błona graniczna wewnętrzna
Błona graniczna wewnętrzna (membrana limitans interna, ILM – internal limiting membrane) to cienka struktura anatomiczna stanowiąca najbardziej wewnętrzną warstwę siatkówki oka. Zlokalizowana jest na granicy między ciałem szklistym a siatkówką, tworząc barierę między tymi strukturami.
Pod względem histologicznym, błona graniczna wewnętrzna zbudowana jest z błony podstawnej komórek glejowych Müllera oraz sieci włókien kolagenowych. Jej grubość waha się od 0,5 do 3,0 μm i jest największa w okolicy plamki żółtej, gdzie może osiągać nawet 3,0 μm, zmniejszając się ku obwodowi siatkówki.
W praktyce klinicznej błona graniczna wewnętrzna ma istotne znaczenie w chirurgii witreoretinalnej. Jej usunięcie (peeling ILM) jest rutynową procedurą podczas operacji takich schorzeń jak otwór w plamce, błona nasiatkówkowa czy obrzęk plamki, ponieważ zmniejsza ryzyko nawrotów i poprawia wyniki anatomiczne i funkcjonalne.
Patologie błony granicznej wewnętrznej mogą obejmować jej fałdowanie, pogrubienie lub zmarszczenie, co może prowadzić do zaburzeń widzenia i deformacji obrazu. Diagnostyka zmian w obrębie ILM obejmuje badanie OCT (optyczna koherentna tomografia), które pozwala na dokładną wizualizację tej struktury.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Otwór plamki żółtej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Otwór plamki żółtej to przerwanie ciągłości centralnej części siatkówki, prowadzące do pogorszenia widzenia centralnego, często u osób powyżej 55. roku życia, z przewagą kobiet. Etiologia najczęściej związana jest z tylnym odłączeniem ciała szklistego (PVD) i trakcyjnym działaniem ciała szklistego na siatkówkę. Diagnostyka opiera się na badaniu okulistycznym i optycznej koherentnej tomografii (OCT). Otwory klasyfikuje się w stadia 1A/1B (obserwacja) oraz 2-4 (wskazania do leczenia chirurgicznego). Witrektomia z usunięciem błony granicznej wewnętrznej (ILM) i zastosowaniem bańki gazowej (np. SF6 20%) jest standardem leczenia, osiągając wskaźnik zamknięcia otworu na poziomie 90-95%. Po operacji zalecane jest pozycjonowanie twarzy w dół, choć nowsze badania sugerują możliwość rezygnacji z tej praktyki bez pogorszenia wyników.
błona graniczna wewnętrzna, ciało szkliste, dysfagia, krwawienie wewnątrzgałkowe, odwarstwienie siatkówki, operacja zaćmy, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, otwór plamki żółtej, plamka żółta, rozdarcie siatkówki, siatkówka oka, stan zapalny oka, sześciofluorek siarki, trakcja ciała szklistego, tylne odłączenie ciała szklistego, widzenie centralne, witrektomia, zaćma, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Otwór plamki żółtej – Leczenie
Otwór plamki żółtej to pełnościenna przerwa w centralnej części siatkówki, kluczowej dla ostrego widzenia centralnego. Złotym standardem leczenia jest witrektomia, polegająca na usunięciu ciała szklistego i wprowadzeniu pęcherzyka gazu (np. 20% SF6), co umożliwia zamknięcie otworu z ponad 90% skutecznością, szczególnie w przypadku otworów mniejszych niż 400 μm i trwających krócej niż 6 miesięcy. Techniki takie jak usunięcie błony granicznej wewnętrznej (ILM) oraz odwrócony płatek ILM poprawiają wyniki anatomiczne i funkcjonalne. Po zabiegu tradycyjnie wymaga się pozycjonowania twarzą w dół, jednak nowsze metody pozwalają na skrócenie lub eliminację tego wymogu, co zwiększa komfort pacjenta. Alternatywnie, w wybranych przypadkach stosuje się ocriplasminę – rekombinowany enzym proteolityczny, który rozluźnia trakcję szklistkowo-siatkówkową, osiągając zamknięcie otworu u około 40,6% pacjentów, choć z ryzykiem krótkotrwałych działań niepożądanych i potencjalnej toksyczności siatkówkowej.
adhezja szklistkowo-plamkowa, błona graniczna wewnętrzna, ciało szkliste, ciśnienie wewnątrzgałkowe, fotopsja, krótkowzroczność, obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki, ostrość wzroku, otwór plamki żółtej, przeszczep błony owodniowej, sześciofluorek siarki, technika odwróconego płatka ILM, trakcja szklistkowo-plamkowa, trakcja szklistkowo-siatkówkowa, transformujący czynnik wzrostu beta, widzenie centralne, witrektomia, zaćma, złoty standard leczenia