niedrożność kałowa

Niedrożność kałowa (łac. coprostasis) to stan, w którym dochodzi do blokady przewodu pokarmowego przez twarde, zbite masy kałowe. Jest to forma niedrożności mechanicznej jelit, najczęściej dotykająca okrężnicy lub odbytnicy. Niedrożność kałowa stanowi poważny problem kliniczny, szczególnie u osób starszych, unieruchomionych lub z zaburzeniami neurologicznymi.

Patofizjologia niedrożności kałowej związana jest z przedłużającym się zaleganiem mas kałowych w jelicie grubym, co prowadzi do wchłaniania wody i formowania się twardych, trudnych do wydalenia złogów. Główne czynniki ryzyka obejmują przewlekłe zaparcia, odwodnienie, długotrwałe unieruchomienie, stosowanie leków opioidowych, nieprawidłową dietę oraz choroby neurologiczne wpływające na motorykę przewodu pokarmowego.

Obraz kliniczny obejmuje ból brzucha, wzdęcia, brak pasażu gazów i stolca, nudności i wymioty. W badaniu fizykalnym można stwierdzić rozdęcie brzucha oraz wyczuwalne palpacyjnie masy kałowe. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz badaniach obrazowych (RTG jamy brzusznej, TK). Różnicowanie obejmuje inne przyczyny niedrożności przewodu pokarmowego.

Leczenie niedrożności kałowej zależy od jej nasilenia. W przypadkach łagodnych stosuje się doustne środki przeczyszczające oraz zwiększenie podaży płynów. W cięższych przypadkach konieczne może być wykonanie wlewów doodbytniczych, ręczne usunięcie mas kałowych czy nawet interwencja chirurgiczna. Profilaktyka obejmuje odpowiednie nawodnienie, dietę bogatą w błonnik, aktywność fizyczną oraz unikanie leków sprzyjających zaparciom.