guz prolaktynowy

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) to łagodny nowotwór przysadki mózgowej, który wywodzi się z komórek laktotropowych wydzielających prolaktynę. Jest to najczęstszy typ gruczolaka przysadki, stanowiący około 40% wszystkich guzów tego narządu. Prolaktynoma może występować jako mikrogruczolak (średnica poniżej 10 mm) lub makrogruczolak (powyżej 10 mm).

Nadmierne wydzielanie prolaktyny prowadzi do charakterystycznych objawów klinicznych: u kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), niepłodność oraz mlekotok (galactorrhea); u mężczyzn dominują zaburzenia potencji, zmniejszenie libido oraz ginekomastia. W przypadku makrogruczolaków mogą dodatkowo występować objawy neurologiczne związane z uciskiem na struktury sąsiadujące, takie jak bóle głowy, zaburzenia widzenia (np. hemianopsja dwuskroniowa) czy niedoczynność innych osi hormonalnych przysadki.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia prolaktyny w surowicy (zwykle powyżej 100 ng/ml w przypadku makrogruczolaków), badania obrazowe (MRI przysadki z kontrastem) oraz ocenę funkcji innych osi hormonalnych. W leczeniu pierwszego rzutu stosuje się agonistów dopaminy (bromokryptyna, kabergolina), które skutecznie normalizują poziom prolaktyny u 80-90% pacjentów i prowadzą do zmniejszenia wielkości guza. Leczenie operacyjne (najczęściej z dostępu przez zatokę klinową) jest zarezerwowane dla przypadków opornych na farmakoterapię lub z szybko postępującymi objawami neurologicznymi.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl