czynność śródbłonka

Czynność śródbłonka (endotelium) odnosi się do kompleksu funkcji pełnionych przez komórki wyściełające naczynia krwionośne. Śródbłonek naczyniowy stanowi aktywną biologicznie barierę między krwią a tkankami, regulując przepływ krwi, hemostazę, odpowiedź zapalną oraz procesy immunologiczne.

Komórki śródbłonka wydzielają szereg substancji bioaktywnych, w tym tlenek azotu (NO), prostacyklinę, endotelinę i czynnik von Willebranda. Tlenek azotu odgrywa kluczową rolę w rozszerzaniu naczyń krwionośnych i hamowaniu agregacji płytek krwi, zapewniając homeostazę naczyniową.

Dysfunkcja śródbłonka jest uważana za wczesne stadium miażdżycy i wiąże się z wieloma chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową i niewydolnością serca. Charakteryzuje się ona zmniejszoną biodostępnością tlenku azotu, zwiększoną produkcją reaktywnych form tlenu oraz wzmożoną ekspresją cząsteczek adhezyjnych i cytokin prozapalnych.

W praktyce klinicznej ocena czynności śródbłonka może obejmować badania nieinwazyjne, takie jak pomiar rozszerzalności tętnicy ramiennej wywołanej przepływem (FMD), analiza fali tętna czy oznaczanie biomarkerów, w tym cząsteczek adhezyjnych i mikroRNA. Poprawa funkcji śródbłonka jest istotnym celem terapeutycznym w profilaktyce i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl