środki przeciwbólowe

Środki przeciwbólowe (analgetyki) to grupa leków stosowanych w celu łagodzenia bólu o różnym nasileniu i pochodzeniu. Dzielą się na opioidowe i nieopioidowe środki przeciwbólowe, przy czym do najpowszechniej stosowanych należą niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz paracetamol.

NLPZ, takie jak ibuprofen, diklofenak czy naproksen, działają poprzez hamowanie enzymów cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego i percepcję bólu. Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, jednak pozbawiony jest znaczącego efektu przeciwzapalnego. Jego mechanizm działania obejmuje prawdopodobnie centralną inhibicję COX oraz wpływ na układ kannabinoidowy i serotoninergiczny.

Opioidowe środki przeciwbólowe (morfina, fentanyl, oksykodon) stosowane są w leczeniu bólu o dużym nasileniu, szczególnie w warunkach szpitalnych i w opiece paliatywnej. Działają poprzez aktywację receptorów opioidowych w ośrodkowym układzie nerwowym. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia oraz działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa czy zaparcia.

Wybór odpowiedniego środka przeciwbólowego powinien uwzględniać natężenie bólu, jego pochodzenie, potencjalne przeciwwskazania oraz ryzyko działań niepożądanych. W terapii bólu przewlekłego istotne znaczenie ma także leczenie przyczynowe oraz stosowanie koanalgetyków, takich jak leki przeciwdepresyjne czy przeciwpadaczkowe.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl