brodawczak odwrócony zatok
Brodawczak odwrócony zatok (ang. inverted papilloma) to rzadki, łagodny nowotwór wywodzący się z nabłonka błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Mimo łagodnego charakteru histologicznego, cechuje się miejscową agresywnością, wysoką tendencją do nawrotów (sięgającą 20-30%) oraz potencjałem do transformacji złośliwej w raka płaskonabłonkowego (w 5-15% przypadków).
Guz najczęściej rozwija się jednostronnie, z predylekcją do bocznej ściany jamy nosowej, zatoki szczękowej i sitowej. Klinicznie manifestuje się przewlekłą niedrożnością nosa, krwawieniami z nosa, zaburzeniami węchu oraz bólami twarzy. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie badania histopatologicznego, a w diagnostyce przedoperacyjnej kluczową rolę odgrywają tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny.
Leczeniem z wyboru jest radykalne chirurgiczne usunięcie zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. Preferowaną techniką jest chirurgia endoskopowa zatok przynosowych, jednak w przypadkach zaawansowanych może być konieczne zastosowanie dostępu zewnętrznego. Ze względu na wysokie ryzyko nawrotów, pacjenci wymagają regularnych kontroli pooperacyjnych z badaniami endoskopowymi i obrazowymi przez wiele lat po zabiegu.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory nosa i zatok przynosowych stanowią rzadką grupę nowotworów złośliwych, odpowiadającą za 3-5% wszystkich nowotworów głowy i szyi oraz mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych. Zachorowalność w USA wynosi około 0,556/100 000 rocznie, z tendencją spadkową od 2012 roku (APC -1,79). Występują głównie u osób powyżej 55 roku życia, z przewagą mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet 1,5-2,6:1). Najczęstszą lokalizacją są zatoki szczękowe (55-60%), a dominującym typem histologicznym rak płaskonabłonkowy (70-80%). W populacji dziecięcej najczęstszym nowotworem jest mięsak prążkowanokomórkowy. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, obrazowaniu (CT, MRI, PET-CT) oraz biopsji, a klasyfikacja TNM i typ histologiczny mają kluczowe znaczenie prognostyczne. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję zawodową na pył drzewny (ryzyko gruczolakoraka wzrasta nawet 874-krotnie), pył skórzany, nikiel, chrom, palenie tytoniu, zakażenia HPV (typy 16 i 18, obecne w 31,5% raków płaskonabłonkowych) oraz EBV, a także wcześniejszą radioterapię i zanieczyszczenie powietrza.
baza danych SEER, brodawczak odwrócony zatok, chłoniak złośliwy, gruczolakorak, jama nosowa, klasyfikacja TNM, mięsak prążkowanokomórkowy, naciekanie okołonerwowe, nawrót miejscowy, niedrożność nosa, nowotwór głowy i szyi, nowotwór nosa i zatok przynosowych, polip nosa, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do węzłów chłonnych, przewlekłe zapalenie zatok, pył drzewny, pył skórzany, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak gruczołowo-torbielowaty, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie wirusem Epsteina-Barr, zanieczyszczenie powietrza, zatoka czołowa, zatoka klinowa, zatoka sitowa, zatoka szczękowa -
Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory jamy nosowej i zatok przynosowych stanowią rzadki, ale klinicznie istotny typ nowotworów złośliwych, odpowiadający za około 3-5% nowotworów głowy i szyi oraz mniej niż 0,5% wszystkich nowotworów złośliwych. Zapadalność w USA wynosi około 0,556/100 000 osób rocznie, z wyższymi wskaźnikami w niektórych regionach, np. 0,67/100 000 w Rosji. Dominują mężczyźni (stosunek 1,8:1), a większość przypadków diagnozuje się po 55. roku życia. Lokalizacja nowotworu ma znaczenie prognostyczne – guzy jamy nosowej rokują lepiej niż zatok przynosowych, z zatoką klinową jako wyjątkiem, gdzie chemioterapia wykazuje istotną korzyść (HR=0,41, p=0,017). Histologicznie dominują raki płaskonabłonkowe (70-80%), a następnie rak gruczołowo-torbielowaty i gruczolakorak (~10%). Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję zawodową na pyły (drzewny, niklowy, skórzany), palenie tytoniu, infekcje EBV i HPV (typy 16 i 18 odpowiadają za ~30% raków płaskonabłonkowych), a także wcześniejszą radioterapię i choroby predysponujące, jak siatkówczak dziedziczny.
brodawczak odwrócony zatok, chemioradioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, chłoniak złośliwy, formaldehyd, gruczolakorak, gruczolakorak typu jelitowego, guz przerzutowy, mięsak prążkowanokomórkowy, nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych, nowotwory głowy i szyi, polipy nosa, przerzuty do węzłów chłonnych, przewlekłe zapalenie zatok, radioterapia, rak gruczołowo-torbielowaty, rak nosogardła, rak płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy zatok przynosowych, siatkówczak dziedziczny, stadium T1, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Epsteina-Barr, zapalenie zatok, zatoka sitowa, zatoka szczękowa
