plamki wątrobowe

Plamki wątrobowe (łac. maculae hepaticae), znane również jako plamy starcze lub plamy słoneczne, to zmiany skórne występujące najczęściej u osób po 50. roku życia. Pomimo nazwy sugerującej związek z wątrobą, zmiany te nie mają bezpośredniego związku z funkcjonowaniem tego narządu, a ich występowanie wiąże się przede wszystkim z procesem starzenia się skóry oraz kumulacją uszkodzeń posłonecznych.

Z punktu widzenia dermatologii, plamki wątrobowe są rodzajem łagodnych zmian barwnikowych (melanocytowych) spowodowanych miejscowym zwiększeniem produkcji melaniny. Histologicznie charakteryzują się zwiększoną liczbą melanocytów oraz melanosomów w warstwie podstawnej naskórka. Ich powstawanie stymulowane jest przez promieniowanie UV, które aktywuje produkcję melaniny w skórze oraz uszkadza komórki, prowadząc do kumulacji barwnika.

Klinicznie plamki wątrobowe prezentują się jako płaskie, brązowe lub brunatne zmiany o średnicy od kilku milimetrów do kilku centymetrów, o regularnych, dobrze odgraniczonych brzegach. Występują najczęściej na obszarach eksponowanych na słońce – twarzy, dekolcie, grzbietach dłoni i przedramionach. Choć zmiany te są łagodne, wymagają różnicowania z innymi zmianami barwnikowymi, w tym potencjalnie złośliwymi, takimi jak czerniak złośliwy.

W leczeniu plamek wątrobowych stosuje się miejscowe preparaty wybielające zawierające hydrochinon, retinole, kwas azelainowy lub witaminę C. W przypadkach bardziej zaawansowanych wykorzystuje się metody dermatologii estetycznej, takie jak peelingi chemiczne, laseroterapia, krioterapia czy intensywne światło pulsacyjne (IPL). Kluczowym elementem profilaktyki jest odpowiednia fotoprotekcja, w tym regularne stosowanie kremów z filtrem UV.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl