transporter P-gp
Transporter P-glikoproteina (P-gp), znany również jako MDR1 (Multi-Drug Resistance Protein 1) lub ABCB1, jest białkiem błonowym należącym do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Pełni kluczową rolę w procesie usuwania substancji obcych z komórek, działając jako pompa błonowa zależna od ATP.
P-gp występuje w różnych tkankach organizmu, w tym w nabłonku jelit, w kanalikach nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg. W tych lokalizacjach transporter ten ogranicza wchłanianie, zwiększa wydalanie oraz zapobiega penetracji substancji potencjalnie toksycznych do tkanek chronionych.
W praktyce klinicznej P-gp ma istotne znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Wiele leków jest substratami P-gp, a jednoczesne stosowanie induktorów lub inhibitorów tego transportera może znacząco wpływać na biodostępność i stężenie terapeutyczne leków. Induktory P-gp (np. rifampicyna, dziurawiec) mogą zmniejszać stężenie jego substratów, podczas gdy inhibitory (np. werapamil, cyklosporyna) mogą zwiększać ich biodostępność.
Nadekspresja P-gp w komórkach nowotworowych jest jednym z głównych mechanizmów oporności wielolekowej (MDR), co ogranicza skuteczność chemioterapii. Białko to aktywnie wypompowuje leki przeciwnowotworowe z komórek, zmniejszając ich wewnątrzkomórkowe stężenie i efekt cytotoksyczny. Strategie mające na celu przełamanie oporności wielolekowej często obejmują inhibitory P-gp stosowane jako adiuwanty w terapii przeciwnowotworowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Xifaxan 200 mg
Ryfaksymina, substancja czynna Xifaxan 200 mg, wykazuje ograniczone interakcje z enzymami cytochromu P-450, nie hamując głównych izoenzymów CYP, takich jak CYP1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4, choć wykazuje słabą indukcję CYP3A4. U zdrowych ochotników nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę substratów CYP3A4, jednak u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby ryfaksymina może osiągać wyższe stężenia ogólnoustrojowe, co może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane przez CYP3A4, takie jak warfaryna, leki przeciwpadaczkowe, przeciwarytmiczne oraz doustne środki antykoncepcyjne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z warfaryną, gdzie obserwowano zmiany INR (zarówno wzrost, jak i spadek), co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawki leków przeciwkrzepliwych.
cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P-450, doustny lek antykoncepcyjny, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakologiczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpadaczkowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, narażenie ogólnoustrojowe, ryfaksymina, ryfamycyna, transporter P-gp, warfaryna, węgiel aktywny, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne ogólnoustrojowe