działania niepożądane na nerki

Działania niepożądane na nerki obejmują szerokie spektrum zaburzeń morfologicznych i funkcjonalnych, które mogą być wywołane przez leki, substancje chemiczne, czynniki środowiskowe czy choroby ogólnoustrojowe. Nerki są szczególnie narażone na toksyczne działanie substancji ze względu na znaczny przepływ krwi przez te narządy (około 25% pojemności minutowej serca) oraz ich rolę w koncentracji i wydalaniu potencjalnie szkodliwych związków.

Nefrotoksyczność polekowa jest jedną z najczęstszych przyczyn jatrogennego uszkodzenia nerek, szczególnie w środowisku szpitalnym. Do leków o znanym potencjale nefrotoksycznym należą: aminoglikozydy, amfoterycyna B, niektóre antybiotyki beta-laktamowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), inhibitory kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus), cisplatyna oraz środki kontrastowe stosowane w diagnostyce obrazowej.

Klinicznie działania niepożądane na nerki mogą manifestować się jako ostre uszkodzenie nerek (AKI), przewlekła choroba nerek (PChN), nefropatia śródmiąższowa, zespół nerczycowy, kamica nerkowa, kwasica cewkowa nerkowa, czy zaburzenia elektrolitowe. Diagnostyka obejmuje ocenę funkcji nerek (kreatynina, GFR), badanie ogólne moczu, określenie dobowej utraty białka, badania obrazowe oraz w uzasadnionych przypadkach biopsję nerki.

Profilaktyka nefrotoksyczności polega na właściwym nawodnieniu pacjenta, unikaniu łączenia leków o potencjale nefrotoksycznym, dostosowaniu dawek leków do funkcji nerek, monitorowaniu parametrów nerkowych oraz wczesnym rozpoznawaniu i leczeniu zaburzeń. W przypadku rozpoznania polekowego uszkodzenia nerek kluczowe jest natychmiastowe odstawienie czynnika wywołującego oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl