enzym metabolizujący leki

Enzymy metabolizujące leki (ang. drug metabolizing enzymes, DMEs) to grupa białek enzymatycznych odpowiedzialnych za biotransformację ksenobiotyków, w tym leków, w organizmie człowieka. Stanowią one kluczowy element mechanizmów detoksykacyjnych, przekształcając substancje lecznicze w metabolity, które mogą być łatwiej wydalane z organizmu.

Najważniejszą grupą enzymów metabolizujących leki są enzymy cytochromu P450 (CYP450), zlokalizowane głównie w wątrobie, ale występujące również w jelitach, płucach, nerkach i innych tkankach. System CYP450 obejmuje kilkadziesiąt izoenzymów, z których CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP1A2 są odpowiedzialne za metabolizm około 90% wszystkich leków.

Oprócz cytochromu P450, w metabolizmie leków uczestniczą również inne enzymy, takie jak transferazy (np. UDP-glukuronylotransferazy, sulfotransferazy, N-acetylotransferazy), które katalizują reakcje sprzęgania, oraz enzymy oksydoredukcyjne (np. dehydrogenazy alkoholowe, reduktazy aldehydowe). Aktywność tych enzymów może być modulowana przez czynniki genetyczne (polimorfizmy), środowiskowe oraz interakcje międzylekowe.

Znajomość profilu enzymów metabolizujących leki ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii, ponieważ wpływa na indywidualne różnice w odpowiedzi na leki, ryzyko działań niepożądanych oraz potencjalne interakcje lekowe. Warianty genetyczne wpływające na aktywność tych enzymów są przedmiotem badań farmakogenetycznych, które dążą do personalizacji leczenia w oparciu o profil metaboliczny pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl