opór naczyń obwodowych

Opór naczyń obwodowych (ONO, ang. peripheral vascular resistance, PVR) to miara oporu, jaki naczynia krwionośne obwodowe stawiają przepływającej przez nie krwi. Jest kluczowym parametrem hemodynamicznym, który determinuje przepływ krwi w organizmie i ma istotny wpływ na ciśnienie tętnicze.

Zgodnie z prawem Poiseuille’a, opór naczyniowy jest odwrotnie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia. Oznacza to, że nawet niewielkie zmiany w średnicy naczyń mogą prowadzić do znaczących zmian w oporze naczyniowym. ONO jest regulowany głównie przez napięcie mięśni gładkich w ścianach tętniczek, które może być modyfikowane przez bodźce neurogenne, hormonalne oraz lokalne mediatory metaboliczne.

W praktyce klinicznej opór naczyń obwodowych można obliczyć jako iloraz różnicy ciśnień (średnie ciśnienie tętnicze minus ośrodkowe ciśnienie żylne) i pojemności minutowej serca. Podwyższony ONO jest charakterystyczny dla nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza nadciśnienia pierwotnego, podczas gdy obniżony ONO występuje w stanach takich jak sepsa, ciężka niedokrwistość czy w chorobach przebiegających z poszerzeniem naczyń obwodowych.

Leki wpływające na opór naczyń obwodowych odgrywają kluczową rolę w terapii nadciśnienia tętniczego (leki wazodylatacyjne) oraz we wstrząsie (leki wazopresyjne). Monitorowanie ONO jest istotne w intensywnej terapii, kardiologii i anestezjologii, gdzie optymalizacja parametrów hemodynamicznych może decydować o skuteczności leczenia pacjentów w stanie krytycznym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl