przeszczep szpiku

Przeszczep szpiku kostnego, inaczej transplantacja komórek krwiotwórczych, to procedura medyczna polegająca na zastąpieniu uszkodzonego lub nieprawidłowo funkcjonującego szpiku kostnego pacjenta zdrowym szpikiem dawcy lub własnymi, wcześniej pobranymi komórkami macierzystymi.

Wyróżniamy trzy główne rodzaje przeszczepów: autologiczny (wykorzystanie własnych komórek pacjenta), allogeniczny (od dawcy spokrewnionego lub niespokrewnionego) oraz syngeniczny (od identycznego bliźniaka). Procedura stosowana jest w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego (białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi), niektórych guzów litych, ciężkich niedokrwistości aplastycznych oraz wrodzonych zaburzeń odporności.

Przed przeszczepem pacjent poddawany jest kondycjonowaniu – intensywnej chemioterapii i/lub radioterapii, mającej na celu zniszczenie chorego szpiku i stworzenie miejsca dla nowych komórek. Istotnym elementem kwalifikacji do przeszczepu jest zgodność antygenów HLA między dawcą a biorcą, co minimalizuje ryzyko odrzucenia przeszczepu i choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD).

Powikłania po przeszczepie mogą obejmować infekcje oportunistyczne w okresie neutropenii, GvHD, zaburzenia funkcji narządów oraz nawrót choroby podstawowej. Nowoczesne protokoły leczenia wspomagającego oraz precyzyjne dobieranie dawców znacząco poprawiły wyniki leczenia tą metodą w ostatnich dekadach.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl