choroba paciorkowcowa grupy B
Choroba paciorkowcowa grupy B (GBS, ang. Group B Streptococcus) to zakażenie wywołane przez bakterię Streptococcus agalactiae. Jest to gram-dodatni paciorkowiec, który może kolonizować dolny odcinek przewodu pokarmowego oraz drogi moczowo-płciowe, szczególnie u kobiet.
Choroba ta stanowi istotny problem kliniczny zwłaszcza w położnictwie i neonatologii, gdyż może być przyczyną poważnych zakażeń u noworodków. Wyróżnia się zakażenia wczesne (do 7. dnia życia) i późne (od 7. dnia do 3. miesiąca życia). Wczesne zakażenia są związane z transmisją wertykalną bakterii od matki podczas porodu i mogą prowadzić do ciężkich stanów, takich jak sepsa, zapalenie płuc czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
U dorosłych GBS może powodować zakażenia układu moczowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich, zapalenie wsierdzia, zapalenie kości i szpiku oraz sepsę. Szczególnie narażone są osoby z obniżoną odpornością, chorzy na cukrzycę oraz osoby starsze.
W profilaktyce zakażeń noworodkowych stosuje się screening kobiet ciężarnych między 35. a 37. tygodniem ciąży oraz śródporodową antybiotykoterapię u nosicielek GBS. Leczenie opiera się głównie na stosowaniu penicyliny, a w przypadku alergii – na alternatywnych antybiotykach, takich jak klindamycyna czy wankomycyna.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba paciorkowcowa grupy b – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba paciorkowcowa grupy B (GBS), wywoływana przez Streptococcus agalactiae, stanowi istotne zagrożenie dla noworodków, będąc jedną z głównych przyczyn sepsy, zapalenia płuc i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Nosicielstwo GBS u kobiet ciężarnych jest często bezobjawowe, jednak transmisja wertykalna podczas porodu może prowadzić do wczesnych (do 7. dnia życia) lub późnych (1 tydzień do 3 miesięcy) zakażeń noworodków. Standardem diagnostycznym jest badanie przesiewowe wymazów z pochwy i odbytnicy między 36 0/7 a 37 6/7 tygodniem ciąży, z wykorzystaniem hodowli bakteryjnej lub szybkich testów NAAT. Profilaktyka antybiotykowa śródporodowa (IAP) z zastosowaniem penicyliny G (5 mln j. i.v. na start, następnie 2,5-3 mln j. co 4 godziny) lub ampicyliny (2 g i.v. na start, następnie 1 g co 4 godziny) jest zalecana u kobiet z potwierdzonym GBS, a u pacjentek z alergią na penicylinę stosuje się cefazolinę, klindamycynę lub wankomycynę w zależności od ryzyka anafilaksji i wrażliwości szczepu. Skuteczna profilaktyka wymaga podania antybiotyku co najmniej 4 godziny przed porodem, jednak nie należy opóźniać interwencji położniczych wyłącznie w tym celu.
alergia na penicylinę, ampicylina, amplifikacja kwasów nukleinowych, antybiotykoterapia, antybiotykoterapia empiryczna, badanie przesiewowe GBS, bakteria Gram-dodatnia, bakteriemia, choroba paciorkowcowa grupy B, drgawki, gentamycyna, gorączka śródporodowa, immunoglobulina dożylna, inwazyjna choroba GBS, letarg, niewydolność szyjkowa, oddział intensywnej terapii noworodkowej, padaczka, penicylina G, płyn mózgowo-rdzeniowy, porażenie mózgowe, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka antybiotykowa śródporodowa, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, ryzyko anafilaksji, sepsa, sepsa noworodkowa, sinica, Streptococcus agalactiae, szczepionka skoniugowana, tachykardia, tlenoterapia, transmisja wertykalna, upławy, zaburzenie neurorozwojowe, zakażenie układu moczowego, zakażenie wewnątrzmaciczne, zapalenie endometrium, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba paciorkowcowa grupy b – Objawy
Choroba paciorkowcowa grupy B (GBS), wywoływana przez Streptococcus agalactiae, stanowi istotne zagrożenie zwłaszcza dla noworodków, osób starszych oraz pacjentów z immunosupresją. U noworodków wyróżnia się dwie postaci: wczesną (early-onset disease), manifestującą się w ciągu pierwszych 24-48 godzin życia i odpowiadającą za 60-80% przypadków, oraz późną (late-onset disease), rozwijającą się między 7. dniem a 3. miesiącem życia. Wczesna postać charakteryzuje się objawami takimi jak tachypnoe, zaburzenia termoregulacji, letarg, niestabilne ciśnienie krwi, sinica i drgawki, często manifestując się jako sepsa, zapalenie płuc lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Późna postać, z niższą śmiertelnością (1-6%), częściej wiąże się z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych (około 30% przypadków). Czynniki ryzyka obejmują kolonizację matki GBS, przedwczesny poród (<37. tygodnia), gorączkę porodową (>38°C), długi czas od pęknięcia błon płodowych (>18-24 h) oraz wcześniejsze urodzenie dziecka z GBS. Śmiertelność w wczesnej postaci wynosi 3-10%, a u wcześniaków może sięgać 20%.
bakteriemia, chorioamnionitis, choroba paciorkowcowa grupy B, diagnostyka różnicowa, duszność, early-onset disease, endometritis, late-onset disease, leukocytoza, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, pierwotna bakteriemia, porażenie mózgowe, poród przedwczesny, sepsa, sinica, Streptococcus agalactiae, sztywność karku, tachypnoe, uwypuklone ciemiączko, wstrząs septyczny, zakażenie układu moczowego, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowych, zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba paciorkowcowa grupy b – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba paciorkowcowa grupy B (GBS, Streptococcus agalactiae) stanowi istotne zagrożenie, zwłaszcza dla noworodków i niemowląt, z wysoką śmiertelnością i chorobowością, szczególnie w przypadku wczesnej choroby GBS o wczesnym początku (EOGBS). Wcześniaki mają trzykrotnie wyższe ryzyko EOGBS, a śmiertelność w tej grupie wynosi 19,2% w porównaniu do 2,1% u noworodków urodzonych o czasie. Wprowadzenie uniwersalnych badań przesiewowych u kobiet ciężarnych między 36 0/7 a 37 6/7 tygodniem ciąży oraz śródporodowej profilaktyki antybiotykowej (IAP) znacząco zmniejszyło częstość występowania EOGBS z 1,8 do 0,23 przypadków na 1000 żywych urodzeń, co stanowi redukcję o ponad 80%. Profilaktyka ta wymaga rozpoczęcia antybiotykoterapii co najmniej 4 godziny przed porodem, aby zapewnić optymalną skuteczność. Pomimo tych działań, ryzyko powikłań neurologicznych, takich jak mózgowe porażenie dziecięce, padaczka czy upośledzenie słuchu, pozostaje istotne u dzieci z przebytym zakażeniem GBS.
bezdech, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba paciorkowcowa grupy B, choroba współistniejąca, kolonizacja dróg moczowo-płciowych, letarg, mózgowe porażenie dziecięce, niewydolność krążeniowo-oddechowa, paciorkowiec grupy B, padaczka, posiew pochwowo-odbytniczy, posocznica, profilaktyka śródporodowa, sepsa, śmiertelność i chorobowość, tachykardia, tachypnoe, upośledzenie neurologiczne, utrata słuchu, wcześniak, zaburzenie drgawkowe, zakażenie noworodka, zapalenie błon płodowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pępowiny, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba paciorkowcowa grupy b – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba paciorkowcowa grupy B (GBS) jest główną przyczyną wczesnych zakażeń noworodków w krajach rozwiniętych. Aktualne wytyczne ACOG zalecają uniwersalny skrining ciężarnych między 36 0/7 a 37 6/7 tygodniem ciąży poprzez pobranie wymazu z pochwy i odbytu, co pozwala na skuteczne przewidywanie kolonizacji GBS do 5 tygodni. Śródporodowa profilaktyka antybiotykowa (IAP) jest wskazana u kobiet z dodatnim wynikiem posiewu, bakteriurią GBS w ciąży, wcześniejszym dzieckiem z inwazyjną chorobą GBS lub nieznanym statusem GBS przy obecności czynników ryzyka (poród przed 37 tygodniem, odpłynięcie płynu owodniowego ≥18 godzin, gorączka ≥38°C). Penicylina G (5 mln j.m. i 2,5-3 mln j.m. co 4 godziny) pozostaje lekiem pierwszego wyboru, z ampicyliną (2 g i 1 g co 4 godziny) jako alternatywą. U pacjentek z alergią na penicylinę stosuje się cefazolin, klindamycynę lub wankomycynę w zależności od ryzyka anafilaksji i wrażliwości szczepu GBS.
ampicylina, amplifikacja kwasów nukleinowych, antybiotyk beta-laktamowy, bakteriuria GBS, cefazolin, choroba paciorkowcowa grupy B, cięcie cesarskie, gorączka śródporodowa, klindamycyna, niewydolność oddechowa, nosicielstwo GBS, obrzęk naczynioruchowy, penicylina G, pokrzywka, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, ryzyko anafilaksji, śródporodowa profilaktyka antybiotykowa, szczepionka przeciwko GBS, wankomycyna, wczesna postać choroby GBS