przeciwciała IgG
Przeciwciała klasy IgG (immunoglobuliny G) stanowią najliczniejszą grupę przeciwciał w surowicy krwi człowieka, stanowiąc około 75-80% wszystkich immunoglobulin. Są to białka o masie cząsteczkowej około 150 kDa, zbudowane z dwóch łańcuchów ciężkich i dwóch łańcuchów lekkich, połączonych mostkami disiarczkowymi.
Przeciwciała IgG jako jedyne spośród immunoglobulin mają zdolność przenikania przez łożysko, co zapewnia ochronę immunologiczną noworodka w pierwszych miesiącach życia. Wyróżnia się cztery podklasy IgG (IgG1, IgG2, IgG3, IgG4), różniące się strukturą i funkcją. IgG1 i IgG3 wykazują najsilniejsze właściwości opsonizujące i aktywujące dopełniacz.
W diagnostyce medycznej oznaczanie poziomu przeciwciał IgG ma zastosowanie w ocenie odpowiedzi immunologicznej na szczepienia, diagnostyce chorób autoimmunologicznych, niedoborów odporności oraz w monitorowaniu przebiegu infekcji. Podwyższone miano swoistych przeciwciał IgG wskazuje na przebycie infekcji lub kontakt z antygenem w przeszłości, w przeciwieństwie do przeciwciał IgM, które świadczą o ostrej fazie zakażenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mietlica pospolita – Właściwości farmakodynamiczne
Mietlica pospolita (Agrostis tenuis) jest kluczowym alergenem w preparacie POLLINEX+Rye, stosowanym w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw. Alergeny mietlicy poddawane są modyfikacji aldehydem glutarowym, co prowadzi do powstania alergoidów adsorbowanych na L-tyrozynie. Proces ten zmniejsza potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, co umożliwia modulację odpowiedzi immunologicznej z dominacji typu TH2 na bardziej zrównoważoną odpowiedź TH1/TH2. Immunoterapia opiera się na indukcji swoistych przeciwciał IgG konkurujących z IgE, obniżeniu poziomu IgE oraz ograniczeniu uwalniania mediatorów zapalnych, takich jak histamina, z bazofilów. Standaryzacja preparatu wyrażona w jednostkach standaryzowanych (SU) zapewnia stałą zawartość alergenów i siłę alergizującą w każdej serii produkcyjnej.
aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergiczny nieżyt nosa, alergoidy pyłku, badania kliniczne, bazofile, immunogenność, immunoterapia swoista, jednostki standaryzowane, L-tyrozyna, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, mediatory zapalne, metody immunologiczne, mietlica pospolita, modyfikacja alergenów, odpowiedź immunologiczna Th2, odpowiedź TH1/TH2, podwójnie ślepa próba, potencjał alergizujący, procesy immunologiczne, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg alergenowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Czkawka – Diagnostyka i diagnoza
Krztusiec (Pertussis) to ostra choroba zakaźna wywołana przez Bordetella pertussis, charakteryzująca się trzema fazami: nieżytem (kataralnym), napadowym kaszlem z charakterystycznym „whoopingiem” oraz fazą zdrowienia. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak kaszel trwający ponad 2 tygodnie, napady kaszlu z wymiotami, bezdech czy sinica, zwłaszcza u niemowląt. Potwierdzenie rozpoznania wymaga badań laboratoryjnych, których wybór zależy od czasu trwania objawów i statusu immunizacji pacjenta. Hodowla bakteryjna z nosogardła, uważana za złoty standard, cechuje się 100% specyficznością, ale jej czułość spada po 2-3 tygodniach od początku kaszlu i po rozpoczęciu antybiotykoterapii. PCR jest metodą preferowaną ze względu na wysoką czułość i szybkie wyniki (1-2 dni), wykrywającą materiał genetyczny bakterii nawet po leczeniu. Badania serologiczne, wykrywające przeciwciała IgG przeciwko toksynie krztuścowej, są użyteczne w późniejszych fazach (2-8 tygodni od początku kaszlu), z interpretacją uwzględniającą status szczepień; poziom przeciwciał >70 IU/ml sugeruje niedawne zakażenie.
antybiotykoterapia, aspirat z nosogardła, bezdech, Bordetella pertussis, choroba zakaźna, faza napadowa, faza zdrowienia, hodowla bakteryjna, krztusiec, leukocytoza, limfocytoza, miano przeciwciał, morfologia krwi, naciek zapalny, napad kaszlu, niedodma, PCR, przeciwciała IgG, przeziębienie, rtg klatki piersiowej, szczepienie, toksyna krztuścowa, wymaz z nosogardła, zakażenie, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Act-HIB to skoniugowana szczepionka przeciw Haemophilus influenzae typu b (kod ATC: J07AG01), zawierająca 10 µg polisacharydu otoczkowego PRP skoniugowanego z 18-30 µg toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml po rekonstytucji. Szczepionka indukuje grasiczozależną odpowiedź immunologiczną, co umożliwia wytworzenie swoistych przeciwciał IgG oraz pamięci immunologicznej u niemowląt i małych dzieci, które standardowo wykazują niską immunogenność na antygeny polisacharydowe. Przeciwciała indukowane przez Act-HIB wykazują właściwości bakteriobójcze oraz zdolność opsonizacji, co zwiększa fagocytozę Haemophilus influenzae typu b i zapewnia ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami.
antygen grasiczozależny, antygen polisacharydowy, badanie immunogenności, dawka uzupełniająca, fosforan polirybozorybitolu, Haemophilus influenzae typ b, pamięć immunologiczna, polisacharyd otoczkowy, poziom przeciwciał, przeciwciała IgG, przeciwciała przeciw PRP, toksoid tężcowy, właściwości bakteriobójcze, zakażenie inwazyjne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Trasylol 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU)
Trasylol (aprotynina) o aktywności 277,8 j. Ph. Eur. (około 70 mg aprotyniny), co odpowiada 500 000 KIU, jest sterylnym, izotonicznym roztworem do infuzji, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na aprotyninę lub substancje pomocnicze. Szczególnie istotne jest wykluczenie pacjentów z dodatnim wynikiem testu na obecność specyficznych przeciwciał IgG przeciw aprotyninie, ze względu na wysokie ryzyko reakcji anafilaktycznych. Ponadto, podanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów, u których nie można wykonać testu na obecność tych przeciwciał, a którzy byli narażeni na aprotyninę lub produkty ją zawierające w ciągu ostatnich 12 miesięcy, w tym fibrynowe produkty uszczelniające.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Gamunex 10% 100 mg/ml
Gamunex 10% to roztwór do infuzji o stężeniu 100 mg/ml, zawierający immunoglobulinę ludzką normalną (IVIg) o czystości ≥98% IgG. Preparat dostępny jest w fiolkach o objętościach 10 ml (1 g IgG), 50 ml (5 g IgG), 100 ml (10 g IgG), 200 ml (20 g IgG) oraz 400 ml (40 g IgG), co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta. Skład podklas IgG to IgG1 62,8%, IgG2 29,7%, IgG3 4,8% oraz IgG4 2,7%, co ma kluczowe znaczenie dla mechanizmów działania terapeutycznego, w tym neutralizacji patogenów i aktywacji dopełniacza. Preparat zawiera minimalny poziom przeciwciał przeciw odrze na poziomie 9 IU/ml oraz maksymalną zawartość IgA 84 µg/ml, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa u pacjentów z niedoborem IgA. Substancjami pomocniczymi są glicyna (stabilizator) oraz woda do wstrzykiwań.
aktywacja dopełniacza, bakterie otoczkowe, glicyna, heparyna, IgA, IgG1, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka normalna, neutralizacja toksyn bakteryjnych, niedobór IgA, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, osmolarność, osocze, podklasa IgG, przeciwciała IgG, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, stabilizator, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) jest kluczowa w terapii i profilaktyce zakażeń HBV, jednak jej wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn różni się w zależności od preparatu. Preparat GAMMA anty-HBs 200 (200 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań), zawierający co najmniej 100 mg białka ludzkiego w 1 ml, w tym ≥85% IgG, nie wykazuje wpływu na funkcje psychomotoryczne, co pozwala pacjentom na bezpieczne wykonywanie czynności wymagających koncentracji. Natomiast Hepatect CP (50 j.m./ml, roztwór do infuzji), z białkiem ludzkim o stężeniu 50 g/l i ≥96% IgG, wykazuje niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co wymaga szczególnej uwagi lekarza podczas informowania pacjenta o możliwych ograniczeniach.
- Leksykon chorób i schorzeń
Nietolerancja pokarmowa – Diagnostyka i diagnoza
Nietolerancja pokarmowa to stan charakteryzujący się nadwrażliwością organizmu na określone składniki żywności, wynikający z zaburzeń trawienia, bez udziału układu immunologicznego, w odróżnieniu od alergii IgE-zależnej. Objawy, takie jak bóle brzucha, wzdęcia, biegunka, zmęczenie czy wysypki, pojawiają się zwykle kilka godzin po spożyciu problematycznego pokarmu i są proporcjonalne do jego ilości. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie, prowadzeniu dzienniczka pokarmowego oraz stosowaniu diety eliminacyjnej trwającej 2-6 tygodni, z późniejszym systematycznym wprowadzaniem podejrzanych produktów. Testy oddechowe (np. na nietolerancję laktozy) oraz badania serologiczne (np. przeciwciała tTG i EMA w celiakii) stanowią ważne narzędzia diagnostyczne, natomiast testy IgG i inne niezwalidowane metody nie są rekomendowane ze względu na brak dowodów naukowych.
alergia pokarmowa, badanie fizykalne, ból brzucha, celiakia, choroba Crohna, choroba trzewna, diaminooksydaza, dieta eliminacyjna, endoskopia górnego odcinka, enzymy trawienne, HLA-DQ2, kolonoskopia, laktoza, mgła mózgowa, nietolerancja FODMAP, nietolerancja fruktozy, nietolerancja glutenu, nietolerancja histaminy, nietolerancja laktozy, nietolerancja pokarmowa, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja anafilaktyczna, test oddechowy, transglutaminaza tkankowa, układ immunologiczny, wrzodziejące zapalenie jelita, wywiad kliniczny, wzdęcia, zaparcia, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Diagnostyka i diagnoza
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez wirus z rodziny Paramyxoviridae, z okresem inkubacji 10-14 dni (zakres 7-21 dni). Pacjent jest zakaźny od około 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Klinicznie choroba przebiega w dwóch fazach: prodromalnej (3-4 dni) z gorączką do >40°C, kaszlem, nieżytem nosa, zapaleniem spojówek i plamkami Koplika oraz fazie wysypkowej, gdzie wysypka plamisto-grudkowa rozpoczyna się na twarzy i rozprzestrzenia się zstępująco, utrzymując się 5-6 dni. Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (IgM wykrywane od 3. dnia wysypki, test ELISA) oraz molekularnych (RT-PCR z wymazów gardła, nosogardła, moczu), które cechują się czułością 94% i swoistością 99%. Wykrycie czterokrotnego wzrostu miana IgG potwierdza infekcję, jednak jest mniej przydatne w szybkim rozpoznaniu. Fałszywe wyniki mogą wystąpić u pacjentów z chorobami reumatologicznymi lub innymi infekcjami wirusowymi.
diagnostyka laboratoryjna, faza prodromalna, immunofluorescencja, immunosupresja, izolacja powietrzna, izolacja wirusa, ludzki herpeswirus 6, nadzór epidemiologiczny, odczyn polekowy, okres inkubacji, parwowirus B19, plamki Koplika, popłuczyny oskrzelowe, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, RT-PCR, rumień nagły, szczepionka inaktywowana, szkarlatyna, test ELISA, testy point-of-care, wartość predykcyjna, wirus odry, wymaz z gardła, wymaz z nosogardła, wysypka plamisto-grudkowa - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina – Właściwości farmakodynamiczne
Hemaglutynina (HA) jest kluczowym antygenem w szczepionkach przeciw grypie, odpowiedzialnym za indukcję swoistej odpowiedzi immunologicznej poprzez wytwarzanie przeciwciał neutralizujących wirusa. Dawki HA w preparatach takich jak Efluelda Tetra (60 µg HA/szczep), Fluarix Tetra, Influvac, Influvac Tetra oraz VaxigripTetra (15 µg HA/szczep) różnią się w zależności od grupy wiekowej i rodzaju szczepionki. Immunogenność oceniana jest m.in. testem hamowania hemaglutynacji (HAI), gdzie miana ≥ 1:40 korelują z ochroną u około 50% zaszczepionych. Odpowiedź immunologiczna pojawia się zwykle w ciągu 2-3 tygodni po szczepieniu, a odporność utrzymuje się od 6 do 12 miesięcy, co uzasadnia coroczne szczepienia ze względu na zmienność antygenową wirusa grypy. Badania kliniczne fazy III wykazały, że szczepionka Efluelda Tetra jest immunogenna i skuteczna u osób ≥ 60 lat, przewyższając standardowe dawki w zakresie odpowiedzi na szczep B oraz wykazując niemniejszą skuteczność niż trójwalentna szczepionka o wysokiej dawce (TIV-HD). Podobne wyniki potwierdzono dla Influvac Tetra i VaxigripTetra w różnych grupach wiekowych, w tym u dzieci i kobiet w ciąży, gdzie wykazano efektywny transport przeciwciał przez łożysko, zapewniający bierną ochronę noworodkom.
choroba grypopodobna, dawka przypominająca, Efluelda Tetra, Fluarix Tetra, hemaglutynina, hodowla komórkowa, Influvac Tetra, krew pępowinowa, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała anty-HA, przeciwciała IgG, przeciwciała ochronne, receptory komórkowe, RT-PCR, serokonwersja, średnia geometryczna mian, szczep wirusa, szczepionka czterowalentna, szczepionka przeciw grypie, szczepionka trójwalentna, test hamowania hemaglutynacji, transport przezłożyskowy, VaxigripTetra, wirus grypy, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Mietlica biaława – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Perosall T13 zawiera standaryzowane alergeny pyłku traw, w tym mietlicy białawej (Agrostis alba), i jest stosowany w immunoterapii alergenowej podjęzykowej. Mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej poprzez hamowanie produkcji swoistych przeciwciał IgE oraz stymulację produkcji IgG, co prowadzi do wytworzenia tolerancji na alergen i zmniejszenia objawów alergicznych. Preparat dostępny jest w różnych stężeniach: od 1 JS/ml (stężenie 0) do 5000 JS/ml (stężenie 4), co umożliwia stopniowe zwiększanie dawki podczas terapii, a stężenie 4 (5000 JS/ml) stosowane jest w leczeniu podtrzymującym.
alergeny pyłku traw, dawkowanie alergenu, immunoterapia alergenowa, jednostka standaryzowana, mietlica biaława, modulacja immunologiczna, odpowiedź immunologiczna, profil immunologiczny, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, roztwór podjęzykowy, standaryzacja alergenów, tolerancja immunologiczna, współwystępowanie uczuleń - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Catalet T stężenie 1-25 JS/ml, stężenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-10000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Preparat Catalet T, stosowany w immunoterapii alergenowej (ITA), zawiera standaryzowaną mieszankę alergoidów pyłku dziesięciu gatunków traw, modyfikowanych formaldehydem, co zmniejsza ich reaktywność z IgE przy zachowaniu immunogenności. Dostępny jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniach od 25 JS/ml do 10 000 JS/ml, umożliwiających indywidualne dostosowanie dawki w trakcie leczenia podstawowego i podtrzymującego. Wodorotlenek glinu pełni rolę adiuwanta, wzmacniając odpowiedź immunologiczną poprzez przedłużenie ekspozycji antygenu i stymulację komórek prezentujących antygen.
adiuwant, alergoid, alergoidyzacja, cykl immunoterapii, dawka terapeutyczna, ekspozycja immunologiczna, ekstrakt alergenowy, immunoterapia alergenowa, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, modyfikacja formaldehydem, objawy alergiczne, objawy alergii, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała blokujące, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, pyłek traw, reakcja alergiczna natychmiastowa, reaktywność IgE, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół spoliczkowanego dziecka – Patofizjologia i mechanizm
Zespół spoliczkowanego dziecka, wywoływany przez ludzki parwowirus B19 (B19V), jest chorobą zakaźną o patogenezie związanej z tropizmem wirusa do prekursorów erytrocytów w szpiku kostnym. Wirus, będący jednoniciowym DNA, wnika do komórek erytroidalnych poprzez receptor antygenu P (globozyd Gb4Cer), gdzie replikuje się wyłącznie w dzielących się komórkach, prowadząc do ich lizy i przejściowego zahamowania erytropoezy. W efekcie obserwuje się retikulocytopenię trwającą 7-10 dni, co u osób z prawidłowym układem immunologicznym jest zwykle bezobjawowe, natomiast u pacjentów z hemoglobinopatiami (np. niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, sferocytoza wrodzona) może wywołać przełom aplastyczny. Okres inkubacji wynosi 4-20 dni, a wiremia prowadzi do gwałtownego spadku retikulocytów i niedokrwistości, po czym następuje odpowiedź immunologiczna z produkcją przeciwciał IgM (po 10-12 dniach) i IgG (około 16 dnia), co koreluje z eliminacją wirusa i pojawieniem się charakterystycznej wysypki na policzkach oraz objawów stawowych u dorosłych.
antygen P, deplecja komórek progenitorowych, droga kropelkowa, erythema infectiosum, erytropoeza, hemoglobinopatia, hydrops fetalis, kapsyd wirusa, liza komórkowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, okres inkubacji, Parvoviridae, Parvowirus B19, piąta choroba, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przełom aplastyczny, retikulocytopenia, rumień zakaźny, sferocytoza wrodzona, talasemia, transdukcja sygnału, transmisja pionowa, tropizm komórkowy, wiremia, zahamowanie erytropoezy, zakażenie parwowirusem, zespół spoliczkowanego dziecka - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Diagnostyka i diagnoza
Wrzody opryszczkowe, wywołane przez wirus HSV-1, diagnozuje się głównie na podstawie obrazu klinicznego, uwzględniając lokalizację zmian (wargi, broda, skrzydełka nosa), stadium rozwoju (mrowienie, pęcherzyki, strupy) oraz objawy towarzyszące (ból, świąd). W przypadkach atypowych, pierwszego epizodu lub u pacjentów z immunosupresją, wskazane są badania laboratoryjne, takie jak PCR (złoty standard diagnostyki HSV), posiew wirusologiczny (czułość ok. 50% w ciągu 24-48h od pojawienia się pęcherzyka), test immunofluorescencyjny (DFA) oraz test Tzancka (czułość 40-77%, brak typowania HSV). Badania serologiczne (IgG, IgM) mają ograniczone zastosowanie i nie są zalecane rutynowo, służąc głównie do oceny statusu serologicznego w specyficznych sytuacjach klinicznych.
acyklowir, aftowe zapalenie jamy ustnej, atopowe zapalenie skóry, badanie serologiczne, docosanol, famcyklowir, HSV-1, liszajec zakaźny, objawy prodromalne, obraz kliniczny, opryszczka wargowa, PCR, pencyklowir, półpasiec, posiew wirusologiczny, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, terapia supresyjna, test immunofluorescencyjny, test Tzancka, walacyklowir, wirus opryszczki pospolitej, wrzód opryszczkowy, zakażenie bakteryjne, zapalenie dziąseł i jamy ustnej, zapalenie kącików ust, zapalenie rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Otoskleroza – Epidemiologia
Otoskleroza jest jedną z najczęstszych przyczyn postępującego niedosłuchu przewodzeniowego u młodych dorosłych, z częstością kliniczną w populacji kaukaskiej wynoszącą 0,04-1%, a histologiczną nawet do 10%. Choroba ma silny komponent genetyczny, dziedziczona jest autosomalnie dominująco z niepełną penetracją (20-40%), a ryzyko rozwoju u potomstwa wynosi 25-50% w zależności od obciążenia rodzinnego. Otoskleroza występuje częściej u kobiet (stosunek 2:1) i może nasilać się w ciąży, co sugeruje udział hormonów płciowych w patogenezie. Epidemiologicznie obserwuje się spadek częstości występowania w USA z 18,5/100 000 osobo-lat w latach 70. do 3,2/100 000 w latach 2015-2017, co może być związane z masowymi szczepieniami przeciwko odrze, wspierając teorię wirusową etiologii. Choroba zwykle rozpoczyna się między 15. a 45. rokiem życia, z tendencją do obustronnego zajęcia (62-85%) i asymetrycznym niedosłuchem, często towarzyszą mu szumy uszne (14,3%) oraz zawroty głowy, zwłaszcza w postaci rodzinnej.
audiometria, badanie śródoperacyjne, dziedziczenie autosomalne dominujące, hormony płciowe, niedosłuch przewodzeniowy, niepełna penetracja, niepełna penetracja genu, podłoże genetyczne, przeciwciała IgG, przychłonka, reakcja łańcuchowa polimerazy, szczepienie przeciwko odrze, tinnitus, tomografia komputerowa kości skroniowej, ucho wewnętrzne, układ renina-angiotensyna-aldosteron, vertigo, wirus odry, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Różyczka – Epidemiologia
Różyczka, wywoływana przez wirusa z rodziny Togaviridae, jest chorobą wirusową przenoszoną głównie drogą kropelkową, z okresem inkubacji średnio 17 dni (zakres 12-23 dni). Przed wprowadzeniem szczepień, zapadalność w USA wynosiła 58/100 000, a podczas epidemii 1962-1965 odnotowano 12,5 mln przypadków, skutkujących 20 000 przypadkami zespołu różyczki wrodzonej (CRS), 11 000 poronień i 2 100 zgonów noworodków. Obecnie, dzięki szczepieniom, różyczka została wyeliminowana endemicznie w wielu krajach, m.in. w USA (od 2004 r.) i regionie Ameryk (2015 r.), jednak nadal występuje w Azji, Afryce i na Bliskim Wschodzie, gdzie rocznie rodzi się około 100 000 dzieci z CRS. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu przeciwciał IgM, wzroście miana IgG lub wykryciu RNA wirusa metodą RT-PCR, a potwierdzenie laboratoryjne jest kluczowe ze względu na możliwość fałszywych wyników w regionach wolnych od choroby. Nadzór epidemiologiczny obejmuje obowiązkowe zgłaszanie przypadków, śledzenie kontaktów i analizę danych, co jest niezbędne do szybkiego wykrywania ognisk i monitorowania eliminacji.
droga kropelkowa, nadzór epidemiologiczny, odporność stadna, okres inkubacji, okres zakaźności, potwierdzenie laboratoryjne, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przypadek potwierdzony laboratoryjnie, reakcja krzyżowa, różyczka endemiczna, RT-PCR, sezonowość zachorowań, śledzenie kontaktów, szczepionka MMR, szczepionka monowalentna, transmisja wirusa, typowanie molekularne, uszkodzenie płodu, wada wrodzona, wirus różyczki, wydzielina z dróg oddechowych, wysypka, wyszczepialność populacji, zespół różyczki wrodzonej - Leksykon chorób i schorzeń
Borelioza – Diagnostyka i diagnoza
Borelioza, wywoływana przez Borrelia burgdorferi i przenoszona przez kleszcze Ixodes, stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na niespecyficzne objawy i ograniczenia testów laboratoryjnych. Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wywiadzie epidemiologicznym, badaniu fizykalnym oraz ocenie klinicznej, z kluczowym znaczeniem rumienia wędrującego (erythema migrans, EM), który u pacjentów z obszarów endemicznych jest patognomoniczny i pozwala na rozpoczęcie leczenia bez konieczności potwierdzenia serologicznego. Testy serologiczne, głównie dwustopniowa strategia CDC (ELISA + Western blot) lub modyfikowana (MTTT), wykrywają przeciwciała IgM i IgG, jednak ich czułość zależy od stadium choroby: we wczesnym stadium (1-4 tygodnie) wynosi 35-50%, w stadium rozsianym 70-90%, a w późnym 95-100%. Przeciwciała IgM pojawiają się 2-4 tygodnie po zakażeniu, IgG 4-6 tygodni, a ich interpretacja wymaga uwzględnienia czasu trwania objawów, gdyż dodatni wynik IgM po 30 dniach może być fałszywie dodatni.
acrodermatitis chronica atrophicans, badanie fizykalne, Borrelia burgdorferi, erythema migrans, hodowla bakterii, immunoblot, neuroborelioza, PCR, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy, późna borelioza, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień wędrujący, test ELISA, test point-of-care, Western blot, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół spoliczkowanego dziecka – Etiologia i przyczyny
Zespół spoliczkowanego dziecka (erythema infectiosum) wywołany jest przez parwowirus B19, mały, bezotoczkowy wirus DNA o tropizmie do komórek progenitorowych linii erytroidalnej, co prowadzi do przejściowego zahamowania erytropoezy. Wirus rozprzestrzenia się głównie drogą kropelkową, przez kontakt z wydzielinami dróg oddechowych, krew oraz wertykalnie z matki na płód. Okres inkubacji wynosi 4-14 dni (może się wydłużyć do 21 dni), a zakaźność jest największa przed pojawieniem się charakterystycznej wysypki, która oznacza ustąpienie wiremii i zakończenie zakaźności. Choroba ma sezonowy charakter, z największą częstością występowania w późnej zimie i wczesnej wiośnie, najczęściej dotyka dzieci w wieku 5-15 lat. Po zakażeniu rozwijają się przeciwciała IgM (około 2-3 tygodnia) i IgG (około 3 tygodnia), które zapewniają długotrwałą odporność. Epidemiologicznie wirus zakaża około 50% wcześniej niezakażonych domowników i do 20% kontaktów szkolnych, co sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się infekcji w środowiskach dziecięcych.
artropatia, deplecja komórek progenitorowych, droga kropelkowa, drogi oddechowe, erytropoeza, hemoglobinopatie, hydrops fetalis, kapsyd ikozaedryczny, komórki śródbłonka, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość przewlekła, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, odporność populacyjna, ognisko epidemiczne, okres inkubacji, okres zakaźności, Parvoviridae, parwowirus B19, produkty krwiopochodne, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przełom aplastyczny, retikulocyty, sferocytoza wrodzona, supresja szpiku kostnego, talasemia, transmisja wertykalna, wiremia, wirus DNA, zespół spoliczkowanego dziecka - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Patofizjologia i mechanizm
Alergia na zwierzęta domowe jest wynikiem nadwrażliwości układu immunologicznego na specyficzne białka (alergeny) obecne w naskórku, ślinie, moczu lub pocie zwierząt, głównie kotów i psów. Główne alergeny kotów, takie jak Fel d 1 (sekretolobulina), oraz alergeny psów, należące do rodzin lipokaliny i kalikreiny, są przenoszone na małych cząsteczkach, które łatwo unoszą się w powietrzu i przyczepiają do powierzchni, co utrudnia ich eliminację. Mechanizm alergii opiera się na produkcji specyficznych przeciwciał IgE indukowanych przez limfocyty Th2, które po ponownej ekspozycji na alergen powodują degranulację komórek tucznych i uwalnianie histaminy, prowadząc do objawów takich jak skurcz oskrzeli, kaszel i świąd. Cytokiny IL-4, IL-5, IL-6, IL-10, IL-13 i IL-31 odgrywają kluczową rolę w patogenezie, a zaburzenia bariery skórnej i mikrobiomu jelitowego dodatkowo modulują ryzyko rozwoju alergii. Wczesna ekspozycja na zwierzęta domowe może indukować tolerancję immunologiczną, co jest związane z produkcją IgG4 i wpływem na mikrobiom, potwierdzając hipotezę higieniczną i efekt „mini-farmy”.
albumina surowicy, alergia na zwierzęta domowe, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, choroba atopowa, cytokiny, degranulacja, ekspozycja na alergeny, eozynofile, hipoteza higieniczna, histamina, IgE, IL-31, immunoglobulina E, immunoterapia swoista alergenowo, komórki dendrytyczne, komórki plazmatyczne, komórki prezentujące antygen, komórki tuczne, leki przeciwhistaminowe, limfocyty T pomocnicze, limfocyty Th2, łupież, mikrobiom, modyfikatory leukotrienów, przeciwciała IgG, regulatorowe limfocyty T, sensytyzacja, skurcz oskrzeli, warstwa rogowa naskórka, zapalenie zatok - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cutaquig 165 mg/ml
Cutaquig to ludzka immunoglobulina G (IgG) do podawania podskórnego (SCIg) o stężeniu 165 mg/ml i czystości ≥95% IgG, z rozkładem podklas zbliżonym do osocza zdrowego człowieka (IgG1 71%, IgG2 25%, IgG3 3%, IgG4 2%) oraz maksymalną zawartością IgA do 300 µg/ml. Preparat pozyskiwany jest z puli osocza co najmniej 1000 dawców, co zapewnia szerokie spektrum przeciwciał. Mechanizm działania polega na przywróceniu prawidłowych stężeń IgG u pacjentów z pierwotnym niedoborem odporności (PID), co skutkuje ochroną przed poważnymi zakażeniami bakteryjnymi. W badaniach klinicznych Cutaquig podawano w dawkach tygodniowych od 0,127 do 0,210 g/kg u dzieci i 0,166–0,187 g/kg u dorosłych, z łączną liczbą infuzji przekraczającą 7000, bez istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie między grupami wiekowymi.
bakteriemia, immunoglobulina G, immunoglobulina ludzka normalna, infuzja podskórna, minimalne stężenie IgG, osocze ludzkie, pierwotny niedobór odporności, podanie pozanaczyniowe, podklasy immunoglobuliny G, przeciwciała IgG, schemat dawkowania, stężenie IgG, surowice odpornościowe, tolerancja leku, właściwości farmakodynamiczne, zakażenie bakteryjne, zespół pierwotnego niedoboru odporności - Leksykon substancji czynnych
Kłosówka wełnista – Właściwości farmakodynamiczne
Kłosówka wełnista (Holcus lanatus) jest istotnym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej (SIT) u pacjentów z alergią pyłkową. Preparaty takie jak Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye zawierają alergeny kłosówki w formie modyfikowanych alergoidów, które wykazują zmniejszoną zdolność wiązania IgE przy zachowaniu immunogenności, co poprawia profil bezpieczeństwa terapii. Mechanizm działania SIT opiera się na indukcji tolerancji immunologicznej poprzez hamowanie produkcji swoistych przeciwciał IgE i stymulację produkcji IgG, a także modulację odpowiedzi immunologicznej z przewagi typu TH2 na bardziej zrównoważoną odpowiedź TH1/TH2. W preparatach stosowane są różne adiuwanty, takie jak wodorotlenek glinu w Catalet T oraz L-tyrozyna w POLLINEX+Rye, które wspomagają efekt terapeutyczny. Standaryzacja alergenów odbywa się w jednostkach JS (Catalet T, Perosall T13) lub SU (POLLINEX+Rye), co zapewnia powtarzalność dawki i siłę alergizującą.
aldehyd glutarowy, alergia pyłkowa, alergoid, badanie kliniczne, cykl immunoterapii, dysfagia, ekstrakt alergenowy, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, kłosówka wełnista, kod ATC, L-tyrozyna, mediatory zapalne, mieszanka alergenowa, odpowiedź immunologiczna Th2, odpowiedź TH1/TH2, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, roztwór podjęzykowy, standaryzacja alergenów, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wyczyniec łąkowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest kluczowym składnikiem standaryzowanych mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej (SIT) alergii na pyłki traw, obecnym m.in. w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Mechanizm działania opiera się na modulacji odpowiedzi immunologicznej z dominacji profilu TH2 na bardziej zrównoważony TH1/TH2, co prowadzi do hamowania produkcji swoistych IgE i stymulacji IgG, a także ograniczenia uwalniania mediatorów reakcji alergicznej, takich jak histamina. Preparaty zawierające wyczyniec łąkowy są poddawane modyfikacji chemicznej (formaldehyd w Catalet T, aldehyd glutarowy w POLLINEX+Rye), co zmniejsza ich potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, a dodatkowo stosowane są adiuwanty (wodorotlenek glinu lub L-tyrozyna) poprawiające profil bezpieczeństwa i skuteczność terapii. Standaryzacja preparatów odbywa się w jednostkach JS (Catalet T, Perosall T13) lub SU (POLLINEX+Rye), zapewniając powtarzalność dawek i przewidywalność odpowiedzi immunologicznej.
adiuwant, aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergoid, bazofil, formaldehyd, histamina, immunogenność, immunoterapia swoista, komórki tuczne, mediatory reakcji alergicznej, mieszanka alergenowa, odczulanie, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź TH1/TH2, odpowiedź Th2, podwójnie ślepa próba, potencjał alergizujący, profil bezpieczeństwa, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, siła alergizująca, standaryzacja, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu, wyciąg alergenowy, wyczyniec łąkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poopółpaścowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Neuralgia popółpaścowa (PHN) jest najczęstszym powikłaniem półpaśca, dotykającym 10-18% pacjentów, ze wzrostem częstości do 10-13% u osób powyżej 50 roku życia. U pacjentów powyżej 60 lat ból utrzymuje się u 61% po miesiącu, 24% po trzech miesiącach i 13% po sześciu miesiącach od ostrej infekcji. Czas trwania bólu jest zmienny: u większości ustępuje w ciągu 1-3 miesięcy, u 20% trwa ponad rok, a u 2% może utrzymywać się nawet 5 lat lub dłużej. Kluczowe czynniki ryzyka to wiek (OR 2,309; 95% CI: 1,163-4,660), nasilenie bólu w ostrej fazie (NRS-11, OR 2,837; 95% CI: 1,294-6,275), stosunek płytek krwi do limfocytów (PLR, OR 1,015; 95% CI: 1,010-1,022), cukrzyca oraz nadciśnienie tętnicze. Model predykcyjny uwzględniający wiek, NRS-11 i PLR wykazuje dobrą zdolność prognozowania ryzyka PHN.
cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, jakość życia, jakość życia związana ze zdrowiem, kapsaicyna, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, model predykcji ryzyka, nadciśnienie tętnicze, neuralgia popółpaścowa, ogólnoustrojowa odpowiedź zapalna, półpasiec, profilaktyka półpaśca, przeciwciała IgG, skala oceny bólu, stosunek płytek krwi do limfocytów, system opieki zdrowotnej, wiek pacjenta, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wysypka skórna - Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Etiologia i przyczyny
Norowirus, należący do rodziny Caliciviridae, jest jednoniciowym, nieosłoniętym wirusem RNA, stanowiącym główną przyczynę ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego na świecie. Charakteryzuje się wysoką zmiennością genetyczną z co najmniej 10 genogrupami i 49 genotypami, z dominującą u ludzi grupą GII, w tym szczepem GII.17, który odpowiada za 70% ognisk w USA. Zakażenie następuje po wniknięciu wirusa do komórek jelita cienkiego, wiążąc się z receptorami HBGA, co prowadzi do zapalenia żołądka i jelit. Dawka zakaźna jest bardzo niska (10-18 cząstek wirusa), a wirus jest wydalany w miliardach cząstek w kale i wymiocinach. Transmisja odbywa się głównie drogą kałowo-ustną, poprzez kontakt bezpośredni, skażone powierzchnie, żywność (zwłaszcza surowe owoce morza) oraz aerozol powstały podczas wymiotów. Norowirus jest odporny na zamrażanie, temperatury do 60°C oraz wiele standardowych środków dezynfekcyjnych, a skuteczne są preparaty na bazie chloru.
aerozol, antygen grupy krwi, Caliciviridae, droga kałowo-ustna, gastroenteritis, grypa żołądkowa, jednoniciowy wirus RNA, jelito cienkie, kapsyd, nieżyt żołądkowo-jelitowy, odporność krzyżowa, osłabiony układ odpornościowy, ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, przeciwciała IgG, środek dezynfekujący, środek odkażający, transmisja powietrzna, wirus Norwalk, zakażenie pokarmowe, zapalenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie pokarmowe, zoonoza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały toksyczność po podaniu wielokrotnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 12 miesięcy), z głównymi narządami docelowymi obejmującymi szpik kostny (niedokrwistość, leukopenia, limfopenia), narządy limfatyczne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Zaobserwowano utleniające działanie na erytrocyty oraz zmniejszenie liczby płytek krwi. Zwierzęta laboratoryjne wykazywały większą wrażliwość na farmakologiczne i toksyczne efekty teriflunomidu niż ludzie, z toksycznością pojawiającą się przy dawkach odpowiadających stężeniom terapeutycznym u ludzi lub niższych. Badania genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego in vivo, mimo wykrycia klastogenności in vitro, co wiązano z hamowaniem dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH). Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność i klastogenność in vitro, ale nie in vivo. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały potencjału kancerogennego teriflunomidu.
czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, działanie utleniające, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, szpik kostny, teriflunomid, układ immunologiczny, układ rozrodczy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Megalotect CP 100 U/ml
Megalotect CP to immunoglobulina poliklonalna o wysokim mianie przeciwciał IgG specyficznych wobec wirusa cytomegalii (CMV), stosowana w profilaktyce i leczeniu zakażeń CMV u pacjentów po przeszczepach narządów litych i komórek macierzystych. Preparat działa poprzez neutralizację wirusa, hamowanie jego replikacji oraz modulację układu odpornościowego, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka zakażeń i chorób CMV, a także redukcję ryzyka odrzutu przeszczepu. W badaniach klinicznych stosowano dawki Megalotect CP w zakresie 50-150 mg/kg, podawane dożylnie w różnych schematach, często w połączeniu z lekami przeciwwirusowymi, takimi jak gancyklowir czy acyklowir. W randomizowanych i retrospektywnych badaniach wykazano istotne zmniejszenie częstości zakażeń CMV (np. z 41,7% do 21,1% w badaniu po przeszczepie nerki) oraz choroby CMV, a także poprawę przeżywalności i zmniejszenie powikłań związanych z CMV, w tym zapalenia płuc i zespołu CMV.
acyklowir, azatiopryna, bazyliksymab, choroba CMV, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, cyklofosfamid, cyklosporyna A, gancyklowir, globulina antytymocytowa, komórki dendrytyczne, leczenie immunosupresyjne, metyloprednizolon, mykofenolan mofetylu, neutralizacja wirusa, odrzucenie przeszczepu, prednizon, przeciwciała IgG, przeciwciała swoiste, przeszczep narządów miąższowych, przeszczep nerki, przeszczep płuc, przeszczep serca, przeszczep szpiku kostnego, śródmiąższowe zapalenie płuc, steroidy, takrolimus, układ odpornościowy, wirus cytomegalii, zakażenie CMV, zespół zarostowego zapalenia oskrzelików - Leksykon substancji czynnych
Stokłosa – Właściwości farmakodynamiczne
Stoklosa (Bromus spp.) jest kluczowym alergenem pyłku traw zawartym w preparacie POLLINEX+Rye, stosowanym w swoistej immunoterapii alergenowej. Alergen ten poddawany jest modyfikacji chemicznej za pomocą aldehydu glutarowego, co prowadzi do powstania alergoidu adsorbowanego na L-tyrozynie. Proces ten zmniejsza potencjał alergizujący przy zachowaniu immunogenności, co przekłada się na lepszą tolerancję i skuteczność kliniczną. Standaryzacja wyciągów alergenowych, w tym stoklosy, odbywa się metodami immunologicznymi i biochemicznymi, a siła alergizująca wyrażana jest w jednostkach standaryzowanych (SU). Schemat dawkowania obejmuje leczenie podstawowe z dawkami 600 SU/ml, 1600 SU/ml oraz 4000 SU/ml oraz leczenie podtrzymujące przy stężeniu 4000 SU/ml.
aldehyd glutarowy, alergia na pyłki traw, alergoid, alergoid pyłku traw, bazofil, działanie alergizujące, grupa farmakoterapeutyczna, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, kod ATC, kontrolowane badanie kliniczne, L-tyrozyna, leczenie podtrzymujące, mediatory zapalne, metody immunologiczne, modulacja odpowiedzi immunologicznej, odpowiedź immunologiczna Th2, podanie podskórne, podwójnie ślepa próba, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, stokłosa, wyciąg alergenowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aregalu 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu, substancji czynnej Aregalu, wykazały toksyczność wielokrotnego dawkowania w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) obejmującą głównie szpik kostny, narządy limfoidalne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Efekty hematologiczne obejmowały niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię i limfopenię, co wiązało się z immunosupresją i zwiększonym ryzykiem zakażeń wtórnych. Mechanizm toksyczności wynika z hamowania podziałów komórkowych. Genotoksyczność nie została potwierdzona in vivo, mimo że in vitro zaobserwowano efekt klastogenny, interpretowany jako pośredni skutek działania na enzym DHO-DH. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały działania kancerogennego.
aktywność lokomotoryczna, czerwone krwinki, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcje poznawcze, komórki B, leukopenia, limfocyty T, limfopenia, męskie narządy rozrodcze, narządy limfoidalne, narządy rozrodcze, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, plemniki, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przewód pokarmowy, rozwój neurologiczny, szpik kostny, toksyczność dawkowania, trifluorometyloanilina, trombocytopenia, zakażenie wtórne - Leksykon chorób i schorzeń
Cytomegalowirus – Diagnostyka i diagnoza
Cytomegalowirus (CMV) jest powszechnym wirusem z rodziny Herpesviridae, stanowiącym główną przyczynę zakażeń wrodzonych oraz istotne zagrożenie dla pacjentów z obniżoną odpornością. Diagnostyka CMV opiera się na metodach serologicznych (IgM, IgG, awidność IgG), molekularnych (PCR jakościowy, ilościowy qPCR, cyfrowy dPCR), wykrywaniu antygenu pp65 oraz hodowli wirusa. PCR ilościowy w czasie rzeczywistym jest preferowaną metodą monitorowania wiremii u biorców przeszczepów, natomiast test pp65 służy do szybkiego wykrywania aktywnego zakażenia. Wrodzone zakażenie CMV diagnozuje się na podstawie wykrycia wirusa w moczu lub ślinie noworodka w ciągu pierwszych 3 tygodni życia, z PCR śliny jako testem przesiewowym i potwierdzającym testem z moczu. Serologia jest ograniczona w diagnostyce wrodzonego zakażenia. U pacjentów immunosupresyjnych PCR ilościowy z osocza lub krwi pełnej jest podstawowym narzędziem diagnostycznym, umożliwiającym wczesne wykrycie i monitorowanie terapii przeciwwirusowej. Histopatologia z wykryciem charakterystycznych wtrętów „sowiego oka” potwierdza zajęcie narządów przez CMV.
antygen wirusowy, badanie histopatologiczne, badanie serologiczne, cyfrowy PCR, cytomegalowirus, czuciowo-nerwowa utrata słuchu, gancyklowir, Herpesviridae, hodowla wirusa, hybrydyzacja in situ, kwas nukleinowy wirusa, metoda molekularna, PCR w czasie rzeczywistym, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM i IgG, przeszczep narządów miąższowych, przeszczep szpiku kostnego, reakcja łańcuchowa polimerazy, sekwencjonowanie całego genomu, test awidności IgG, test ELISA, test immunofluorescencyjny, walgancyklowir, wrodzone zakażenie CMV, wtrąt wewnątrzjądrowy, zakażenie wrodzone, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc CMV, zapalenie siatkówki, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja parwowirusowa – Patofizjologia i mechanizm
Parwowirusy, w tym parwowirus B19 (B19V) u ludzi oraz canine parvovirus (CPV) u psów, to małe wirusy DNA o wysokim tropizmie do komórek szybko dzielących się, takich jak prekursory erytroidalne w szpiku kostnym. B19V wykorzystuje receptor antygenu P (globozyd) oraz koreceptory, takie jak integryna α5β1 i autoantygen Ku80, co umożliwia zakażenie różnych tkanek i wywoływanie objawów wielonarządowych. Replikacja wirusa odbywa się w fazie S cyklu komórkowego, inicjowana przez białko NS1, które indukuje apoptozę i uszkodzenia DNA. U ludzi infekcja prowadzi do przejściowej retikulocytopenii, a u pacjentów z niedokrwistością hemolityczną może wywołać przełom aplastyczny. Mechanizmy immunologiczne, w tym formowanie kompleksów immunologicznych i autoimmunizacja, odgrywają kluczową rolę w patogenezie, manifestując się wysypką rumieniową i artropatią. Przewlekłe zakażenia obserwuje się u pacjentów z niedoborami odporności, co może skutkować ciężką niedokrwistością wymagającą transfuzji.
apoptoza komórkowa, artropatia, białko NS1, Canine Parvovirus, droga fekalno-oralna, droga kropelkowa, fosfolipaza A2, globozyd, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, kompleksy immunologiczne, mikroangiopatia zakrzepowa, mimikra molekularna, nadwrażliwość pokarmowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, parwowirus, parwowirus B19, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przełom aplastyczny, receptor transferryny, retikulocytopenia, śródbłonek naczyniowy, stwardnienie kłębuszków nerkowych, szpik kostny, tolerancja doustna, tropizm komórkowy, wiremia, wysypka rumieniowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, zapalenie śródbłonka, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Świnka – Diagnostyka i diagnoza
Świnka, wywołana przez paramyksowirus, charakteryzuje się obrzękiem przyusznic i może przebiegać atypowo, zwłaszcza u osób zaszczepionych jedną dawką MMR. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak obrzęk i bolesność przyusznic, gorączka oraz historia kontaktu z chorym, jednak w krajach o wysokim wskaźniku szczepień, jak Polska, wymaga potwierdzenia laboratoryjnego. Preferowaną metodą jest RT-PCR z wymazu policzkowego, wykonywana najlepiej w ciągu 3 dni od wystąpienia objawów, z czułością około 79%, alternatywnie badanie moczu (czułość 43%) lub płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku powikłań neurologicznych. Badania serologiczne wykrywające przeciwciała IgM (pojawiające się 2-3 dni od objawów, utrzymujące się do 5 miesięcy) i IgG są pomocne, lecz mniej czułe i mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie z powodu reaktywności krzyżowej, zwłaszcza u osób zaszczepionych, u których odpowiedź IgM może być nieobecna lub opóźniona.
amylaza, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, cytomegalowirus, fałszywie dodatni wynik, hodowla wirusowa, kolorowy doppler, morfologia krwi, nakłucie lędźwiowe, obrzęk gruczołów ślinowych, odra, paramyksowirus, parwowirus, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, reaktywność krzyżowa, różyczka, RT-PCR, skręt jąder, szczepionka MMR, tomografia komputerowa głowy, wirus opryszczki pospolitej, wirus paragrypy, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przyusznic - Leksykon chorób i schorzeń
Borelioza mózgu przenoszona przez kleszcze – Etiologia i przyczyny
Kleszczowe zapalenie mózgu (TBE) jest wirusową chorobą ośrodkowego układu nerwowego wywołaną przez wirusa TBEV z rodziny Flaviviridae, obejmującą pięć podtypów o różnej wirulencji i geograficznym rozmieszczeniu. Główne wektory to kleszcze Ixodes ricinus (podtyp europejski) oraz Ixodes persulcatus (podtyp dalekowschodni i syberyjski). Transmisja następuje głównie przez ukłucie zakażonego kleszcza, z możliwością zakażenia drogą pokarmową (spożycie niepasteryzowanego mleka) oraz rzadziej przez przeszczepy, transfuzje, drogę przezłożyskową i zakłucia laboratoryjne. Podtyp europejski charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem, śmiertelnością <2% i długotrwałymi następstwami neurologicznymi u 10-50% pacjentów, natomiast podtyp dalekowschodni cechuje się cięższym przebiegiem i śmiertelnością 20-40%. Diagnostyka opiera się na RT-PCR w fazie wiremicznej oraz wykrywaniu swoistych przeciwciał IgM i IgG metodą ELISA w fazie neurologicznej.
białko otoczki, borelioza mózgu, cytokiny zapalne, diagnostyka różnicowa, ELISA, Flaviviridae, japońskie zapalenie mózgu, kleszcz pospolity, kleszcz tajgowy, limfocyty T CD8+, następstwa neurologiczne, neuroinwazyjność, niepasteryzowane mleko, obszar endemiczny, odpowiedź immunologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, PCR, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, rezerwuar wirusa, transmisja przezłożyskowa, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wirus RNA, wirus Zachodniego Nilu, zakażenie pokarmowe, zakażony kleszcz - Leksykon substancji czynnych
Miotła zbożowa – Właściwości farmakodynamiczne
Miotła zbożowa (Apera spica venti) jest kluczowym składnikiem mieszanki alergenów pyłku traw w preparacie Perosall T13, stosowanym w immunoterapii alergenowej. Mechanizm działania opiera się na indukcji tolerancji immunologicznej poprzez stopniowe podawanie ekstraktu w dawkach od 1 JS/ml (stężenie „0”) do 5000 JS/ml (stężenie „4”). Proces ten prowadzi do zahamowania produkcji swoistych IgE i stymulacji przeciwciał klasy IgG, co skutkuje zmniejszeniem objawów klinicznych alergii podczas naturalnej ekspozycji na alergen. Immunoterapia modyfikuje odpowiedź limfocytów T, przesuwając profil cytokin z Th2 na Th1 oraz zwiększając aktywność limfocytów T regulatorowych, co potwierdza immunomodulacyjne działanie ekstraktu.
alergeny pyłku traw, Apera spica venti, cytokiny, ekstrakt alergenowy, immunomodulacja, immunoterapia alergenowa, jednostki standaryzowane, limfocyty T, limfocyty T regulatorowe, limfocyty Th, mieszanka alergenowa, miotła zbożowa, objawy alergii, odpowiedź immunologiczna, Perosall T13, podanie podjęzykowe, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, reakcja alergiczna, śluzówka jamy ustnej, tolerancja immunologiczna - Leksykon substancji czynnych
Bylica – Właściwości farmakodynamiczne
Bylica (Artemisia sp.) jest kluczowym składnikiem ekstraktów alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, klasyfikowanych w grupie ATC V01AA. Preparaty takie jak Catalet C (zawiesina do wstrzykiwań zawierająca alergoidy bylicy w stężeniach 25, 250, 2500 JS/ml w leczeniu podstawowym oraz 5000 JS/ml w leczeniu podtrzymującym) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy z natywnymi alergenami bylicy w stężeniach 1, 10, 100, 1000, 5000 JS/ml w leczeniu podstawowym i 5000 JS/ml w podtrzymującym) indukują tolerancję immunologiczną poprzez hamowanie produkcji swoistych IgE i stymulację syntezy przeciwciał IgG blokujących. Catalet C zawiera alergoidy formaldehydowo modyfikowane, co zmniejsza alergenowość i zwiększa bezpieczeństwo terapii, wspomagane przez adiuwant wodorotlenek glinu, natomiast Perosall C dostarcza alergeny w formie natywnej, co wpływa na dynamikę odpowiedzi immunologicznej i profil farmakodynamiczny.
adiuwant, alergeny pyłków chwastów, alergoid, badanie kontrolowane placebo, bylica, dawkowanie alergenu, efekt immunomodulacyjny, ekstrakt alergenowy, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, indukcja tolerancji immunologicznej, iniekcja, jednostka standaryzowana, mieszanka alergenowa, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź Th1-zależna, odpowiedź Th2-zależna, podanie podjęzykowe, prezentacja antygenów, przeciwciała blokujące, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, tolerancja immunologiczna, wodorotlenek glinu - Leksykon chorób i schorzeń
Herpetyczne białaczki palców – Diagnostyka i diagnoza
Herpetyczne białaczki palców (herpetic whitlow) to bolesna infekcja wirusowa skóry wokół paznokcia, wywołana przez wirus opryszczki pospolitej (HSV) typu 1 lub 2. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, obejmującym obrzęk, ból, pęcherzyki na rumieniowej podstawie oraz objawy ogólne, takie jak podwyższona temperatura. W przypadkach niejednoznacznych stosuje się badania laboratoryjne: posiew wirusologiczny (złoty standard), test PCR (wysoka czułość i typowanie HSV), test Tzancka (czułość ok. 70%, wysoka swoistość) oraz bezpośredni test immunofluorescencyjny (DFA). Diagnostyka serologiczna obejmuje wykrywanie przeciwciał IgM (ostre zakażenie) i IgG (przebyte zakażenie). Różnicowanie obejmuje zanokcicę bakteryjną, zastrzał, inne zakażenia wirusowe i kandydozę. Nacięcie chirurgiczne jest przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do rozszerzenia infekcji i powikłań.
acyklowir, antybiotyk, famcyklowir, forma latentna, gorączka, HSV, kandydoza, leczenie profilaktyczne, leki przeciwbólowe, leki przeciwwirusowe, nacięcie chirurgiczne, obrzęk, parestezje, paronychia, pęcherzyki, pęcherzyki skórne, posiew wirusologiczny, powikłania, powikłania jatrogenne, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy, rumień, test immunofluorescencyjny, test PCR, test Tzancka, walacyklowir, wirus HIV, wirus opryszczki pospolitej, wtórne zakażenie bakteryjne, wysięk, zaczerwienienie skóry, zastrzał, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd otoczkowy haemophilus influenzae typ b – Właściwości farmakodynamiczne
Polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b (PRP) jest kluczowym antygenem w szczepionce Act-HIB, gdzie po skoniugowaniu z toksoidem tężcowym (18-30 µg w dawce 0,5 ml) staje się antygenem grasiczozależnym. Taka koniugacja umożliwia indukcję swoistej odpowiedzi immunologicznej u niemowląt i małych dzieci, w tym produkcję przeciwciał IgG oraz wytworzenie pamięci immunologicznej. Szczepionka wywołuje odporność przeciw inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typ b, co potwierdzają badania immunogenności wykazujące, że po trzeciej dawce u niemal wszystkich dzieci poziom przeciwciał przeciw PRP wynosił ≥ 0,15 µg/ml, a u około 90% ≥ 1 µg/ml.
antygen grasiczozależny, dawka uzupełniająca, działanie bakteriobójcze, fosforan polirybozorybitolu, Haemophilus influenzae typ b, immunogenność, klasyfikacja farmakoterapeutyczna, odpowiedź grasiczoniezależna, odpowiedź immunologiczna, opsonizacja, pamięć immunologiczna, polisacharyd otoczkowy, przeciwciała IgG, przeciwciała przeciw PRP, toksoid tężcowy, zakażenie inwazyjne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trasylol 277,8 j. Ph. Eur. (500 000 KIU)
Trasylol, zawierający aprotyninę, wymaga ostrożnego dawkowania ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Przed terapią zaleca się wykonanie testu na obecność przeciwciał IgG przeciw aprotyninie, jeśli jest dostępny. U dorosłych dawka próbna wynosi 1 ml (10 000 KIU), podawana powoli co najmniej 10 minut przed dawką terapeutyczną. Premedykacja antagonistami receptorów H1 i H2 jest opcjonalna i powinna być podana 15 minut przed dawką próbną. Dawka nasycająca to 1-2 miliony KIU podawane dożylnie przez 20-30 minut po rozpoczęciu znieczulenia, przed nacięciem mostka. Dodatkowo, 1-2 miliony KIU aprotyniny dodaje się do płynów wypełniających aparaturę do krążenia pozaustrojowego, a wlew ciągły powinien wynosić 250 000-500 000 KIU/godz., kontynuowany do zakończenia zabiegu. Maksymalna dawka całkowita nie powinna przekraczać 7 milionów KIU na cykl leczenia.
- Leksykon chorób i schorzeń
Półpasiec – Diagnostyka i diagnoza
Półpasiec (herpes zoster) jest wynikiem reaktywacji wirusa varicella-zoster (VZV) i charakteryzuje się jednostronną, pasmowatą wysypką ograniczoną do jednego dermatomu, z pęcherzykami w różnych stadiach rozwoju oraz towarzyszącym bólem, pieczeniem lub mrowieniem. Diagnoza opiera się głównie na obrazie klinicznym, jednak w przypadkach atypowych, u pacjentów z obniżoną odpornością lub przy podejrzeniu powikłań, zaleca się potwierdzenie PCR wykrywającym DNA VZV w próbkach z pęcherzyków, co cechuje się wysoką czułością i specyficznością. Testy serologiczne (IgM i IgG) są pomocne, zwłaszcza gdy wysypka jest już zagojona lub nie można wykonać PCR. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. opryszczkę pospolitą, liszajec zakaźny oraz reakcje alergiczne.
acyklowir, bezpośrednie badanie immunofluorescencyjne, ból neuropatyczny, dermatom, DNA wirusa, famcyklowir, herpes zoster ophthalmicus, hodowla wirusa, kandydoza, konsultacja okulistyczna, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie przeciwwirusowe, liszajec zakaźny, neuralgia popółpaścowa, objawy grypopodobne, opryszczka pospolita, owrzodzenie rogówki, pęcherzyk wypełniony płynem, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przeciwciała przeciwwirusowe, reakcja łańcuchowa polimerazy, szczepionka przeciwko półpaścowi, terapia przeciwwirusowa, test Tzancka, walacyklowir, wielojądrowa komórka olbrzymia, wirus varicella zoster, zapalenie skóry, zespół Ramsaya Hunta, zoster sine herpete - Leksykon chorób i schorzeń
Szybki test przepływowy na covid-19 – Objawy
Szybkie testy przepływowe (LFT) na COVID-19 to testy antygenowe wykrywające białka wirusa SARS-CoV-2 w wymazach z nosa lub gardła, dostarczające wynik w 10-30 minut. Ich czułość jest zmienna i zależy od obecności oraz czasu trwania objawów: u osób objawowych wynosi około 72-82%, a u bezobjawowych 55-68%. Najwyższą skuteczność (do 93%) obserwuje się w pierwszym tygodniu od pojawienia się symptomów, szczególnie około 4-5 dnia, kiedy ładunek wirusowy jest najwyższy. Pozytywny wynik testu, nawet przy słabej linii, wskazuje na zakażenie i konieczność izolacji (3 dni dla osób <18 lat, 5 dni dla dorosłych). Negatywny wynik nie wyklucza infekcji, zwłaszcza we wczesnej lub późnej fazie choroby, dlatego w przypadku objawów zaleca się potwierdzenie testem PCR lub powtórzenie testu LFT po 48 godzinach.
białko wirusowe, czułość testu, infekcja, ładunek wirusowy, niewydolność oddechowa, odpowiedź immunologiczna, okres zakaźności, opieka antenatalna, pacjent bezobjawowy, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, remisja, SARS-CoV-2, test antygenowy, test PCR, test point-of-care, test przepływowy, test serologiczny, wariant Omicron, wstrząs septyczny, wymaz z gardła, wymaz z nosa, zakażenie wirusowe, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw ospie wietrznej – Diagnostyka i diagnoza
Szczepionka przeciw ospie wietrznej (varicella-zoster) jest kluczowym elementem profilaktyki tej wysoce zakaźnej choroby, zapewniając skuteczność powyżej 90% i znacząco redukującą liczbę przypadków, hospitalizacji oraz zgonów o około 97%. Diagnostyka laboratoryjna, zwłaszcza metoda PCR, stanowi złoty standard w potwierdzaniu aktywnego zakażenia VZV, wykazując najwyższą czułość i swoistość, a także umożliwia rozróżnienie między szczepem dzikim a szczepem szczepionkowym (Oka/Merck). Testy serologiczne IgG służą do oceny statusu immunologicznego pacjenta przed szczepieniem, jednak ich czułość i swoistość są zróżnicowane, a obecnie brak jest testów komercyjnych wystarczająco wiarygodnych do wykrywania serokonwersji po szczepionce. Diagnostyka jest szczególnie istotna w przypadku przełamania odporności poszczepiennej (breakthrough varicella), gdzie objawy są łagodniejsze i nietypowe, co utrudnia rozpoznanie kliniczne i wymaga potwierdzenia PCR z odpowiednich próbek (strupy, płyn pęcherzykowy). Ponadto, badania laboratoryjne są zalecane w potwierdzaniu ognisk epidemicznych, ciężkich przypadków oraz w ocenie podatności na zakażenie, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym, pracowników służby zdrowia i osób z obniżoną odpornością.
amniocenteza, badanie ultrasonograficzne, bezpośredni test immunofluorescencyjny, genotypowanie, hodowla wirusa, immunizacja, immunoglobulina przeciwwirusowa, niedobór odporności humoralnej, ognisko epidemiczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn pęcherzykowy, półpasiec, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przełamanie odporności poszczepiennej, reakcja łańcuchowa polimerazy, serokonwersja, szczep szczepionkowy, szczepionka przeciw ospie wietrznej, test serologiczny, test Tzancka, wirus varicella zoster, wysypka ospowa, zespół płodowej ospy wietrznej, zmiany skórne - Leksykon substancji czynnych
Aprotynina – Przeciwwskazania stosowania
Aprotynina, syntetyczny inhibitor proteaz serynowych, hamuje enzymy takie jak kalikreina, trombina, plazminogen i plazmina, co czyni ją skutecznym środkiem przeciwkrwotocznym oraz składnikiem klejów tkankowych (Artiss, Tisseel, Tisseel Lyo). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze oraz obecność specyficznych przeciwciał IgG przeciwko aprotyninie, które zwiększają ryzyko reakcji anafilaktycznych. Podanie donaczyniowe jest zakazane ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, a aplikacja natryskowa preparatu Artiss jest przeciwwskazana w procedurach endoskopowych. Kleje tkankowe zawierające aprotyninę nie powinny być stosowane jako jedyny środek w leczeniu masywnych krwawień tętniczych i żylnych ani jako zamiennik szwów skórnych w zamykaniu ran chirurgicznych.
aplikacja natryskowa, choroba naczyniowa, hamowanie enzymów, inhibitor fibrynolizy, inhibitor proteaz serynowych, kalikreina, klej tkankowy, lek przeciwkrwotoczny, nadwrażliwość na substancję czynną, plazmina, plazminogen, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, procedura kardiochirurgiczna, przeciwciała IgG, reakcja anafilaktyczna, skłonność do zakrzepicy, środek hemostatyczny, trombina, zabieg laparoskopowy - Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Diagnostyka i diagnoza
Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary, której diagnostyka laboratoryjna obejmuje wykrywanie antygenu NS1, RNA wirusa (RT-PCR), izolację wirusa oraz ocenę przeciwciał IgM i IgG. Antygen NS1 jest wykrywalny w surowicy do 7 dni od wystąpienia objawów, a testy RT-PCR umożliwiają identyfikację serotypu wirusa w ciągu pierwszych 4-5 dni choroby. Przeciwciała IgM pojawiają się od 4-5 dnia i utrzymują do 12 tygodni, natomiast IgG rozwijają się wolniej i utrzymują się latami. Diagnostyka powinna uwzględniać czas trwania objawów, a w przypadku podejrzenia dengi zaleca się wykonanie testów NS1 ELISA i IgM lub RT-PCR i IgM. Wyniki testów należy interpretować z uwzględnieniem możliwych reakcji krzyżowych z innymi flawiwirusami oraz konieczności powtórzenia badań serologicznych po 7 dniach w przypadku wątpliwych wyników.
antygen NS1, chikungunya, choroba wirusowa, denga, denga krwotoczna, diagnostyka różnicowa, hematokryt, izolacja wirusa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, leukopenia, morfologia krwi, obrzęk mózgu, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przepuszczalność naczyń, RT-PCR, serokonwersja, szybkie testy diagnostyczne, test molekularny, test neutralizacji redukcji płytek, testy serologiczne, trombocytopenia, ultrasonografia, wirus dengi, wyciek osocza, żółta gorączka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba buergera – Etiologia i przyczyny
Choroba Buergera (thromboangiitis obliterans, TAO) to segmentalne, niezwiązane z miażdżycą zapalenie małych i średnich naczyń krwionośnych kończyn, prowadzące do zakrzepicy i okluzji naczyń, skutkującej niedokrwieniem i martwicą tkanek. Schorzenie dotyczy głównie mężczyzn w wieku 20-45 lat, będących aktywnymi palaczami tytoniu, zwłaszcza przy spożyciu powyżej 1,5 paczki papierosów dziennie. Patogeneza obejmuje uszkodzenie śródbłonka przez substancje chemiczne tytoniu, zwiększoną produkcję elastazy neutrofilowej i reaktywnych form tlenu, dysfunkcję immunologiczną oraz zaburzenia relaksacji naczyń zależnej od śródbłonka. Wykazano także związek z predyspozycją genetyczną (HLA-A9, HLA-B5, HLA-54) oraz możliwą rolę infekcji bakteryjnych i riketsji. Choroba ma charakter segmentalny, z wysoce komórkowymi zakrzepami, które mogą całkowicie zamykać naczynia, a w 25% przypadków zajmuje również żyły.
amputacja, antygeny HLA, antygeny zgodności tkankowej, choroba autoimmunologiczna, choroba Buergera, choroba przyzębia, choroba Raynauda, dysfunkcja śródbłonka, elastaza neutrofilowa, hiperhomocysteinemia, hiperkoagulacja, martwica tkanek, okluzja naczyń, prostacyklina, przeciwciała IgG, reaktywne formy tlenu, Rickettsia prowazekii, stan prozakrzepowy, thromboangiitis obliterans, zakrzep, zakrzep tętniczy, zapalenie naczyń krwionośnych, zespół antyfosfolipidowy - Leksykon chorób i schorzeń
Hemofilia – Etiologia i przyczyny
Hemofilia to dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi, spowodowane niedoborem lub dysfunkcją czynników VIII (hemofilia A) lub IX (hemofilia B), z poziomami czynnika klasyfikującymi nasilenie choroby: łagodna (6-40% normy), umiarkowana (1-5%), oraz ciężka (<1%). Dziedziczenie jest recesywne sprzężone z chromosomem X, co powoduje dominujące występowanie u mężczyzn, podczas gdy kobiety są najczęściej nosicielkami. Około 30-33% przypadków hemofilii A i B wynika z mutacji de novo, a mutacje obejmują inwersje (np. inwersja intronu 22 genu F8 w 40% ciężkich hemofilii A), delecje, insercje, mutacje punktowe i rearanżacje chromosomowe. Hemofilia nabyta, rzadsza i autoimmunologiczna, charakteryzuje się obecnością inhibitorów przeciwko czynnikowi VIII, występuje głównie u osób w wieku 60-80 lat oraz kobiet w ciąży, i może być związana z chorobami autoimmunologicznymi, nowotworami, lekami lub ciążą.
chłoniak nieziarniczy, choroba autoimmunologiczna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, diagnostyka prenatalna, dziedziczenie recesywne sprzężone z chromosomem X, hemofilia A, hemofilia B, hemofilia C, hemofilia nabyta, inhibitor czynnika krzepnięcia, inwersja intronu 22, kaskada krzepnięcia, makroglobulinemia Waldenströma, mutacja punktowa, niedobór czynnika VIII, niedobór czynnika XI, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, poradnictwo genetyczne, przeciwciała IgG, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, skrzep fibrynowy, stwardnienie rozsiane, szpiczak mnogi, terapia genowa, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie krzepnięcia, zespół Goodpasture’a, zespół mielodysplastyczny, zespół Sjögrena, zespół Turnera - Leksykon substancji czynnych
Szczaw zwyczajny – Właściwości farmakodynamiczne
Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) jest istotnym składnikiem standaryzowanych preparatów alergoidowych stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej, takich jak Catalet C i Perosall C. Preparaty te zawierają alergeny szczawiu w formie modyfikowanej formaldehydem (alergoid) lub natywnej, dostępne w różnych stężeniach wyrażonych w jednostkach standaryzowanych (JS): Catalet C w stężeniach od 25 JS do 5000 JS (zawiesiny do wstrzykiwań), a Perosall C w stężeniach od 1 JS do 5000 JS (roztwory podjęzykowe). Mechanizm działania polega na immunomodulacji poprzez hamowanie produkcji swoistych IgE i stymulację IgG, co prowadzi do indukcji tolerancji i złagodzenia objawów alergicznych. W preparacie Catalet C dodatkowo zastosowano adiuwant wodorotlenek glinu, który wzmacnia odpowiedź immunologiczną.
adiuwant, alergeny pyłku chwastów, alergoid, babka lancetowata, bylica, ekstrakt alergenowy, immunogenność, immunomodulacja, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, jednostka standaryzowana, klasyfikacja ATC, komosa biała, modyfikacja formaldehydem, natywny alergen, odczulanie, preparat alergoidowy, preparat immunoterapeutyczny, przeciwciała IgE, przeciwciała IgG, szczaw zwyczajny, tolerancja immunologiczna, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań