neurogeneza hipokampa
Neurogeneza hipokampa to proces powstawania nowych neuronów w zakręcie zębatym (gyrus dentatus) hipokampa, jednego z nielicznych regionów mózgu dorosłego człowieka, w którym zachodzi aktywny proces tworzenia nowych komórek nerwowych. Proces ten rozpoczyna się od podziału komórek progenitorowych znajdujących się w warstwie podziarnistej zakrętu zębatego i prowadzi do powstania dojrzałych neuronów ziarnistych, które integrują się z istniejącymi obwodami neuronalnymi.
W przeciwieństwie do wcześniejszych przekonań, neurogeneza hipokampa nie ogranicza się wyłącznie do okresu rozwojowego, ale zachodzi również w mózgu dorosłym. Intensywność tego procesu maleje z wiekiem, ale może być modulowana przez różne czynniki, takie jak aktywność fizyczna, wzbogacone środowisko, uczenie się oraz czynniki stresowe. Badania wykazały, że nowo powstałe neurony w hipokampie odgrywają kluczową rolę w procesach uczenia się, formowania pamięci oraz regulacji nastroju.
Zaburzenia neurogenezy hipokampa wiązane są z wieloma schorzeniami neuropsychiatrycznymi, w tym z depresją, zaburzeniami lękowymi, chorobą Alzheimera oraz epilepsją skroniową. Leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać neurogenezę hipokampa, co sugeruje, że jest to jeden z mechanizmów ich działania terapeutycznego. Obecnie badania nad neurogenezą hipokampa koncentrują się na opracowaniu nowych strategii terapeutycznych dla chorób neurodegeneracyjnych i psychiatrycznych, wykorzystujących potencjał endogennej regeneracji mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chemo brain – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Chemo brain, czyli zaburzenia poznawcze związane z chemioterapią, stanowią istotne wyzwanie kliniczne u pacjentów onkologicznych, z objawami utrzymującymi się od kilku miesięcy do nawet 5-10 lat po zakończeniu terapii. Szacuje się, że około 75% pacjentów doświadcza tych zaburzeń podczas leczenia, a 35% zgłasza utrzymujące się deficyty poznawcze po terapii. Główne deficyty dotyczą pamięci werbalnej i wzrokowej, szybkości przetwarzania informacji oraz pamięci roboczej. Rokowanie jest zróżnicowane i zależy od dawki chemioterapii, predyspozycji genetycznych (np. genotyp APOE4), płci oraz stanu emocjonalnego pacjenta. Neurogeneza hipokampa, kluczowa dla regeneracji mózgu, może być trwale zaburzona przez chemioterapię, co przyczynia się do długotrwałych zmian strukturalnych w istocie białej i szarej, utrzymujących się nawet do 20 lat po leczeniu.
badanie obrazowe mózgu, chemo brain, choroba Alzheimera, cisplatyna, deficyt poznawczy, funkcja poznawcza, funkcja wykonawcza, genotyp APOE4, hipokamp, istota biała, istota szara, kora przedczołowa, leczenie przeciwnowotworowe, lęk i depresja, neurodegeneracja, neurogeneza, neurogeneza hipokampa, pamięć robocza, pamięć werbalna, pamięć wzrokowa, receptor S1P, rehabilitacja poznawcza, szybkość przetwarzania informacji, zaburzenia poznawcze związane z chemioterapią