sok trawienny

Sok trawienny to płynna wydzielina produkowana przez gruczoły przewodu pokarmowego, zawierająca enzymy i inne substancje aktywne biologicznie, które uczestniczą w procesie trawienia pokarmów. W zależności od miejsca wydzielania wyróżnia się: sok ślinowy, sok żołądkowy, sok trzustkowy, sok jelitowy oraz żółć.

Sok ślinowy, produkowany przez gruczoły ślinowe, zawiera amylazę ślinową (ptyalinę), która rozpoczyna trawienie węglowodanów. Sok żołądkowy, wytwarzany przez gruczoły żołądkowe, zawiera pepsynę, lipazę żołądkową oraz kwas solny, niezbędne do trawienia białek i częściowo tłuszczów. Sok trzustkowy zawiera liczne enzymy, w tym amylazę trzustkową, lipazę trzustkową oraz enzymy proteolityczne, jak trypsynogen i chymotrypsynogen.

Sok jelitowy, produkowany przez gruczoły jelita cienkiego, zawiera enzymy takie jak peptydazy, sacharazy, maltazy i laktazy, które dokańczają proces trawienia. Żółć, wytwarzana przez wątrobę i magazynowana w pęcherzyku żółciowym, nie zawiera enzymów, ale sole żółciowe emulgują tłuszcze, ułatwiając ich trawienie przez lipazę trzustkową.

Zaburzenia w produkcji soków trawiennych mogą prowadzić do różnych schorzeń układu pokarmowego, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, niedobór enzymów trzustkowych czy zespół złego wchłaniania. Diagnostyka tych zaburzeń obejmuje badania obrazowe, endoskopowe oraz laboratoryjne oceniające funkcje trawienne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl