mocz pierwotny

Mocz pierwotny, nazywany także ultrafiltrem lub przesączem kłębuszkowym, to płyn powstający w kłębuszkach nerkowych na pierwszym etapie formowania moczu. Stanowi on produkt filtracji krwi przez barierę kłębuszkową, złożoną z komórek śródbłonka naczyń włosowatych, błony podstawnej i podocytów.

W warunkach fizjologicznych w ciągu doby powstaje około 150-180 litrów moczu pierwotnego, z czego jedynie 1-2 litry zostają wydalone jako mocz ostateczny. Proces filtracji kłębuszkowej jest pasywny i zależy od gradientu ciśnienia, determinowanego przez ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych kłębuszka oraz ciśnienie onkotyczne osocza.

Skład moczu pierwotnego przypomina skład osocza, ale bez białek o większej masie cząsteczkowej (powyżej 69 kDa), które nie przechodzą przez barierę filtracyjną. Zawiera on wodę, elektrolity, glukozę, mocznik, kreatynię, aminokwasy oraz inne drobnocząsteczkowe związki. W dalszych odcinkach nefronu mocz pierwotny ulega modyfikacji poprzez procesy reabsorpcji i sekrecji kanalikowej.

Zaburzenia filtracji kłębuszkowej mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak niewydolność nerek. Wskaźnikiem efektywności tego procesu jest współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR), którego ocena stanowi podstawę diagnostyki funkcji nerek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl