Przedawkowanie
Stygmistanon 60 mg

Przedawkowanie pirydostygminy bromku, substancji czynnej leku Stygmistanon 60 mg, prowadzi do przełomu cholinergicznego, stanowiącego zagrożenie życia z powodu paraliżu mięśniowo-oddechowego. Objawy kliniczne dzielą się na muskarynowe (np. hipersaliwacja, łzawienie, nadmierna potliwość, skurcz oskrzeli, bradykardia, niedociśnienie, zapaść sercowo-naczyniowa) oraz nikotynergiczne (skurcze mięśni, drżenie, adynamia, osłabienie prowadzące do paraliżu, objawy OUN jak pobudzenie, dezorientacja, drgawki, śpiączka). Nasilenie objawów waha się od łagodnych do bardzo ciężkich, z potencjalnym ryzykiem zatrzymania akcji serca i niedotlenienia mózgu.

Przedawkowanie leku Stygmistanon

Przedawkowanie pirydostygminy bromku, substancji czynnej zawartej w leku Stygmistanon 60 mg (tabletki powlekane), może prowadzić do poważnego stanu klinicznego określanego jako przełom cholinergiczny. Stan ten wymaga natychmiastowej intensywnej opieki medycznej. Niewłaściwa ocena sytuacji klinicznej i opóźnienie wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego może skutkować wystąpieniem zagrożenia życia pacjenta, przede wszystkim z powodu paraliżu mięśniowo-oddechowego.1

Objawy przedawkowania

Objawy kliniczne przedawkowania pirydostygminy wynikają z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego i można je podzielić na dwie główne kategorie: objawy muskarynowe oraz nikotynergiczne.2

Działanie muskarynowe

Działanie muskarynowe obejmuje szerokie spektrum objawów, które są wynikiem pobudzenia receptorów muskarynowych w układzie przywspółczulnym. Manifestują się one głównie zwiększoną sekrecją gruczołów wydzielania zewnętrznego oraz wpływem na funkcje układu krążenia.3

Działanie nikotynergiczne

Działanie nikotynergiczne manifestuje się głównie zaburzeniami ze strony układu nerwowo-mięśniowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Objawy obejmują zarówno nadpobudliwość, jak i późniejsze osłabienie mięśni, co może prowadzić do najpoważniejszych powikłań.4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Nasilenie
Objawy muskarynowe Nadmierne ślinienie (hipersaliwacja) Łagodne do ciężkiego
Łzawienie Łagodne do ciężkiego
Wyciek z nosa Łagodne do ciężkiego
Nadmierna potliwość Łagodne do ciężkiego
Zwiększone wydzielanie oskrzelowe i skurcz oskrzeli Umiarkowane do ciężkiego
Zaczerwienienie skóry Zmienne
Zwężenie źrenic (mioza) i zaburzenia akomodacji Umiarkowane do ciężkiego
Zawroty głowy, nudności, wymioty Zmienne
Zwiększona perystaltyka, biegunka, skurcze brzucha, mimowolne oddawanie moczu i stolca Umiarkowane do ciężkiego
Bradykardia (skrajna), do zatrzymania akcji serca, niedociśnienie do zapaści sercowo-naczyniowej, okresowy częstoskurcz zatokowy, obrzęk płuc Ciężkie, zagrażające życiu
Objawy nikotynergiczne Sporadyczne skurcze mięśni Łagodne do umiarkowanego
Drżenie Łagodne do umiarkowanego
Adynamia Umiarkowane
Ogólne osłabienie aż do paraliżu Ciężkie, potencjalnie prowadzące do bezdechu i niedotlenienia mózgu
Objawy OUN: pobudzenie, dezorientacja, niewyraźna mowa, nerwowość, drażliwość, omamy wzrokowe Umiarkowane do ciężkiego
Drgawki Ciężkie
Śpiączka Bardzo ciężkie

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie kryzysu cholinergicznego wymaga natychmiastowego wdrożenia kompleksowego postępowania terapeutycznego, które obejmuje kilka kluczowych elementów:5

  1. Natychmiastowe odstawienie inhibitora acetylocholinoesterazy – należy przerwać podawanie pirydostygminy. Przerwa w stosowaniu leku powinna być utrzymana przez okres od trzech do czterech dni, aby umożliwić całkowite usunięcie substancji czynnej z organizmu i regenerację układu cholinergicznego.6
  2. Wdrożenie wspomagania oddechowego – w przypadku istotnego zahamowania czynności oddechowej konieczne jest zastosowanie sztucznego oddychania w celu zapewnienia odpowiedniej wentylacji i wymiany gazowej.7
  3. Podanie antidotum – siarczan atropiny stanowi podstawowe antidotum w przedawkowaniu pirydostygminy. Należy podawać go powoli dożylnie w dawce 1 do 2 mg co 5 do 30 minut, w zależności od potrzeby klinicznej. Dawkowanie powinno być modyfikowane w zależności od stanu klinicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem częstości akcji serca.8
  4. Brak leczenia osoczem – w protokole leczenia przedawkowania pirydostygminy nie jest zalecane stosowanie terapii z wykorzystaniem osocza.9
  5. Intensywna higiena dróg oddechowych – w przypadku nasilonego zastoju śluzu konieczne jest wdrożenie intensywnej higieny dróg oddechowych, dożylnego podawania płynów, stosowania leków mukolitycznych oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, leków rozszerzających oskrzela.10
  6. Ostrożne wznowienie leczenia – po ustąpieniu objawów przedawkowania można ostrożnie wznowić leczenie inhibitorem acetylocholinoesterazy, rozpoczynając od minimalnych dawek, np. 0,5 mg pirydostygminy bromku podawanego pozajelitowo co 4 do 6 godzin lub 20 mg pirydostygminy bromku podawanego doustnie cztery razy na dobę.11

Leczenie zaburzeń akomodacji

W przypadku wystąpienia zaburzeń akomodacji związanych z przedawkowaniem pirydostygminy należy zastosować leki rozszerzające źrenice, takie jak tropikamid. Podczas stosowania tych leków konieczne jest monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego w celu uniknięcia rozwoju jaskry lub zaostrzenia jej przebiegu u pacjentów predysponowanych.12

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl