heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia
Heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia (HeFH) to genetyczna choroba metaboliczna charakteryzująca się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL we krwi od urodzenia. Jest jednym z najczęstszych zaburzeń monogenowych, występującym z częstością około 1:250-1:500 w populacji ogólnej.
Przyczyną HeFH są mutacje w genach kodujących białka uczestniczące w metabolizmie lipoprotein, najczęściej w genie receptora LDL (LDLR), rzadziej w genie apolipoproteiny B (APOB) lub genie konwertazy proproteinowej subtylizyny/keksyny typu 9 (PCSK9). Pacjenci z HeFH mają jedną kopię zmutowanego genu, podczas gdy homozygoty (HoFH) mają dwie zmutowane kopie i znacznie cięższy przebieg choroby.
Klinicznie HeFH objawia się podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL (zwykle >190 mg/dl u dorosłych), przedwczesną chorobą wieńcową, żółtakami ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa) oraz rąbkiem rogówkowym. Pacjenci z HeFH mają 10-20 razy wyższe ryzyko rozwoju przedwczesnej choroby wieńcowej w porównaniu z populacją ogólną.
Diagnostyka HeFH opiera się na kryteriach klinicznych (np. skali Dutch Lipid Clinic Network), badaniach biochemicznych oraz, w miarę możliwości, badaniach genetycznych. Wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom sercowo-naczyniowym.
Leczenie HeFH obejmuje intensywną modyfikację stylu życia oraz farmakoterapię. Podstawą są statyny w maksymalnych tolerowanych dawkach, często w połączeniu z ezetymibem. W przypadku nieosiągnięcia docelowych wartości LDL, stosuje się inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab) lub kwas bempediowy. U pacjentów z najwyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym rozważa się aferezę lipoprotein.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zentasta 10 mg + 10 mg
Zentasta to lek złożony zawierający ezetymib 10 mg oraz atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg, przeznaczony wyłącznie dla dorosłych pacjentów z zaburzeniami lipidowymi, takimi jak pierwotna hipercholesterolemia (heterozygotyczna i homozygotyczna rodzinna oraz nierodzinna) oraz mieszana hiperlipidemia. Lek występuje w formie białych tabletek kapsułkowych oznaczonych cyframi 1-4, odpowiadającymi dawce atorwastatyny, i powinien być stosowany u pacjentów, u których dotychczasowe leczenie oddzielnymi preparatami ezetymibu i atorwastatyny było skuteczne. Terapia Zentastą wymaga jednoczesnej modyfikacji stylu życia, w tym diety niskocholesterolowej, i stanowi uzupełnienie, a nie zastępstwo leczenia dietetycznego.
atorwastatyna, cholesterol we krwi, dieta niskocholesterolowa, ezetymib, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, mieszana hiperlipidemia, modyfikacja stylu życia, niedobór laktazy, nierodzinna hipercholesterolemia, nietolerancja galaktozy, pierwotna hipercholesterolemia, substancja pomocnicza, trójglicerydy, zaburzenia gospodarki lipidowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin MSN 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii preparatem Rosuvastatin MSN pacjent powinien stosować standardową dietę hipolipemiczną, którą należy kontynuować podczas leczenia. Dawkowanie jest indywidualizowane, z dawką początkową 5-10 mg rozuwastatyny podawaną raz na dobę, niezależnie od posiłków. Maksymalna dawka wynosi 40 mg, zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, szczególnie z rodzinną hipercholesterolemią, u których dawka 20 mg nie przyniosła oczekiwanego efektu. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki początkowe wynoszą 5 mg, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub do 20 mg (10-17 lat), natomiast u pacjentów z homozygotyczną postacią choroby dawka maksymalna to 20 mg. U pacjentów powyżej 70. roku życia oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) zaleca się dawkę początkową 5 mg, przy czym stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek oraz u osób pochodzenia azjatyckiego. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
białko transportowe, białko transportujące, choroba wątroby, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, statyna, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin MSN 5 mg
Przed rozpoczęciem terapii Rosuvastatin MSN konieczne jest wdrożenie i kontynuacja diety hipolipemizującej. Dawkowanie ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę cele terapeutyczne, odpowiedź pacjenta oraz ryzyko działań niepożądanych. U dorosłych z hipercholesterolemią dawka początkowa wynosi 5-10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg/dobę po 4 tygodniach, przy czym dawka maksymalna 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki początkowe to 5 mg/dobę (6-9 lat) i 5 mg/dobę (10-17 lat), z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg i 20 mg/dobę. W homozygotycznej rodzinnej hipercholesterolemii u dzieci 6-17 lat dawka początkowa wynosi 5-10 mg/dobę, maksymalna 20 mg/dobę. Tabletki 40 mg nie są wskazane u dzieci i młodzieży. U pacjentów powyżej 70 lat zaleca się dawkę początkową 5 mg/dobę bez konieczności modyfikacji ze względu na wiek.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba wątroby, cyklosporyna, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, terapia skojarzona, typranawir - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aporoza 10 mg
Produkt leczniczy Aporoza (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego ustalenia dawkowania, uwzględniając cel terapii, odpowiedź pacjenta oraz ryzyko działań niepożądanych. Zalecana dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 mg lub 10 mg doustnie raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg jedynie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawka 40 mg wymaga nadzoru lekarskiego. U dzieci z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki wynoszą 5-10 mg (6-9 lat) oraz 5-20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną postacią choroby maksymalna dawka to 20 mg. U pacjentów powyżej 70 lat oraz z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) zaleca się dawkę początkową 5 mg, przy czym stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aktywna choroba wątroby, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, dieta obniżająca stężenie cholesterolu, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, predyspozycja do miopatii, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, terapia skojarzona, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aporoza 5 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Aporoza) konieczne jest wdrożenie i kontynuacja diety obniżającej stężenie cholesterolu. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, uwzględniając aktualne zalecenia, cele terapeutyczne oraz odpowiedź pacjenta. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach, jednak dawka maksymalna 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę, co potwierdzają badania kliniczne. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki wahają się od 5 do 20 mg/dobę, zależnie od wieku i fazy rozwoju, natomiast u homozygotycznej formy dawka maksymalna to 20 mg/dobę. Tabletki 40 mg są przeciwwskazane u pacjentów pediatrycznych oraz u osób z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) i u pacjentów rasy azjatyckiej, u których zaleca się dawkę początkową 5 mg ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek.
białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, prewencja zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, typranawir - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Romazic 5 mg
Rozuwastatyna, będąca selektywnym i kompetencyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działa głównie w wątrobie, zwiększając liczbę receptorów LDL oraz hamując syntezę VLDL, co skutkuje istotnym obniżeniem stężeń LDL-C, cholesterolu całkowitego, triglicerydów oraz lipoproteiny ApoB, a także podwyższeniem HDL-C i ApoA-I. Efekt terapeutyczny pojawia się szybko, osiągając 90% maksymalnej odpowiedzi już po 1-2 tygodniach, a pełna odpowiedź utrzymuje się przy kontynuacji terapii. W badaniach klinicznych u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, dawki od 5 do 40 mg rozuwastatyny powodowały redukcję LDL-C od 45% do 63%, a także korzystne zmiany innych parametrów lipidowych i wskaźników ryzyka sercowo-naczyniowego. U pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią heterozygotyczną dawka 40 mg przez 12 tygodni obniżyła LDL-C o 53%, osiągając cel terapeutyczny (<3 mmol/l) u 33% chorych. W populacji pediatrycznej (wiek 6-17 lat) leczenie dawkami 5-20 mg przez 24 miesiące skutkowało redukcją LDL-C o około 43%, bez wpływu na wzrost, masę ciała czy dojrzałość płciową.
afereza, cholesterol non-HDL, dyslipidemia, efekt hipolipemizujący, grubość ściany tętnicy szyjnej, HDL cholesterol, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia typu IIa i IIb, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, infekcja układu moczowego, inhibitor reduktazy HMG-CoA, katabolizm LDL, LDL cholesterol, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, mewalonian, mialgia, miażdżyca naczyń tętniczych, pierwotna hipercholesterolemia, receptor LDL, rodzinna hipercholesterolemia, skala Framingham, skala SCORE, skala Tannera, synteza VLDL, terapia skojarzona, zapalenie nosa i gardła, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvezen Neo 40 mg + 10 mg
SUVEZEN NEO to lek złożony zawierający rozuwastatynę (inhibitor reduktazy HMG-CoA) oraz ezetymib, stosowany w terapii hiperlipidemii. Mechanizm działania opiera się na synergistycznym hamowaniu syntezy cholesterolu w wątrobie przez rozuwastatynę oraz absorpcji jelitowej cholesterolu przez ezetymib, który blokuje białko NPC1L1. W badaniach klinicznych wykazano, że połączenie tych substancji skutecznie obniża stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, ApoB, trójglicerydów oraz nie-HDL-C, jednocześnie podnosząc poziom HDL-C. W 8-tygodniowym badaniu u 769 pacjentów z hipercholesterolemią, dodanie ezetymibu 10 mg do statyny pozwoliło 72% pacjentów osiągnąć docelowe LDL-C (2,6–4,1 mmol/l), w porównaniu do 19% w grupie placebo. W innych badaniach ezetymib obniżał LDL-C o 19%, TC o 13%, ApoB o 14%, trójglicerydy o 8%, a HDL-C podnosił o 3%, bez wpływu na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i parametry krzepnięcia.
absorpcja jelitowa, apolipoproteina B, białko NPC1L1, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, czas protrombinowy, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia typu IIa i IIb, hipertrójglicerydemia, hormony steroidowe kory nadnerczy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek hipolipemizujący, ostry zespół wieńcowy, pierwotna hipercholesterolemia, rąbek szczoteczkowy jelita, receptory LDL, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, rozuwastatyna i ezetymib, synteza endogenna, trójglicerydy, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin MSN 20 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Rosuvastatin MSN) pacjent powinien stosować dietę obniżającą cholesterol, którą należy kontynuować podczas leczenia. Dawka początkowa wynosi zwykle 5-10 mg/dobę, podawana doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. Modyfikacja dawki jest możliwa po 4 tygodniach, z maksymalną dawką 40 mg/dobę zarezerwowaną dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę, co potwierdzają badania kliniczne. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg/dobę (6-9 lat) i 20 mg/dobę (10-17 lat). U pacjentów powyżej 70 roku życia zaleca się rozpoczęcie od 5 mg/dobę bez konieczności dalszej modyfikacji ze względu na wiek.
choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka początkowa, dieta obniżająca cholesterol, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, stężenie cholesterolu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aporoza 20 mg
Produkt leczniczy Aporoza zawiera rozuwastatynę i jest wskazany do leczenia hipercholesterolemii oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych. Zalecana dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia dawki do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawka 40 mg wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego. W badaniach klinicznych skuteczność prewencyjna potwierdzono dla dawki 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 roku życia oraz u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg, przy czym dawka 40 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (≤9 punktów w skali Child-Pugh) dawkę należy dostosować, a u osób z czynną chorobą wątroby stosowanie rozuwastatyny jest przeciwwskazane.
białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, czynna choroba wątroby, czynnik etniczny, dieta obniżająca cholesterol, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, skala Tannera, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvezen Neo 10 mg + 10 mg
SUVEZEN NEO to lek złożony zawierający rozuwastatynę (selektywny inhibitor reduktazy HMG-CoA) oraz ezetymib (inhibitor wchłaniania cholesterolu w jelitach), działający synergistycznie na obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego (TC), LDL-C, apolipoproteiny B (Apo B), trójglicerydów (TG) oraz nie-HDL-C, przy jednoczesnym zwiększeniu HDL-C. Ezetymib hamuje selektywnie białko NPC1L1, ograniczając absorpcję cholesterolu jelitowego o 54% w badaniu klinicznym, bez wpływu na wchłanianie TG, kwasów tłuszczowych czy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Rozuwastatyna zwiększa liczbę receptorów LDL w wątrobie, hamuje syntezę VLDL i LDL, co skutkuje znaczną redukcją LDL-C (do 53% w dawkach 20-40 mg) oraz poprawą stosunku LDL-C/HDL-C i ApoB/ApoA-I. W badaniach klinicznych dodanie ezetymibu 10 mg do terapii rozuwastatyną pozwoliło osiągnąć docelowe stężenia LDL-C u 72% pacjentów, w porównaniu do 19% w grupie placebo, a redukcja LDL-C była większa niż przy podwojeniu dawki rozuwastatyny (21% vs. 5,7%).
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, białko Niemann-Pick C1-Like 1, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, hamowanie wchłaniania cholesterolu, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, hormon steroidowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek hipolipemizujący, ostry zespół wieńcowy, pierwotna hipercholesterolemia, pochodna kwasu fibrynowego, rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, rozuwastatyna i ezetymib, ryzyko sercowo-naczyniowe, synteza VLDL, terapia skojarzona rozuwastatyna ezetymib, żywica wiążąca kwasy żółciowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aporoza 40 mg
Lek Aporoza (rozuwastatyna) dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych. Dawkowanie wymaga indywidualizacji w zależności od celu terapeutycznego, odpowiedzi na leczenie oraz czynników ryzyka. Standardowa dawka początkowa w hipercholesterolemii u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych rekomendowana dawka to 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią dawki początkowe wahają się od 5 do 10 mg (wiek 6-9 lat) oraz 5 do 20 mg (wiek 10-17 lat), natomiast u homozygotycznej formy dawka maksymalna to 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 lat zaleca się dawkę początkową 5 mg, bez konieczności modyfikacji ze względu na wiek. W przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
Aporoza, atazanawir, białka transportujące OATP1B1 i BCRP, białko transportujące, choroby sercowo-naczyniowe, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta obniżająca cholesterol, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, typranawir