inhibitor i induktor CYP1A2 i CYP2C8
Cytochromy P450 (CYP) to grupa enzymów odgrywających kluczową rolę w metabolizmie wielu leków. CYP1A2 i CYP2C8 należą do najważniejszych izoenzymów tej rodziny, uczestniczących w biotransformacji szerokiego spektrum substancji leczniczych.
Inhibitory CYP1A2 to substancje hamujące aktywność tego enzymu, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez CYP1A2 i nasilenia ich działania. Do klinicznie istotnych inhibitorów CYP1A2 należą: fluwoksamina, ciprofloksacyna, enoksacyna oraz niektóre pochodne chinolonowe. Spożywanie napojów zawierających ekstrakt z grejpfruta również może hamować aktywność tego izoenzymu.
Induktory CYP1A2 to substancje zwiększające ekspresję i aktywność enzymu, co prowadzi do przyspieszenia metabolizmu leków będących substratami CYP1A2 i potencjalnego osłabienia ich działania. Znanymi induktorami CYP1A2 są: dym tytoniowy (zawierający wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), omeprazol, lansoprazol, ryfampicyna oraz spożywanie produktów zawierających wyciąg z dziurawca.
W przypadku CYP2C8, do istotnych inhibitorów zaliczamy gemfibrozyl, trimetoprim oraz montelukast. Hamowanie aktywności CYP2C8 może prowadzić do zwiększenia stężenia leków takich jak repaglinid, pioglitazon czy rosuwastatyna, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Induktory CYP2C8 obejmują głównie ryfampicynę oraz barbiturany. Ich stosowanie może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej leków metabolizowanych przez CYP2C8 w wyniku przyspieszenia ich eliminacji z organizmu.
Znajomość statusu leku jako inhibitora lub induktora CYP1A2 i CYP2C8 jest kluczowa przy ocenie potencjalnych interakcji lekowych, szczególnie u pacjentów stosujących politerapię. Monitorowanie takich interakcji pomaga w optymalizacji farmakoterapii i zapobieganiu niepożądanym zdarzeniom polekowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Eltrombopag Glenmark wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do istotnego zwiększenia stężeń statyn (np. rozuwastatyny: ↑Cmax o 103%, ↑AUC o 55% przy dawce 75 mg eltrombopagu). Podobne ryzyko dotyczy metotreksatu i topotekanu, wymagając ostrożności i monitorowania toksyczności. Eltrombopag nie istotnie wpływa na metabolizm substratów enzymów CYP450 1A2, 2C19, 2C9 i 3A4, choć hamuje CYP2C8 i CYP2C9 in vitro. Jednoczesne stosowanie z cyklosporyną obniża ekspozycję na eltrombopag (Cmax ↓25-39%, AUC ↓18-24%), co może wymagać dostosowania dawki i monitorowania liczby płytek krwi. Chelatowanie przez wielowartościowe kationy (np. wapń, żelazo, magnez) znacząco obniża biodostępność eltrombopagu (↓AUC i Cmax o 70%), dlatego zaleca się przyjmowanie eltrombopagu co najmniej 2 godziny przed lub 4 godziny po produktach zawierających te kationy.
azatiopryna, biodostępność, boceprevir, chelatacja, chelatowanie, cyklosporyna, danazol, działanie niepożądane, eltrombopag z olaminą, enzym CYP450, fluwoksamina, hepatotoksyczność, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina dożylna, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, induktor enzymatyczny, inhibitor BCRP, inhibitor CYP1A2, inhibitor enzymatyczny, inhibitor i induktor CYP1A2 i CYP2C8, inhibitor proteazy WZW C, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kation wielowartościowy, kortykosteroid, lopinawir, metotreksat, mikrosom wątrobowy, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, substrat BCRP, substrat cytochromu P450, substrat OATP1B1, substrat OATP1B1 i BCRP, telaprewir, topotekan, właściwość farmakologiczna