Właściwości farmakodynamiczne
Bloxazoc 190 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Bloxazoc

Bloxazoc, zawierający metoprololu bursztynian, należy do grupy farmakoterapeutycznej selektywnych leków beta-adrenolitycznych (kod ATC: C07AB02). Dostępny jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg, 95 mg oraz 190 mg, co odpowiada odpowiednio 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg metoprololu winianu.¹

Mechanizm działania

Metoprolol charakteryzuje się selektywnym blokowaniem receptorów beta1-adrenergicznych w sercu, przy czym osiąga ten efekt w dawkach mniejszych niż te konieczne do wpływu na receptory beta2-adrenergiczne znajdujące się w naczyniach obwodowych i oskrzelach. Ta selektywność jest zależna od dawki, jednak dzięki postaci o przedłużonym uwalnianiu, maksymalne stężenie w osoczu jest znacznie mniejsze w porównaniu do zwykłych tabletek, co zapewnia większy stopień selektywności dla receptorów beta1.²

Lek wykazuje niewielkie działanie stabilizujące błony komórkowe i nie posiada właściwości stymulujących receptory beta. Podobnie jak inne leki beta-adrenolityczne, metoprolol wywiera ujemne działanie inotropowe i chronotropowe, co przekłada się na zmniejszenie siły i częstości skurczów serca.³

Efekty fizjologiczne

Działanie metoprololu prowadzi do zmniejszenia wpływu katecholamin związanego z wysiłkiem fizycznym i psychicznym. W konsekwencji następuje obniżenie częstości akcji serca, rzutu serca oraz ciśnienia krwi. Warto podkreślić, że w sytuacjach stresowych, kiedy dochodzi do zwiększonego uwalniania adrenaliny z nadnerczy, metoprolol nie blokuje fizjologicznego rozszerzenia naczyń.⁴

W dawkach terapeutycznych metoprolol wykazuje mniejsze działanie kurczące mięśnie oskrzeli niż nieselektywne beta-adrenolityki. Ta właściwość umożliwia stosowanie leku u pacjentów z astmą oskrzelową lub innymi obturacyjnymi chorobami płuc, pod warunkiem jednoczesnego stosowania leków stymulujących receptory beta2.⁵

Metoprolol w mniejszym stopniu wpływa na wydzielanie insuliny i metabolizm węglowodanów w porównaniu do nieselektywnych beta-adrenolityków, co pozwala na jego stosowanie u pacjentów z cukrzycą. Dodatkowo lek ma mniejszy wpływ na reakcję układu sercowo-naczyniowego podczas hipoglikemii (np. tachykardię), a powrót glikemii do normy jest szybszy niż w przypadku nieselektywnych beta-adrenolityków.⁶

Efekty kliniczne w różnych wskazaniach

Nadciśnienie tętnicze

W terapii nadciśnienia tętniczego metoprolol wykazuje znaczące obniżenie ciśnienia krwi, utrzymujące się przez ponad 24 godziny. Efekt hipotensyjny obserwuje się zarówno w pozycji stojącej i leżącej, jak również podczas wysiłku fizycznego. Na początku leczenia metoprololem można zaobserwować wzrost oporu naczyń obwodowych, jednak przy długotrwałej terapii obniżenie ciśnienia krwi wynika ze zmniejszenia obwodowego oporu naczyniowego przy niezmienionej pojemności minutowej serca.⁷

Wykazano, że metoprolol zmniejsza ryzyko śmierci związanej z chorobami sercowo-naczyniowymi u mężczyzn z umiarkowanym do ciężkiego nadciśnieniem tętniczego. Istotne jest, że podczas leczenia nie występują zaburzenia równowagi elektrolitowej.⁸

Nadciśnienie u dzieci i młodzieży

W czterotygodniowym badaniu klinicznym z udziałem 144 dzieci w wieku od 6 do 16 lat z nadciśnieniem pierwotnym, metoprolol wykazał zależne od dawki działanie hipotensyjne:

Wyniki te wykazały istotne statystycznie obniżenie ciśnienia skurczowego dla dawek 1,0 mg/kg i 2,0 mg/kg oraz ciśnienia rozkurczowego dla dawki 2,0 mg/kg. Nie zaobserwowano widocznych różnic w redukcji ciśnienia tętniczego w zależności od wieku, stadium dojrzewania według klasyfikacji Tannera czy rasy badanych dzieci.⁹

Przewlekła niewydolność serca

Skuteczność metoprololu w przewlekłej niewydolności serca została potwierdzona w badaniu MERIT-HF (Metoprolol CR/XL Randomised Intervention Trial in Congestive Heart Failure), które objęło 3991 pacjentów z niewydolnością serca w klasie NYHA II-IV oraz zmniejszoną frakcją wyrzutową (≤ 0,40). Wykazano, że metoprolol zwiększa przeżywalność i zmniejsza liczbę hospitalizacji pacjentów. Podczas długotrwałego leczenia zaobserwowano ogólne zmniejszenie objawów, co odzwierciedla poprawa klasy NYHA i wyników ogólnej oceny leczenia.¹⁰

Dodatkowo udowodniono, że leczenie metoprololem prowadzi do korzystnych zmian hemodynamicznych, takich jak:

• Zwiększenie frakcji wyrzutowej lewej komory
• Zmniejszenie końcowoskurczowej objętości lewej komory serca
• Zmniejszenie końcoworozkurczowej objętości lewej komory serca

Te korzystne zmiany przyczyniają się do poprawy funkcji serca i redukcji objawów niewydolności.¹¹

Zaburzenia rytmu serca i zawał mięśnia sercowego

W tachyarytmii metoprolol hamuje nadmierną aktywność sympatykolityczną, co powoduje zwolnienie akcji serca. Efekt ten osiągany jest głównie poprzez ograniczenie automatyzmu komórek rozrusznikowych, ale również przez wydłużenie czasu przewodzenia nadkomorowego.¹²

W kontekście zawału mięśnia sercowego, metoprolol wykazuje istotne korzyści kliniczne, w tym zmniejszenie ryzyka:

• Ponownego zawału mięśnia sercowego
• Śmierci sercowej, a w szczególności nagłego zgonu po zawale mięśnia sercowego

Te efekty ochronne przyczyniają się do poprawy długoterminowych wyników leczenia i zmniejszenia śmiertelności u pacjentów po przebytym zawale serca.¹³