gruczolakorak jelita grubego
Gruczolakorak jelita grubego jest najczęściej występującym typem nowotworu złośliwego jelita grubego, stanowiąc około 95% wszystkich przypadków raka w tej lokalizacji. Wywodzi się z komórek gruczołowych wyściełających błonę śluzową jelita i najczęściej rozwija się z gruczolaków (polipów gruczołowych) w wyniku sekwencji przeobrażeń genetycznych określanych jako sekwencja gruczolak-rak.
Czynniki ryzyka rozwoju gruczolakoraka jelita grubego obejmują wiek powyżej 50 lat, występowanie polipów jelita grubego, choroby zapalne jelit, obciążenie rodzinne, zespoły genetyczne (zespół Lyncha, FAP), dietę bogatą w czerwone mięso i ubogą w błonnik, otyłość, cukrzycę typu 2, palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu.
Diagnostyka gruczolakoraka jelita grubego opiera się na badaniach endoskopowych (kolonoskopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego), badaniach obrazowych (TK, MRI, PET-CT) oraz markerach nowotworowych (CEA). Stopień zaawansowania nowotworu określa się według klasyfikacji TNM, co ma kluczowe znaczenie dla wyboru optymalnej strategii terapeutycznej.
Leczenie gruczolakoraka jelita grubego jest wielodyscyplinarne i obejmuje chirurgiczne wycięcie zmiany nowotworowej wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi, chemioterapię (adjuwantową lub neoadjuwantową), radioterapię (szczególnie w przypadkach raka odbytnicy) oraz terapie celowane i immunoterapię w przypadkach zaawansowanych. Rokowanie zależy głównie od stadium zaawansowania w momencie rozpoznania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Eugia 20 mg/ml
Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny, działa jako inhibitor topoizomerazy I, prowadząc do uszkodzenia pojedynczej nici DNA i blokowania replikacji w fazie S cyklu komórkowego. Jego aktywny metabolit SN-38 wykazuje wyższą cytotoksyczność i selektywność wobec komórek nowotworowych, także tych opornych na inne leki, dzięki unikaniu rozpoznania przez glikoproteinę P MDR. W badaniach in vivo potwierdzono skuteczność irynotekanu w modelach gruczolakoraków przewodu trzustkowego, sutka, jelita grubego oraz żołądka, a także w nowotworach opornych na winkrystynę i doksorubicynę. Dodatkowo, irynotekan wykazuje działanie hamujące acetylocholinesterazę, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, bewacyzumab, białaczka P388, białko oporności wielolekowej, całkowity czas przeżycia, cetuksymab, ciężka biegunka, ciężka neutropenia, czas przeżycia bez progresji, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, ekspresja EGFR, glikoproteina P MDR, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, odsetek obiektywnych odpowiedzi, rak jelita grubego z przerzutami, skala Karnofsky’ego, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna