparaty parenteralne, takie jak Aminomix 1 Novum zawierający 4,50 g kwasu octowego w roztworze do infuzji, stosowane są głównie w warunkach szpitalnych, gdzie pacjent nie prowadzi pojazdów, co eliminuje konieczność ostrzeżeń dotyczących zdolności psychomotorycznych. Produkty do stosowania zewnętrznego, takie jak Artemisol (2-3,2% kwasu octowego, 80% stężenie kwasu octowego w nalewce, zawartość etanolu 60-65% V/V) oraz Delacet (4 g kwasu octowego na 100 g produktu, 80% stężenie kwasu octowego, etanol 59-65% v/v), nie wykazują negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne ze względu na minimalną ekspozycję ogólnoustrojową. Podobnie Solcogyn, roztwór do stosowania na szyjkę macicy zawierający 20,4 mg/ml kwasu octowego 99% (w/w), nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów z powodu ograniczonego wchłaniania miejscowego.
charakterystyka produktu leczniczego, droga podania, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja systemowa, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, kwas octowy lodowaty, nalewka piołunowo-wrotyczowa, preparat parenteralny, produkt leczniczy, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, stosowanie zewnętrzne, wchłanianie ogólnoustrojowe, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Artemisol
Artemisol to preparat do stosowania miejscowego na skórę, będący mieszaniną nalewki piołunowo-wrotyczowej (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%. Zawiera 60-65% V/V etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego, nie posiada substancji pomocniczych, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych. Produkt jest przezroczystym płynem o charakterystycznym zapachu, pakowanym w butelki ze szkła barwnego z zakrętką aluminiową, co chroni preparat przed degradacją pod wpływem światła i zapewnia stabilność substancji czynnych przez okres 3 lat od daty produkcji, pod warunkiem przechowywania w temperaturze nie wyższej niż 25ºC.
etanol, interakcja lekowa, kwas octowy, nalewka piołunowo-wrotyczowa, nalewka ziołowa, niezgodność farmaceutyczna, okres trwałości leku, płyn do stosowania na skórę, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, stabilność preparatu, stabilność produktu leczniczego, substancja czynna, zalecenie lekarskie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Artemisol
Produkt leczniczy Artemisol, zawierający nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z 80% kwasem octowym, zawiera 60-65% V/V etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, nie zaleca się jego stosowania w tych grupach. Brak jest również informacji o potencjalnym wpływie na płodność u obu płci. W szczególności, nie przeprowadzono badań oceniających przenikanie składników nalewki do mleka matki, co stanowi dodatkowe ryzyko w okresie laktacji.
bezpieczeństwo stosowania, czynnik ryzyka, efekt niepożądany, ekspozycja na składniki preparatu, ekspozycja w ciąży, etanol, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kwas octowy, laktacja, mleko matki, nalewka piołunowo-wrotyczowa, okres rozrodczy, płodność, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Obecnie dostępne dane dotyczące wpływu kwasu octowego na funkcje rozrodcze, przebieg ciąży oraz laktację są bardzo ograniczone i niejednoznaczne. Preparaty zawierające kwas octowy, takie jak Artemisol (2-3,2% kwasu octowego), Solcogyn (99% kwasu octowego, 20,4 mg/ml), Delacet (80% kwasu octowego, 4 g/100 g produktu) oraz Aminomix 1 Novum (4,50 g kwasu octowego lodowatego/1000 ml roztworu do infuzji), nie posiadają wystarczających badań klinicznych oceniających ich wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz bezpieczeństwo stosowania w okresie laktacji. W szczególności brak jest danych dotyczących toksycznego wpływu na funkcje reprodukcyjne oraz rozwojowe, co uniemożliwia jednoznaczne rekomendacje terapeutyczne. Preparaty miejscowe wykazują potencjalne ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego, a preparaty parenteralne, takie jak Aminomix 1 Novum, powinny być stosowane w ciąży i laktacji wyłącznie po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
badanie toksyczności, ciąża, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja reprodukcyjna, funkcja rozrodcza, karmienie piersią, kwas octowy, kwas octowy lodowaty, laktacja, nalewka piołunowo-wrotyczowa, preparat miejscowy, preparat parenteralny, profil bezpieczeństwa, roztwór do infuzji, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, stosunek korzyści do ryzyka, szyjka macicy, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Artemisol
Artemisol w formie płynu do stosowania miejscowego jest wskazany wyłącznie w leczeniu wszawicy głowowej, schorzenia wywołanego przez Pediculus humanus capitis. Preparat zawiera nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%, a także 60-65% V/V etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego. Takie połączenie składników zapewnia skuteczne działanie pedikulobójcze i ovicydalne, co jest kluczowe w eliminacji zarówno wszy, jak i gnid. Preparat jest zalecany przy potwierdzonej diagnozie wszawicy, profilaktycznie w przypadku kontaktu z osobami zakażonymi oraz przy nawrotach po nieskutecznym leczeniu innymi metodami.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Artemisol
Artemisol jest produktem leczniczym w formie płynu do stosowania miejscowego na skórę, zawierającym nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%. Skład preparatu obejmuje 60-65% V/V etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego. Ze względu na wyłącznie zewnętrzne zastosowanie, nie odnotowano przypadków przedawkowania w literaturze medycznej ani praktyce klinicznej. Niemniej jednak, wysokie stężenia etanolu i kwasu octowego mogą potencjalnie wywoływać miejscowe działania niepożądane, takie jak podrażnienie skóry czy reakcje alergiczne, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub u pacjentów z czynnikami ryzyka.
- Leksykon substancji czynnych
Etanol – Wskazania do stosowania
Etanol jest szeroko stosowany w medycynie jako substancja czynna i pomocnicza, przede wszystkim ze względu na swoje właściwości przeciwdrobnoustrojowe oraz zdolność do rozpuszczania substancji czynnych. W preparatach dezynfekcyjnych etanol w stężeniach 60-70% jest wykorzystywany do higienicznej i chirurgicznej dezynfekcji rąk, a także do odkażania skóry przed zabiegami operacyjnymi, biopsjami, punkcjami, iniekcjami i cewnikowaniem. W niższych stężeniach, często w połączeniu z innymi środkami, stosowany jest do dezynfekcji błon śluzowych w ginekologii, urologii i zabiegach przezcewkowych. Ponadto, etanol jest rozpuszczalnikiem w licznych preparatach fitoterapeutycznych (np. nalewka piołunowo-wrotyczowa 60-65%, Dentosept 60-70%, krople walerianowe 62,7-69,3%), wykorzystywanych w leczeniu schorzeń skóry, układu oddechowego, nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz w terapii wszawicy głowowej.
biopsja, błona śluzowa, cewnikowanie, cewnikowanie pęcherza moczowego, chirurgiczna dezynfekcja rąk, chłoniak, choroba Alzheimera, choroba wątroby, czerniak złośliwy, dezynfekcja rąk, diagnostyka radiologiczna, działanie przeciwdrobnoustrojowe, etanol, guz mózgu, hipotonia macicy, indukcja porodu, infekcja, iniekcja, krwawienie poporodowe, krwawienie z dziąseł, kurcz łydek, lek przeciwnowotworowy, nalewka piołunowo-wrotyczowa, napięcie nerwowe, nerwoból, niepełne poronienie, niestrawność, niewydolność serca, nowotwór przewodu pokarmowego, obrzęk podudzi, otępienie z ciałami Lewy’ego, padaczka, parodontoza, pobieranie krwi, podrażnienie śluzówki, pole zabiegowe, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła niewydolność żylna, skurcz macicy, stan zapalny skóry, suchy kaszel, wszawica głowowa, wydolność serca, zabieg ginekologiczny, zabieg operacyjny, zabieg przezcewkowy, zaburzenia czynności żołądka, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia snu, zaburzenia układu krążenia, zaburzenia ukrwienia mózgu, zapalenie błony śluzowej, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia, zapalenie zatok przynosowych, zespół parkinsonowski, żylaki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Artemisol
Artemisol to preparat do stosowania miejscowego na skórę głowy i włosy, zawierający nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%, a także 60-65% V/V etanolu i 2-3,2% kwasu octowego. Zalecane dawkowanie obejmuje obfite zwilżenie włosów płynem, zabezpieczenie ich chustką lub folią oraz pozostawienie preparatu na 2-3 godziny, po czym należy dokładnie umyć włosy i wyczesać pozostałości. Częstotliwość stosowania nie powinna przekraczać dwóch aplikacji w miesiącu, z minimum 14-dniowym odstępem między nimi. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego i nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę, błony śluzowe ani w okolicy oczu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Artemisol
Produkt leczniczy Artemisol, będący płynem do stosowania na skórę i zawierający mieszaninę nalewki piołunowo-wrotyczowej (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%, charakteryzuje się brakiem danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Preparat zawiera 60-65% V/V etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego. Nie przeprowadzono badań na modelach zwierzęcych, co skutkuje brakiem formalnych danych dotyczących toksyczności ostrej (LD50), toksyczności przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego, toksyczności reprodukcyjnej oraz farmakologii bezpieczeństwa, w tym wpływu na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy i nerwowy.
badanie przedkliniczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karcynogenność, kwas octowy, LD50, nalewka piołunowo-wrotyczowa, nalewka ziołowa, płodność, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, test mutagenności, toksyczność jednorazowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Artemisol
Artemisol to preparat do stosowania zewnętrznego, zawierający nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z 80% kwasem octowym. Charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (60-65% V/V) oraz kwasu octowego (2-3,2%), co wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas aplikacji. Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów powyżej 7. roku życia i nie powinien być stosowany częściej niż dwa razy w miesiącu, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych. Ze względu na łatwopalność preparatu, nie wolno go stosować w pobliżu otwartego ognia.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas octowy, obecny w różnych preparatach leczniczych, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakodynamiczne zależne od stężenia, postaci farmaceutycznej oraz współwystępujących substancji. W roztworze do żywienia pozajelitowego Aminomix 1 Novum, zawierającym 4,50 g kwasu octowego lodowatego na 1000 ml (75 mmol/l jonów octanowych), pełni on funkcję buforującą, wspomagając utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej poprzez metabolizm jonów octanowych do wodorowęglanów. Zdolność zobojętniania roztworu wynosi 18,0-33,0 mmol NaOH/l, a pH po zmieszaniu utrzymuje się w zakresie 5,5-6,0, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa infuzji dożylnej. W preparatach dermatologicznych Artemisol (2-3,2% kwasu octowego) i Delacet (4% kwasu octowego 80%) kwas octowy wykazuje działanie przeciwbakteryjne i antyseptyczne, wspomagane obecnością etanolu (60-65% v/v), choć brak jest szczegółowych badań farmakologicznych tych preparatów.
azotan cynku, cytotoksyczność, denaturacja białek, działanie antyseptyczne, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie cytotoksyczne, działanie przeciwbakteryjne, efekt kaustyczny, infuzja dożylna, jon octanowy, kwas azotowy, kwas karboksylowy, kwas octowy lodowaty, kwas szczawiowy, martwica tkanek, nabłonek płaski, nadżerka szyjki macicy, nalewka piołunowo-wrotyczowa, preparat dermatologiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, szyjka macicy, zdolność zobojętniania, zrąb podnabłonkowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Wskazania do stosowania
Kwas octowy jest składnikiem kilku preparatów leczniczych o zróżnicowanym zastosowaniu klinicznym. W żywieniu pozajelitowym stosowany jest w roztworze Aminomix 1 Novum, zawierającym 4,50 g kwasu octowego lodowatego na 1000 ml (75 mmol/l jonów octanowych), przeznaczonym dla pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. W dermatologii kwas octowy w stężeniach 2,0-3,2% (Artemisol) oraz 4% (Delacet) wykorzystywany jest w leczeniu wszawicy głowowej, działając na zewnętrzną osłonkę gnid i formy dorosłe pasożyta. Preparaty te stosuje się wyłącznie zewnętrznie na skórę owłosionej głowy, z zachowaniem ostrożności i po wykluczeniu przeciwwskazań.
błona śluzowa szyjki macicy, całkowite usunięcie macicy, choroby pasożytnicze, ektropion, erytroplazja, ginekolog, gnidy, jony octanowe, kwas octowy, nabłonek szyjki macicy, nadżerka rzekoma, nalewka piołunowo-wrotyczowa, pasożyt, przeciwwskazania do żywienia, szyjka macicy, wszawica głowowa, zmiany szyjki macicy, żyły centralne, żyły obwodowe, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Artemisol
Artemisol, będący płynem do stosowania miejscowego, zawiera nalewkę piołunowo-wrotyczową w stosunku 1:5 oraz 80% kwas octowy, co przekłada się na zawartość 60-65% V/V etanolu i 2-3,2% kwasu octowego. Głównym działaniem niepożądanym podczas aplikacji zewnętrznej jest podrażnienie skóry, manifestujące się zaczerwienieniem, świądem i pieczeniem w miejscu aplikacji, co wynika z drażniących właściwości kwasu octowego i składników nalewki. Częstość występowania tych objawów nie jest dokładnie określona na podstawie dostępnych danych.
Artemisol, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, kwas octowy, nalewka piołunowo-wrotyczowa, nudności i wymioty, personel medyczny, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, przypadkowe połknięcie, świąd i pieczenie, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu krwionośnego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu pokarmowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Artemisol
Preparat Artemisol, dostępny w formie płynu do stosowania miejscowego na skórę, nie posiada szczegółowo zbadanych mechanizmów farmakologicznych, co utrudnia precyzyjną ocenę jego skuteczności klinicznej. Skład leku obejmuje nalewkę piołunowo-wrotyczową (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w stosunku 1:5 z kwasem octowym 80%, zawierającą 60-65% etanolu oraz 2-3,2% kwasu octowego. Pomimo braku badań farmakodynamicznych, składniki nalewki, takie jak olejki eteryczne z piołunu (Artemisia absinthium) i wrotyczu (Tanacetum vulgare), mogą wykazywać działanie przeciwpasożytnicze i przeciwzapalne. Działanie preparatu może być również wspomagane przez etanol, który zwiększa penetrację składników aktywnych przez warstwę rogową naskórka, oraz przez kwas octowy, który wykazuje właściwości przeciwbakteryjne poprzez zakwaszanie środowiska.
Artemisol, badanie farmakodynamiczne, badanie farmakologiczne, doświadczenie kliniczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpasożytnicze, działanie przeciwzapalne, działanie receptorowe, kwas octowy, mechanizm działania, nalewka piołunowo-wrotyczowa, ocena kliniczna skuteczności, olejek eteryczny, penetracja składników aktywnych, piołun, płyn do stosowania na skórę, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie ogólnoustrojowe, wrotycz