aksony czuciowe nerwów
Aksony czuciowe nerwów, znane również jako włókna aferentne, stanowią kluczową część układu nerwowego odpowiedzialną za transmisję bodźców sensorycznych z obwodu ciała do ośrodkowego układu nerwowego. Są to długie wypustki neuronów czuciowych, których ciała komórkowe znajdują się w zwojach rdzeniowych lub czaszkowych.
Aksony czuciowe można sklasyfikować na podstawie średnicy i stopnia mielinizacji. Włókna Aα i Aβ to grube, silnie zmielinizowane aksony przewodzące bodźce proprioceptywne i dotykowe z dużą prędkością (do 120 m/s). Włókna Aδ, cieńsze i słabiej zmielinizowane, przekazują informacje o bólu ostrym i temperaturze z prędkością 5-30 m/s. Najmniejsze włókna C, niezmielinizowane, przewodzą najwolniej (0,5-2 m/s) impulsy bólowe, termiczne i niektóre mechaniczne.
W diagnostyce klinicznej funkcjonalność aksonów czuciowych bada się za pomocą elektroneurografii czuciowej (ENG), mierzącej amplitudę i szybkość przewodzenia potencjałów czynnościowych. Uszkodzenie tych włókien, występujące np. w neuropatiach obwodowych, może prowadzić do zaburzeń czucia, parestezji, dyzestezji lub bólu neuropatycznego. Selektywne zajęcie poszczególnych typów włókien czuciowych manifestuje się charakterystycznymi zespołami klinicznymi, co ma istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne.