komórki szpiku kostnego

Komórki szpiku kostnego stanowią heterogenną populację różnych typów komórek zlokalizowanych w jamach szpikowych kości. Szpik kostny jest głównym narządem krwiotwórczym (hematopoetycznym) u dorosłych, odpowiedzialnym za produkcję wszystkich elementów morfotycznych krwi.

W szpiku kostnym znajdują się hematopoetyczne komórki macierzyste (HSC), które mają zdolność do samoodnowy oraz różnicowania się w kierunku wszystkich linii komórek krwi. Proces hematopoezy prowadzi do powstania erytrocytów, leukocytów (granulocytów, monocytów, limfocytów) oraz trombocytów. Oprócz komórek krwiotwórczych w szpiku znajdują się komórki zrębu (stromalne), w tym mezenchymalne komórki macierzyste, fibroblasty, adipocyty, osteoblasty oraz komórki endotelialne.

Szpik kostny czerwony, bogaty w komórki hematopoetyczne, dominuje u dzieci, natomiast u dorosłych stopniowo przekształca się w szpik żółty, zawierający głównie adipocyty. Komórki szpiku kostnego tworzą wyspecjalizowane mikrośrodowisko (niszę hematopoetyczną), które reguluje proces odnowy i różnicowania komórek macierzystych poprzez bezpośrednie kontakty międzykomórkowe oraz wydzielanie czynników wzrostu i cytokin.

W diagnostyce klinicznej badanie komórek szpiku kostnego (biopsja aspiracyjna lub trepanobiopsja) jest kluczowe w ocenie chorób hematologicznych, w tym białaczek, chłoniaków, zespołów mielodysplastycznych, niedokrwistości oraz w monitorowaniu efektów leczenia. Komórki szpiku kostnego są również wykorzystywane w transplantologii – przeszczepienie szpiku lub komórek macierzystych z krwi obwodowej stanowi standardową metodę leczenia wielu chorób hematologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl