toksyczność kodeiny

Kodeina, alkaloid opioidowy stosowany jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, wykazuje potencjalne działanie toksyczne, które może manifestować się przy przedawkowaniu lub w przypadku zaburzeń metabolizmu. Jako prolek, kodeina jest metabolizowana w wątrobie do morfiny przez enzym CYP2D6, a aktywność tego enzymu może znacząco różnić się między pacjentami z powodu polimorfizmów genetycznych.

Toksyczność kodeiny obejmuje spektrum objawów typowych dla opioidów, w tym depresję ośrodka oddechowego, która stanowi najpoważniejsze zagrożenie życia. Inne objawy to: senność, dezorientacja, zwężenie źrenic (mioza), nudności, wymioty, hipotensja oraz bradykardia. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki, niewydolności oddechowej i zgonu.

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kodeiny u pacjentów pediatrycznych, osób starszych, kobiet w ciąży oraz osób z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek. U ultraszybkich metabolizerów CYP2D6 istnieje zwiększone ryzyko toksyczności nawet przy standardowych dawkach leku. Leczenie toksyczności kodeiny obejmuje podanie antagonisty opioidowego – naloksonu, oraz wspomaganie funkcji życiowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Solpadeine 500 mg + 8 mg + 30 mg

Przedawkowanie leku Solpadeine, zawierającego paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) i kofeinę (30 mg) w jednej tabletce, niesie ryzyko ciężkich powikłań, w tym toksycznego uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy dawkach ≥10 g paracetamolu u dorosłych lub ≥5 g przy obecności czynników ryzyka (np. induktory enzymów wątrobowych, alkoholizm, niedobór glutationu). Wczesne objawy zatrucia paracetamolem obejmują bladość, nudności, wymioty, brak łaknienia i bóle brzucha, natomiast uszkodzenie wątroby manifestuje się po 12-48 godzinach, prowadząc do encefalopatii, kwasicy metabolicznej, hipoglikemii, krwotoków i potencjalnie śmierci. Przedawkowanie paracetamolu może także wywołać ostrą niewydolność nerek z martwicą cewek nerkowych, niezależnie od stopnia uszkodzenia wątroby. Kodeina w dawkach ≥350 mg/dorośli lub ≥5 mg/kg/dzieci powoduje fazę pierwszą (nudności, wymioty) i fazę drugą (depresję OUN i oddechową), nasilane przez alkohol i leki psychotropowe. Toksyczność kofeiny ujawnia się przy dawkach wywołujących jednocześnie toksyczność paracetamolu i objawia się bólami nadbrzusza, tachykardią, arytmiami oraz objawami pobudzenia OUN (bezsenność, drżenia, drgawki).
antagonista receptorów opioidowych, bezsenność, białkomocz, ból brzucha, ból nadbrzusza, depresja oddechowa, depresja OUN, drgawki, drżenie, dziurawiec, encefalopatia, fenobarbital, fenytoina, fosforan kodeiny, hepatotoksyczność, hipoglikemia, HIV, indukcja enzymów wątrobowych, kacheksja, karbamazepina, kofeina, krwiomocz, krwotok, kwasica metaboliczna, leki psychotropowe, martwica cewek nerkowych, metionina, mukowiscydoza, N-acetylocysteina, nalokson, niedobór glutationu, niedożywienie, nudności i wymioty, obrzęk mózgu, ostra niewydolność nerek, paracetamol, pobudzenie psychoruchowe, prymidon, ryfampicyna, tachykardia, toksyczność kodeiny, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, zaburzenia metabolizmu glukozy, zaburzenia odżywiania, zaburzenia rytmu serca, zależność psychiczna, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zwiększona diureza
Leksykon leków
Przedawkowanie – Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg

Przedawkowanie leku Nurofen Plus, zawierającego ibuprofen (200 mg) oraz kodeinę fosforanu półwodnego (12,8 mg), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z toksycznością kodeiny manifestującą się zwykle wcześniej niż ibuprofenu. U dzieci dawka toksyczna ibuprofenu przekracza 400 mg/kg masy ciała, natomiast u dorosłych toksyczność kodeiny obserwowano po dawkach powyżej 500 mg, z potencjalnie toksyczną dawką powyżej 350 mg u dorosłych i 5 mg/kg u dzieci. Okres półtrwania ibuprofenu w zatruciu wynosi 1,5-3 godziny. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, ból nadbrzusza, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia OUN (senność, pobudzenie, śpiączka, drgawki), niewydolność oddechową, niedociśnienie, kwasicę metaboliczną, hipokaliemię, wydłużony czas protrombinowy, ostrą niewydolność nerek oraz uszkodzenie wątroby. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie leków uspokajających lub alkoholu, które nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego i ryzyko niewydolności oddechowej.
antagonista opioidowy, benzodiazepin, ciężkie zatrucie, czas protrombinowy, dawka toksyczna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, hipokaliemia, ibuprofen, kodeina fosforan półwodny, krwawienie żołądkowo-jelitowe, kwasica metaboliczna, nalokson, napad drgawkowy, nerkowa kwasica cewkowa, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, próg toksyczności, przedłużone uwalnianie, substancja czynna, szumy uszne, tachykardia, toksyczność ibuprofenu, toksyczność kodeiny, uszkodzenie wątroby, utrata świadomości, węgiel aktywny, wspomagane oddychanie, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaostrzenie astmy, źrenice szpilkowate

toksyczność kodeiny

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Solpadeine 500 mg + 8 mg + 30 mg

Przedawkowanie – Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg