kryzys cholinergiczny
Kryzys cholinergiczny to stan nagłego zagrożenia życia, charakteryzujący się masywnym pobudzeniem receptorów cholinergicznych wskutek nadmiernej aktywności acetylocholiny. Najczęściej występuje jako powikłanie przedawkowania leków cholinomimetycznych, inhibitorów cholinoesterazy lub w wyniku zatrucia związkami fosforoorganicznymi (pestycydami, gazami bojowymi).
Objawy kryzysu cholinergicznego obejmują: ślinotok, łzawienie, nadmierne pocenie się, zwężenie źrenic (mioza), skurcz oskrzeli, bradykardię, hipotensję, wzmożoną perystaltykę przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), drżenia mięśniowe, fascykulacje, a w ciężkich przypadkach drgawki, niewydolność oddechową i śpiączkę. Charakterystyczny jest tzw. zespół SLUDGE (Salivation, Lacrimation, Urination, Defecation, Gastric emesis, Emesis).
Leczenie kryzysu cholinergicznego wymaga natychmiastowej interwencji. Podstawowym antidotum jest atropina, będąca antagonistą receptorów muskarynowych, podawana dożylnie w dawkach zależnych od nasilenia objawów (2-5 mg co 5-10 minut do uzyskania atropinizacji). W zatruciu fosforoorganicznym stosuje się dodatkowo reaktywatory cholinoesterazy (pralidoksym, obidoksym). Istotne jest również leczenie podtrzymujące: zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, tlenoterapia, monitorowanie czynności życiowych oraz w razie potrzeby intubacja i wentylacja mechaniczna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Pamigen 5 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, inhibitora acetylocholinesterazy stosowanego w terapii choroby Alzheimera, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego i może wywołać kryzys cholinergiczny, stan zagrażający życiu. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co odpowiada odpowiednio 225- i 160-krotności maksymalnej dawki dobowej u ludzi (10 mg). Objawy przedawkowania obejmują m.in. bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie, zahamowanie czynności oddechowej, drgawki, ślinotok, miozę, osłabienie mięśni, a w szczególności osłabienie mięśni oddechowych, które może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu.
antagonizm farmakologiczny, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, drganie pęczkowe mięśni, drgawki kloniczne, hemodializa, hemofiltracja, hipotermia, inhibitor acetylocholinesterazy, kryzys cholinergiczny, lek przeciwcholinergiczny, mediana dawki śmiertelnej, mioza, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, receptor muskarynowy, receptor nikotynowy, siarczan atropiny, ślinotok, toksyczność donepezylu, układ cholinergiczny, zahamowanie ruchów oddechowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pamigen 10 mg
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu, odwracalnego inhibitora acetylocholinesterazy, prowadzi do nadmiernej akumulacji acetylocholiny i silnej stymulacji układu cholinergicznego. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla myszy wynosi 45 mg/kg, a dla szczurów 32 mg/kg, co odpowiada odpowiednio około 225- i 160-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla człowieka (10 mg). Objawy przedawkowania obejmują m.in. nudności, wymioty, ślinotok, bradykardię, niedociśnienie, drgawki, osłabienie mięśni, miozę oraz potencjalnie zagrażające życiu zahamowanie ruchów oddechowych. Najpoważniejszym powikłaniem jest postępujące osłabienie mięśni oddechowych prowadzące do niewydolności oddechowej i śmierci.
acetylocholinesteraza, atropina, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, cholinomimetyk, dializa otrzewnowa, drganie pęczkowe mięśni, drgawki kloniczne, fascykulacje, glikopirolan, hemodializa, hemofiltracja, hipotermia, inhibitor acetylocholinesterazy, kryzys cholinergiczny, lek przeciwcholinergiczny, mediana dawki śmiertelnej, mioza, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, osłabienie mięśni, płytka nerwowo-mięśniowa, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, ślinotok, układ cholinergiczny, zahamowanie ruchów oddechowych, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Stygmistanon 60 mg
Przedawkowanie pirydostygminy bromku, substancji czynnej leku Stygmistanon 60 mg, prowadzi do przełomu cholinergicznego, stanowiącego zagrożenie życia z powodu paraliżu mięśniowo-oddechowego. Objawy kliniczne dzielą się na muskarynowe (np. hipersaliwacja, łzawienie, nadmierna potliwość, skurcz oskrzeli, bradykardia, niedociśnienie, zapaść sercowo-naczyniowa) oraz nikotynergiczne (skurcze mięśni, drżenie, adynamia, osłabienie prowadzące do paraliżu, objawy OUN jak pobudzenie, dezorientacja, drgawki, śpiączka). Nasilenie objawów waha się od łagodnych do bardzo ciężkich, z potencjalnym ryzykiem zatrzymania akcji serca i niedotlenienia mózgu.
bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie nikotynergiczne, hipersaliwacja, inhibitor acetylocholinoesterazy, kryzys cholinergiczny, lek mukolityczny, lek rozszerzający oskrzela, midriaza, mioza, objawy muskarynowe, pirydostygmina bromek, przełom cholinergiczny, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, tropikamid, układ cholinergiczny, zaburzenia akomodacji, zapaść sercowo-naczyniowa, zastój śluzu