celiakia niereagująca
Celiakia niereagująca (ang. non-responsive celiac disease, NRCD) to stan kliniczny, w którym pacjenci z potwierdzoną diagnozą celiakii nie osiągają remisji objawów lub nie następuje poprawa parametrów histologicznych i serologicznych pomimo stosowania ścisłej diety bezglutenowej przez co najmniej 6-12 miesięcy.
Główną przyczyną celiakii niereagującej jest nieświadome lub świadome nieprzestrzeganie diety bezglutenowej, co szacunkowo dotyczy nawet 50-70% przypadków. Inne przyczyny to: współistniejące schorzenia (takie jak zespół jelita drażliwego, nietolerancja laktozy, bakteryjny przerost jelita cienkiego, mikroskopowe zapalenie jelita grubego), powikłania celiakii (np. rak jelita cienkiego, jejunitis ulcerativa), a także celiakia oporna (ang. refractory celiac disease, RCD).
Diagnostyka celiakii niereagującej wymaga ponownej oceny histopatologicznej błony śluzowej dwunastnicy, szczegółowego wywiadu dietetycznego, badań serologicznych (przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej), wykluczenia innych chorób oraz niekiedy badań genetycznych. Szczególnej uwagi wymaga różnicowanie z celiakią oporną, która jest stanem przednowotworzowym i może prowadzić do rozwoju chłoniaka T-komórkowego związanego z enteropatią.
Leczenie celiakii niereagującej zależy od zidentyfikowanej przyczyny. W większości przypadków kluczowe jest dokładne przestrzeganie diety bezglutenowej pod nadzorem dietetyka. W przypadku chorób współistniejących konieczne jest ich odpowiednie leczenie. Celiakia oporna typu II wymaga intensywnego leczenia immunosupresyjnego, a w niektórych przypadkach rozważenia terapii cytoredukcyjnej lub przeszczepu komórek macierzystych ze względu na wysokie ryzyko transformacji nowotworowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Celiakia to przewlekła choroba autoimmunologiczna, występująca u osób z predyspozycją genetyczną, wywołująca zapalenie i zanik kosmków jelitowych po ekspozycji na gluten (pszenica, jęczmień, żyto). Dotyka około 1% populacji, z bimodalnym szczytem zachorowań w pierwszych 2 latach życia oraz w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Objawy mogą być klasyczne (biegunka, ból brzucha, utrata masy ciała, steatorea) lub pozajelitowe (niedokrwistość z niedoboru żelaza u 40% pacjentów, opryszczkowate zapalenie skóry, osteoporoza u 70%, zaburzenia neuropsychiatryczne, niepłodność). Diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych (przeciwciała TG2-IgA o czułości 90-98% i swoistości 95-98%) oraz biopsji jelita cienkiego, przy czym u dzieci możliwa jest diagnoza bez biopsji przy wysokich mianach przeciwciał (≥10-krotność normy) i potwierdzeniu EMA. Kluczowe jest spożywanie glutenu przez minimum 6 tygodni przed badaniami, aby uniknąć fałszywie ujemnych wyników.
badania serologiczne, biopsja jelita cienkiego, błona śluzowa jelita cienkiego, celiakia, celiakia niereagująca, choroba Addisona, choroba autoimmunologiczna, choroba autoimmunologiczna tarczycy, cukrzyca typu 1, dermatitis herpetiformis, dieta bezglutenowa, gęstość mineralna kości, hiperplazja krypt, kosmki jelitowe, niedokrwistość z niedoboru żelaza, oporna celiakia, osteoporoza, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, przepuszczalność jelitowa, rozkład bimodalny, toczeń rumieniowaty układowy, transaminazy, zanieczyszczenie krzyżowe, zanik kosmków jelitowych, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Celiakia – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Celiakia jest autoimmunologiczną chorobą zapalną dwunastnicy, wywołaną przez gluten u osób genetycznie predysponowanych. Rokowanie jest dobre przy wczesnej diagnozie i ścisłym przestrzeganiu diety bezglutenowej, co umożliwia regenerację błony śluzowej jelita, szczególnie u dzieci (wskaźnik regeneracji 65%, CI: 0,44-0,85) w porównaniu do dorosłych (24%, CI: 0,15-0,33). Czynniki wpływające na rokowanie to wiek w momencie diagnozy, stopień uszkodzenia histologicznego, płeć (lepsza regeneracja u mężczyzn) oraz czas opóźnienia rozpoznania. Monitorowanie obejmuje ocenę objawów klinicznych, oznaczanie przeciwciał anty-TG2 IgA i EMA, a biopsję powtarza się przy utrzymaniu podwyższonych poziomów przeciwciał po 6-12 miesiącach leczenia. Około 5% pacjentów rozwija celiakię oporną na leczenie (RCD), charakteryzującą się złym rokowaniem i wysoką 5-letnią śmiertelnością (30%), z czynnikami ryzyka takimi jak wiek, nieprawidłowe limfocyty śródnabłonkowe i niski poziom albuminy.
ataksja, celiakia, celiakia niereagująca, celiakia oporna na leczenie, choroba autoimmunologiczna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba układu oddechowego, dieta bezglutenowa, enteropatia, gruczolakorak jelita cienkiego, kortykosteroid, krzywica, lek immunomodulujący, neuropatia obwodowa, nowotwór limfoproliferacyjny, osteomalacja, osteopenia, osteoporoza, przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej, zanik kosmków, zapalenie dwunastnicy, zespół złego wchłaniania