obrzęk gruczołów ślinowych
Obrzęk gruczołów ślinowych to patologiczny stan powiększenia jednego lub kilku gruczołów ślinowych, który może wystąpić z różnych przyczyn. Najczęściej dotyczy ślinianki przyusznej, podżuchwowej lub podjęzykowej. Obrzęk może być jednostronny lub obustronny, ostry lub przewlekły, a także bolesny lub bezbolesny, w zależności od etiologii.
Przyczyny obrzęku gruczołów ślinowych są zróżnicowane i obejmują infekcje (wirusowe, np. świnka, cytomegalowirus, HIV; bakteryjne, np. ostre zapalenie ślinianki), choroby autoimmunologiczne (zespół Sjögrena), kamienie ślinowe (sialolitiaza), reakcje alergiczne, nowotwory (łagodne i złośliwe), mukowiscydozę, sarkoidozę, a także działania niepożądane niektórych leków (np. leki przeciwcholinergiczne).
Diagnostyka obrzęku gruczołów ślinowych powinna obejmować dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania obrazowe, takie jak ultrasonografia, sialografia, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. W wybranych przypadkach wskazane jest wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej lub biopsji wycinkowej. Istotne jest także oznaczenie poziomu amylazy oraz badania laboratoryjne ukierunkowane na potencjalne przyczyny obrzęku.
Leczenie obrzęku gruczołów ślinowych zależy od przyczyny. W przypadku infekcji stosuje się antybiotykoterapię lub leczenie przeciwwirusowe. Kamienie ślinowe mogą wymagać interwencji chirurgicznej lub usunięcia endoskopowego. Choroby autoimmunologiczne leczy się immunosupresyjnie, a nowotwory wymagają leczenia onkologicznego. W terapii wspomagającej zaleca się odpowiednie nawodnienie, masaż gruczołów oraz stymulację wydzielania śliny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Świnka – Objawy
Świnka (parotitis epidemica) to ostra wirusowa infekcja wywołana przez wirus świnki, charakteryzująca się obrzękiem i bolesnym powiększeniem gruczołów ślinowych, głównie przyusznych. Okres inkubacji wynosi 12-25 dni (średnio 16-18 dni), a zakaźność utrzymuje się od 2-3 dni przed do 5 dni po wystąpieniu obrzęku. Przebieg kliniczny rozpoczyna się fazą prodromalną z gorączką do 39,5-40°C, bólami głowy, mięśni i stawów, a następnie pojawia się charakterystyczny obrzęk ślinianek przyusznych, utrzymujący się zwykle 5-7 dni. U 60-70% zakażonych występuje obrzęk ślinianek, a u 20-40% infekcja przebiega bezobjawowo. Po przebyciu choroby rozwija się trwała odporność. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i wywiadzie epidemiologicznym, brak jest specyficznego leczenia przeciwwirusowego, terapia jest objawowa.
atrofia, bezpłodność, encephalitis, epididymitis, faza prodromalna, mastitis, objawy grypopodobne, obrzęk gruczołów ślinowych, okres inkubacji, oophoritis, orchitis, parotitis, parotitis epidemica, ślinianka podjęzykowa, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, utrata słuchu, wirus świnki, zapalenie jąder, zapalenie jajników, zapalenie mózgu, zapalenie najądrzy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowych, zapalenie ślinianek przyusznych, zapalenie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Świnka – Diagnostyka i diagnoza
Świnka, wywołana przez paramyksowirus, charakteryzuje się obrzękiem przyusznic i może przebiegać atypowo, zwłaszcza u osób zaszczepionych jedną dawką MMR. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak obrzęk i bolesność przyusznic, gorączka oraz historia kontaktu z chorym, jednak w krajach o wysokim wskaźniku szczepień, jak Polska, wymaga potwierdzenia laboratoryjnego. Preferowaną metodą jest RT-PCR z wymazu policzkowego, wykonywana najlepiej w ciągu 3 dni od wystąpienia objawów, z czułością około 79%, alternatywnie badanie moczu (czułość 43%) lub płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku powikłań neurologicznych. Badania serologiczne wykrywające przeciwciała IgM (pojawiające się 2-3 dni od objawów, utrzymujące się do 5 miesięcy) i IgG są pomocne, lecz mniej czułe i mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie z powodu reaktywności krzyżowej, zwłaszcza u osób zaszczepionych, u których odpowiedź IgM może być nieobecna lub opóźniona.
amylaza, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, cytomegalowirus, fałszywie dodatni wynik, hodowla wirusowa, kolorowy doppler, morfologia krwi, nakłucie lędźwiowe, obrzęk gruczołów ślinowych, odra, paramyksowirus, parwowirus, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, reaktywność krzyżowa, różyczka, RT-PCR, skręt jąder, szczepionka MMR, tomografia komputerowa głowy, wirus opryszczki pospolitej, wirus paragrypy, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przyusznic