aktywacja plazminogenu

Aktywacja plazminogenu to proces, w którym nieaktywny plazminogen zostaje przekształcony w plazminę – kluczowy enzym proteolityczny układu fibrynolitycznego. Proces ten zachodzi głównie za pośrednictwem dwóch fizjologicznych aktywatorów: tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA) oraz urokinazowego aktywatora plazminogenu (u-PA).

Tkankowy aktywator plazminogenu (t-PA) jest wydzielany przez komórki śródbłonka naczyniowego i wykazuje szczególne powinowactwo do fibryny, co zapewnia lokalną aktywację plazminogenu w miejscu powstania skrzepu. Urokinazowy aktywator plazminogenu (u-PA) działa natomiast zarówno w układzie naczyniowym, jak i pozanaczyniowym, uczestnicząc w procesach remodelingu tkanek.

Fizjologiczna regulacja aktywacji plazminogenu obejmuje inhibitory aktywatorów plazminogenu (PAI), głównie PAI-1, które hamują działanie t-PA i u-PA, oraz α2-antyplazminę hamującą bezpośrednio plazminę. Zaburzenia w procesie aktywacji plazminogenu mogą prowadzić do stanów zakrzepowych (przy niedoborze aktywacji) lub krwotocznych (przy nadmiernej aktywacji).

W praktyce klinicznej wykorzystuje się leki aktywujące plazminogen (fibrynolityki), takie jak alteplaza, reteplaza czy tenekteplaza, w leczeniu ostrych stanów zakrzepowych, w tym zawału serca, udaru niedokrwiennego mózgu czy zatorowości płucnej, dążąc do szybkiego rozpuszczenia świeżego zakrzepu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl