narażenie na paracetamol

Narażenie na paracetamol (acetaminofen) odnosi się do sytuacji kontaktu organizmu z tą substancją, która jest jednym z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. W dawkach terapeutycznych (do 4000 mg/dobę u dorosłych) paracetamol jest uważany za bezpieczny, jednak przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby.

Mechanizm hepatotoksyczności paracetamolu wiąże się z jego metabolizmem. Około 5-10% dawki jest metabolizowane przez cytochrom P450 (głównie CYP2E1) do toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinonominy (NAPQI), który w warunkach prawidłowych jest detoksykowany przez glutation. Przy przedawkowaniu zasoby glutationu ulegają wyczerpaniu, co prowadzi do akumulacji NAPQI i uszkodzenia hepatocytów.

Objawy zatrucia paracetamolem rozwijają się w czterech fazach: początkowo (0-24h) występują nudności, wymioty i złe samopoczucie; w drugiej fazie (24-72h) może nastąpić pozorna poprawa; trzecia faza (72-96h) charakteryzuje się objawami uszkodzenia wątroby (żółtaczka, encefalopatia, koagulopatia); czwarta faza to albo regeneracja wątroby, albo progresja do niewydolności narządu.

W przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu kluczowe jest szybkie zastosowanie antidotum – N-acetylocysteiny (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu i zwiększa detoksykację NAPQI. Efektywność NAC jest największa w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przyjęcia paracetamolu. Monitorowanie pacjenta obejmuje oznaczanie stężenia paracetamolu w surowicy oraz parametrów funkcji wątroby.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl