ogniskowy rozrost guzkowy
Ogniskowy rozrost guzkowy (FNH – Focal Nodular Hyperplasia) to łagodna zmiana wątroby, druga co do częstości występowania po naczyniakomięsaku wątroby. Charakteryzuje się obecnością centralnej blizny gwiaździstej z odchodzącymi od niej przegrodami włóknistymi, dzielącymi guz na segmenty. Zmiana ta nie ma torebki i zawiera wszystkie elementy prawidłowej wątroby, ale w zaburzonym układzie architektonicznym.
Etiologia FNH nie jest do końca poznana, choć uważa się, że może być związana z wrodzoną anomalią naczyniową lub być odpowiedzią na miejscowe zaburzenia przepływu krwi. Częściej występuje u kobiet w wieku rozrodczym, co sugeruje możliwy wpływ hormonów płciowych na jej rozwój. W przeciwieństwie do gruczolaka wątrobowokomórkowego, nie wykazano zwiększonego ryzyka transformacji złośliwej ani krwawienia.
Diagnostyka obrazowa FNH opiera się głównie na badaniach tomografii komputerowej z kontrastem, rezonansu magnetycznego oraz ultrasonografii z kontrastem. Charakterystyczne cechy radiologiczne to hiperwaskularyzacja w fazie tętniczej oraz obecność centralnej blizny, która ulega wzmocnieniu w późnej fazie. W większości przypadków FNH nie wymaga leczenia, a jedynie obserwacji. Resekcja chirurgiczna jest rozważana tylko w przypadku objawowych zmian, dużych rozmiarów guza lub trudności w różnicowaniu z innymi ogniskowymi zmianami wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rigevidon
Przed zastosowaniem produktu leczniczego Rigevidon konieczna jest szczegółowa ocena indywidualnego ryzyka i korzyści, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepicy żylnej i tętniczej. Rigevidon zawiera lewonorgestrel, który wiąże się z najniższym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (6 na 10 000 kobiet rocznie) w porównaniu z innymi progestagenami. Ryzyko to jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy żylnej to m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty, nowotwory). Objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Ponadto, stosowanie Rigevidonu jest przeciwwskazane przy obecności wielu czynników ryzyka zakrzepicy tętniczej, takich jak palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, migrena czy cukrzyca.
brak laktazy, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, krwioplucie, lewonorgestrel, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nowotwór endometrium, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Gadoksetynian disodu – Wskazania do stosowania
Gadoksetynian disodu (Primovist) to specjalistyczny środek kontrastowy do rezonansu magnetycznego wątroby, dostępny w stężeniu 0,25 mmol/ml w ampułkostrzykawkach o objętościach 5,0 ml (907 mg disodu gadoksetynianu), 7,5 ml (1361 mg) oraz 10,0 ml (1814 mg). Charakteryzuje się dwufazowym mechanizmem działania: fazą dynamiczną umożliwiającą ocenę unaczynienia zmian oraz fazą hepatobilarną (opóźnioną), pozwalającą na ocenę funkcji hepatocytów i różnicowanie zmian ogniskowych w miąższu wątroby. Primovist jest szczególnie przydatny w diagnostyce zmian łagodnych (ogniskowy rozrost guzkowy, gruczolak, naczyniaki), złośliwych (rak wątrobowokomórkowy, przerzuty) oraz w ocenie zmian niejednoznacznych w innych badaniach obrazowych. Produkt zawiera 11,7 mg sodu na ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu.
chemoembolizacja przeztętnicza, choroba przewlekła, diagnostyka obrazowa wątroby, faza opóźniona, funkcja hepatocytów, gadoksetynian disodu, gruczolak wątrobowokomórkowy, miąższ wątroby, naczyniak, obrazowanie T1-zależne, ogniskowy rozrost guzkowy, podanie dożylne, przerzut do wątroby, radioembolizacja, rak wątrobowokomórkowy, resekcja wątroby, rezonans magnetyczny, roztwór do wstrzykiwań, środek kontrastowy, wzmocnienie kontrastowe, zabieg operacyjny, zmiany chorobowe, zmiany ogniskowe wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Rigevidon, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg lewonorgestrelu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowo-zatorowych żył i tętnic (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zakrzepica żylna, zatorowość płucna), a także nowotworów, takich jak rak szyjki macicy, rak piersi oraz rzadkie nowotwory wątroby (rak wątrobowokomórkowy, łagodne guzy wątroby). Szczególnie narażone są pacjentki z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy palenie tytoniu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje immunologiczne, w tym reakcje anafilaktyczne oraz zaostrzenie chorób autoimmunologicznych, np. rozsianego tocznia rumieniowatego i obrzęku naczynioruchowego.
brak miesiączkowania, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny środek antykoncepcyjny, ektopia szyjki macicy, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, lewonorgestrel, melasma, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, pląsawica, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia lipidowe, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żył siatkówki, zakrzepica żylna, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa