Przedawkowanie
Carboplatin Eugia 10 mg/ml

Przedawkowanie karboplatyny, stosowane w dawkach nawet do 1600 mg/m² powierzchni ciała na cykl, prowadzi do ciężkich, zagrażających życiu powikłań hematologicznych, takich jak granulocytopenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość. Nadir parametrów hematologicznych występuje między 9. a 25. dniem po podaniu, z medianą 12-17 dni, a regeneracja szpiku kostnego przebiega stopniowo – granulocyty osiągają ≥ 500/mikrolitr po medianie 11 dni, a płytki krwi ≥ 25 000/mikrolitr po medianie 7 dni. Poza hematologicznymi skutkami toksyczności obserwuje się również nefrotoksyczność z obniżeniem GFR nawet o 50%, neurotoksyczność manifestującą się neuropatią obwodową, ototoksyczność, zaburzenia widzenia, w tym potencjalną utratę wzroku, hiperbilirubinemię, zapalenie błon śluzowych oraz objawy żołądkowo-jelitowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko utraty wzroku przy dawkach przekraczających zalecane wartości terapeutyczne.

Przedawkowanie karboplatyny

Przedawkowanie karboplatyny może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań. W badaniach klinicznych I fazy stosowano dawki sięgające nawet 1600 mg/m² pc. na cykl leczenia, co znacznie przekracza standardowe dawkowanie terapeutyczne i skutkowało wystąpieniem szeregu poważnych działań niepożądanych, głównie hematologicznych, nefrologicznych i neurologicznych.1

Objawy hematologiczne

Najpoważniejszymi konsekwencjami przedawkowania karboplatyny są zagrażające życiu zaburzenia hematologiczne, w tym:

Nadir wartości parametrów hematologicznych (najniższy poziom w trakcie cyklu leczenia) obserwowano między 9. a 25. dniem (mediana: 12-17 dni) po podaniu karboplatyny w dawkach toksycznych. Regeneracja szpiku kostnego następowała stopniowo – granulocyty osiągały wartości ≥ 500/mikrolitr po 8-14 dniach (mediana: 11 dni), a płytki krwi wartości ≥ 25 000/mikrolitr po 3-8 dniach (mediana: 7 dni).2

Objawy niehematologiczne

Przy przedawkowaniu karboplatyny obserwuje się również szereg poważnych działań niepożądanych pozahematologicznych, które obejmują:3

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną utratę wzroku, która może wystąpić przy zastosowaniu większych niż zalecane dawek karboplatyny. Jest to poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.4

Postępowanie w przedawkowaniu

Brak jest swoistego antidotum w przypadku przedawkowania karboplatyny, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący. Zastosowanie znajdują następujące metody:5

  • Przeszczep szpiku kostnego – w przypadku ciężkiej, nieodwracalnej supresji szpiku
  • Przetoczenia krwi i preparatów krwiopochodnych:
  • Intensywne leczenie przeciwinfekcyjne – w przypadku rozwoju zakażeń towarzyszących granulocytopenii
  • Nawodnienie i monitorowanie funkcji nerek – celem minimalizacji nefrotoksyczności
  • Leki przeciwwymiotne – w przypadku nasilonych nudności i wymiotów
  • Monitorowanie funkcji słuchu i wzroku – ze względu na ryzyko ototoksyczności i utraty wzroku

W przypadkach ciężkiej toksyczności hematologicznej przeszczep szpiku i przetoczenia trombocytów oraz krwi mogą stanowić skuteczne metody leczenia.6

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Czas wystąpienia/dawka
Granulocytopenia Ciężkie obniżenie liczby granulocytów, zagrażające życiu, zwiększające ryzyko poważnych infekcji Nadir między 9-25 dniem (mediana: 12-17 dni); Regeneracja: 8-14 dni (mediana: 11 dni) do wartości ≥500/mikrolitr; Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Małopłytkowość Obniżenie liczby płytek krwi zwiększające ryzyko krwawień Nadir między 9-25 dniem (mediana: 12-17 dni); Regeneracja: 3-8 dni (mediana: 7 dni) do wartości ≥25 000/mikrolitr; Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Niedokrwistość Obniżenie poziomu hemoglobiny i liczby erytrocytów Nadir między 9-25 dniem (mediana: 12-17 dni); Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Zaburzenia czynności nerek Obniżenie wskaźnika przesączania kłębuszkowego o 50% Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Neuropatia Zaburzenia czucia i funkcji nerwów obwodowych Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Ototoksyczność Zaburzenia słuchu, najczęściej przemijające i odwracalne Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Utrata wzroku Poważne zaburzenia widzenia, aż do całkowitej utraty wzroku Obserwowana przy dawkach przekraczających zalecane dawkowanie terapeutyczne
Hiperbilirubinemia Zwiększone stężenie bilirubiny, świadczące o zaburzeniach funkcji wątroby Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Zapalenie błon śluzowych Stany zapalne i owrzodzenia błon śluzowych, głównie jamy ustnej i przewodu pokarmowego Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Biegunka Częste, wodniste stolce Obserwowana przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Nudności i wymioty Nasilone objawy żołądkowo-jelitowe Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Ból głowy Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu Obserwowany przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Rumień Zaczerwienienie skóry Obserwowany przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Ciężkie zakażenia Infekcje związane z zahamowaniem czynności szpiku i immunosupresją Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl