neuroliza splotu trzewnego
Neuroliza splotu trzewnego to zabieg medyczny stosowany głównie w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego w obrębie jamy brzusznej, szczególnie w przypadku raka trzustki. Polega na zniszczeniu włókien nerwowych splotu trzewnego poprzez wstrzyknięcie środka neurolitycznego, najczęściej alkoholu lub fenolu.
Procedura może być wykonywana kilkoma metodami: pod kontrolą tomografii komputerowej, ultrasonografii endoskopowej (EUS) lub podczas zabiegu chirurgicznego. Neuroliza splotu trzewnego skutecznie zmniejsza ból u około 70-90% pacjentów z rakiem trzustki, a efekt przeciwbólowy może utrzymywać się przez kilka miesięcy.
Do potencjalnych powikłań zabiegu należą: przejściowe niedociśnienie ortostatyczne, miejscowy ból pleców, biegunka oraz, rzadko, poważniejsze komplikacje jak niedowład kończyn dolnych czy uszkodzenie narządów sąsiadujących. Przed wykonaniem neuralizy splotu trzewnego konieczna jest staranna kwalifikacja pacjenta oraz analiza przeciwwskazań, takich jak zaburzenia krzepnięcia krwi czy zmiany anatomiczne utrudniające dostęp do splotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Autosomalna dominująca wielotorbielowatość nerek – Leczenie
Autosomalna dominująca wielotorbielowatość nerek (ADPKD) jest najczęstszą dziedziczną chorobą nerek prowadzącą do schyłkowej niewydolności nerek. Charakterystyczne jest powstawanie licznych torbieli w nerkach, co skutkuje ich powiększaniem i stopniową utratą funkcji. Kluczowym elementem diagnostycznym i prognostycznym jest klasyfikacja Mayo, która pozwala na identyfikację pacjentów z wysokim ryzykiem szybkiej progresji (klasy 1C, 1D, 1E) oraz ocena objętości nerek skorygowanej względem wzrostu. Tolwaptan, selektywny antagonista receptora wazopresyny V2, zatwierdzony do stosowania u dorosłych pacjentów z eGFR ≥25 ml/min/1,73 m² i szybkim postępem choroby, wykazuje skuteczność w spowalnianiu wzrostu torbieli (wzrost objętości nerek 2,8% vs. 5,5% rocznie, p<0,001) oraz utrzymaniu funkcji nerek. Terapia tolwaptanem wymaga monitorowania hepatotoksyczności i jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Leczenie nadciśnienia tętniczego, głównego powikłania ADPKD, opiera się na inhibitorach ACE lub ARB, z celem ciśnienia <110/75 mmHg u młodych pacjentów z eGFR >60 ml/min/1,73 m² oraz 120-130/70-80 mmHg w wczesnym stadium choroby. Zalecane jest ograniczenie spożycia sodu do <2 g/dobę oraz odpowiednie nawodnienie (>3 l/dobę), co obniża poziom ADH i spowalnia progresję torbieli.
ADPKD, analog somatostatyny, antagonista receptora wazopresyny, autosomalna dominująca wielotorbielowatość nerek, bloker receptora angiotensyny II, cefalosporyna trzeciej generacji, dializa otrzewnowa, diuretyk tiazydowy, fluorochinolon, hemodializa, hiponatremia, hydroterapia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kamień nerkowy, klasyfikacja Mayo, krwiomocz, lanreotyd, laparoskopowa dekortykacja torbieli, metformina, nadciśnienie tętnicze, nefrektomia, nefrolog, neuroliza splotu trzewnego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nokturia, objętość nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oktreotyd, osmolalność moczu, pioglitazon, polidypsja, poliuria, schyłkowa niewydolność nerek, terapia nerkozastępcza, toksyczność nerkowa, tolwaptan, wazopresyna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zakażenie układu moczowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to rzadki, ale agresywny nowotwór wywodzący się z komórek wyściełających drogi żółciowe, klasyfikowany na postaci: wewnątrzwątrobową, wnękową i zewnątrzwątrobową. Roczna zachorowalność w USA wynosi około 8000 przypadków, z tendencją wzrostową zwłaszcza w postaci wewnątrzwątrobowej. Leczenie jest trudne ze względu na późną diagnozę i zaawansowany etap choroby. Resekcja chirurgiczna pozostaje jedyną potencjalnie leczącą metodą, jednak kwalifikuje się do niej niewielki odsetek pacjentów. Standardowa chemioterapia opiera się na gemcytabinie i cisplatynie, a radioterapia stosowana jest w celu zmniejszenia ryzyka wznowy, redukcji guza lub łagodzenia objawów. Nowoczesne terapie obejmują leczenie celowane, immunoterapię, embolizację, terapię fotodynamiczną i ablację. Opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu powikłań niedrożności dróg żółciowych, zarządzaniu objawami, wsparciu żywieniowym, kontroli bólu oraz edukacji pacjenta i rodziny.
ablacja, biomarker predykcyjny, brachyterapia, chemioterapia, chirurg hepatobiliarny, częściowa hepatektomia, depresja, drenaż przezskórny, embolizacja naczyń, gemcytabina, immunoterapia, margines chirurgiczny, neuroliza splotu trzewnego, niedrożność dróg żółciowych, opieka paliatywna, pankreatoduodenektomia, pielęgniarka koordynująca, procedura Whipple’a, radioterapia, rak dróg żółciowych, rak wewnątrzwątrobowy, rak wnękowy, resekcja chirurgiczna, resekcja dróg żółciowych, stentowanie, teleradioterapia, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, transplantacja wątroby, zaburzenia trawienia tłuszczów, zespolenie omijające, żółtaczka, żywienie enteralne, żywienie parenteralne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) – Leczenie
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) stanowi wyzwanie terapeutyczne ze względu na późne rozpoznanie i ograniczone możliwości chirurgicznego leczenia, które jest jedyną metodą dającą szansę na całkowite wyleczenie, dostępną u 10-33% pacjentów. Zabiegi chirurgiczne obejmują resekcję dróg żółciowych, częściową hepatektomię oraz procedurę Whipple’a, a w wybranych przypadkach przeszczep wątroby po leczeniu neoadjuwantowym. W leczeniu uzupełniającym stosuje się chemioterapię (np. gemcytabina z cisplatyną, kapecytabina) oraz radioterapię (EBRT, brachyterapia, techniki zaawansowane jak IMRT, SBRT, terapia protonowa). Terapie celowane (inhibitory FGFR2: pemigatinib, futibatinib; IDH1: iwozydenib; inhibitory TRK, RET, BRAF/MEK, KRAS G12C, HER2) oraz immunoterapia (inhibitory punktów kontrolnych: durwalumab, pembrolizumab) są stosowane w zaawansowanych przypadkach, po potwierdzeniu odpowiednich mutacji molekularnych. Lokoregionalne metody ablacyjne (RFA, krioablacja, IRE) i embolizacyjne (TACE, radioembolizacja) uzupełniają leczenie, zwłaszcza u pacjentów niekwalifikujących się do resekcji.
ablacja RFA, cholangiocarcinoma, drenaż przezskórny, durwalumab, gemcytabina, hepatektomia, IGRT, IMRT, leczenie adjuwantowe, neuroliza splotu trzewnego, pankreatoduodenektomia, pembrolizumab, pemigatinib, perihilar cholangiocarcinoma, profilowanie molekularne, resekcja dróg żółciowych, sekwencjonowanie NGS, stent dróg żółciowych, stentowanie dróg żółciowych, terapia CAR-T, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, transplantacja wątroby, wyleczenie, zespół multidyscyplinarny