odpowiedź hipermetaboliczna

Odpowiedź hipermetaboliczna to fizjologiczna reakcja organizmu na ciężki uraz, oparzenie, sepsę lub inny poważny stan chorobowy, charakteryzująca się znacznym wzrostem wydatku energetycznego i nasilonym katabolizmem. Jest to złożona reakcja adaptacyjna, będąca częścią odpowiedzi zapalnej, która ma na celu zapewnienie energii i substratów niezbędnych do przeżycia w warunkach ekstremalnego stresu fizjologicznego.

W fazie hipermetabolicznej dochodzi do zwiększenia podstawowej przemiany materii (BMR) nawet o 100% powyżej wartości wyjściowych. Towarzyszy temu nasilony rozpad białek, wzmożona glukoneogeneza, lipoliza oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Pacjent doświadcza również tachykardii, hipertermii, zwiększonego wydzielania hormonów stresu (kortyzol, katecholaminy) oraz cytokin prozapalnych.

Długotrwała odpowiedź hipermetaboliczna prowadzi do wyniszczenia organizmu, utraty masy mięśniowej, zaburzeń immunologicznych i metabolicznych. Postępowanie terapeutyczne obejmuje adekwatne żywienie (często z wysoką podażą białka i kalorii), wczesne leczenie przyczyny, kontrolę temperatury ciała, ograniczenie stresu oraz farmakoterapię. Nowoczesne protokoły leczenia ciężkich urazów i oparzeń kładą nacisk na wczesną interwencję żywieniową i metaboliczną w celu ograniczenia negatywnych skutków fazy hipermetabolicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwa hipertermia – Diagnostyka i diagnoza

Złośliwa hipertermia (MH) to potencjalnie śmiertelne zaburzenie farmakogenetyczne mięśni szkieletowych, charakteryzujące się zaburzeniem homeostazy wapnia i hipermetaboliczną reakcją na wziewne anestetyki (halotan, sewofluran, desfluran, izofluran) oraz sukcynylocholinę. Diagnostyka kliniczna opiera się na objawach takich jak wzrost końcowo-wydechowego CO₂ (ETCO₂), podwyższona temperatura ciała, sztywność mięśni, tachykardia, kwasica oddechowa i metaboliczna oraz rabdomioliza. Gazometria tętnicza wykazuje kwasicę z ujemnym nadmiarem zasad, hiperkapnię i hipoksemię. Skala Larach oraz wytyczne Europejskiej Grupy Złośliwej Hipertermii (EMHG) wspomagają ocenę ryzyka i podejmowanie decyzji diagnostycznych. Wczesne rozpoznanie i natychmiastowe leczenie są kluczowe, gdyż opóźnienie powyżej 20 minut zwiększa ryzyko powikłań do 30%, a śmiertelność mimo leczenia wynosi 3-5%.
badanie genetyczne, biopsja mięśnia, dantrolen, depolaryzujący środek zwiotczający, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, gazometria krwi tętniczej, homeostaza wapnia, końcowo-wydechowe stężenie dwutlenku węgla, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, mięsień szkieletowy, miopatia, odpowiedź hipermetaboliczna, rabdomioliza, receptor rianodynowy, sukcynylocholina, tachykardia, wziewny środek znieczulający, zaburzenie farmakogenetyczne, zaburzenie STAC3, złośliwa hipertermia, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwa hipertermia – Etiologia i przyczyny

Złośliwa hipertermia (MH) to rzadkie, autosomalnie dominujące zaburzenie farmakogenetyczne mięśni szkieletowych, związane głównie z mutacjami w genie RYR1 (odpowiedzialnym za 50-70% przypadków) oraz rzadziej w CACNA1S i STAC3. Patofizjologia opiera się na niekontrolowanym uwalnianiu jonów wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej do cytoplazmy miocytów, co prowadzi do nadmiernej aktywacji skurczu mięśni, wzrostu metabolizmu komórkowego, produkcji ciepła, kwasicy metabolicznej i rabdomiolizy. Epizody MH wywołują przede wszystkim anestetyki wziewne (halotan, sewofluran, desfluran, izofluran) oraz sukcynylocholina, a w rzadkich przypadkach także intensywny wysiłek fizyczny czy ekspozycja na wysoką temperaturę. Częstość epizodów MH szacuje się na około 1:100 000 znieczuleń, a podatność genetyczna występuje u około 1:2000 osób, z penetracją mutacji RYR1 na poziomie około 40% i ryzykiem rozwoju MH po ekspozycji na czynniki wyzwalające około 25% (wzrost do 76% po wcześniejszym epizodzie).
anestetyk wziewny, arytmia serca, barbiturany, benzodiazepiny, choroba central core, dantrolene, desfluran, dystrofia mięśniowa, dziedziczenie autosomalne dominujące, etomidat, gen CACNA1S, gen RYR1, halotan, hiperkaliemia, kanał wapniowy, ketamina, kwasica metaboliczna, mięsień szkieletowy, mioglobinuria, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź hipermetaboliczna, podatność na złośliwą hipertermię, podtlenek azotu, propofol, rabdomioliza, receptor rianodynowy, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, sewofluran, siateczka sarkoplazmatyczna, sukcynylocholina, test kontraktury kofeina-halotan, zaburzenie farmakogenetyczne, zaburzenie gospodarki wapniowej, zaburzenie krzepnięcia, złośliwa hipertermia

odpowiedź hipermetaboliczna

Powiązane wpisy

Złośliwa hipertermia – Diagnostyka i diagnoza

Złośliwa hipertermia – Etiologia i przyczyny