łaknienie
Łaknienie to fizjologiczny stan organizmu charakteryzujący się odczuciem potrzeby przyjmowania pokarmu. Jest jednym z podstawowych mechanizmów regulujących homeostazę energetyczną organizmu, stymulując zachowania związane z poszukiwaniem i spożywaniem żywności.
Z fizjologicznego punktu widzenia łaknienie kontrolowane jest przez złożony system neurohormonalny, w którym kluczową rolę odgrywają podwzgórze (szczególnie jądro łukowate) oraz hormony regulujące apetyt, takie jak grelina (hormon głodu) i leptyna (hormon sytości). Ośrodek głodu i sytości w podwzgórzu reaguje również na poziom glukozy we krwi oraz innych substancji odżywczych.
Zaburzenia łaknienia mogą manifestować się jako nadmierne łaknienie (hiperfagia) występujące w niektórych chorobach endokrynologicznych (np. choroba Cushinga), neurologicznych czy psychiatrycznych, lub jako zmniejszone łaknienie (hipofagia) obserwowane m.in. w depresji, chorobach nowotworowych czy infekcjach. Patologiczne formy zaburzeń łaknienia obejmują również jednostki chorobowe takie jak jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) czy bulimia.
W praktyce klinicznej ocena łaknienia stanowi istotny element badania podmiotowego, a jego zaburzenia mogą być ważnym wskaźnikiem diagnostycznym wielu schorzeń. Prawidłowa regulacja łaknienia jest kluczowa dla utrzymania właściwej masy ciała i zapobiegania zarówno niedożywieniu, jak i otyłości.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Octan megestrolu – Właściwości farmakodynamiczne
Octan megestrolu, będący syntetycznym steroidem o silnych właściwościach progestagennych, antyestrogenowych oraz antygonadotropowych, jest stosowany przede wszystkim w terapii nowotworów piersi i endometrium. Jego mechanizm przeciwnowotworowy nie jest w pełni poznany, jednak przypuszcza się, że polega na hamowaniu produkcji gonadotropin przez przysadkę mózgową. Preparat Megalia zawiera zmikronizowany octan megestrolu w stężeniu 40 mg/ml w formie zawiesiny doustnej, co zapewnia dobrą biodostępność i ułatwia podawanie pacjentom z trudnościami w połykaniu.
anoreksja, anoreksja i kacheksja, dysfagia, działanie antyestrogenowe, działanie antygonadotropowe, hamowanie owulacji, kacheksja, łaknienie, lek przeciwnowotworowy, masa mięśniowa, nowotwór endometrium, nowotwór hormonozależny, nowotwór piersi, progestagen, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, terapia hormonalna, utrata masy ciała - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe Amara –
Krople żołądkowe Amara to preparat roślinny o działaniu poprawiającym trawienie, charakteryzujący się synergistycznym efektem czterech głównych składników: wyciągu ze świeżego ziela dziurawca (24 ml/100 ml), nalewki z liści mięty pieprzowej (26,5 ml/100 ml), nalewki z korzenia kozłka (24,5 ml/100 ml) oraz nalewki gorzkiej (25 ml/100 ml). Mechanizm działania opiera się na stymulacji receptorów smakowych przez substancje goryczkowe i olejki eteryczne, co prowadzi do pobudzenia łaknienia oraz zwiększenia wydzielania soku żołądkowego, śliny i śluzu. Dodatkowo preparat wykazuje działanie rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz efekt wiatropędny, co jest szczególnie związane z obecnością nalewki z mięty pieprzowej. Nalewka gorzka zawiera wyciągi z korzeni goryczki, liści bobrka oraz owocni pomarańczy gorzkiej, które wspomagają procesy trawienne poprzez stymulację receptorów smakowych i produkcję soków trawiennych.
dolegliwość dyspeptyczna, działanie rozkurczające, efekt wiatropędny, glikozyd gorzki, korzeń goryczki, kubek smakowy języka, łaknienie, liść bobrka, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, owocnia pomarańczy gorzkiej, sok trawienny, sok żołądkowy, substancja goryczkowa, trawienie, wyciąg z dziurawca, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Waleriana – Właściwości farmakodynamiczne
Waleriana (Valeriana officinalis) jest stosowana głównie jako środek uspokajający o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, łagodząc stany napięcia emocjonalnego, niepokoju oraz ułatwiając zasypianie. W preparatach leczniczych występuje najczęściej w formie nalewki (Valerianae tinctura) z etanolem 70% V/V jako ekstrahentem, w stężeniach DER 1:4-4,5. Przykładowo, w syropie Antinervinum nalewka stanowi 20,0 g/100 g, a w Kroplach żołądkowych Aflofarm 25,0 g/100 g. Waleriana wykazuje synergistyczne działanie z innymi roślinnymi składnikami, szczególnie z nalewką z chmielu (Lupuli strobili tinctura) i głogu (Crataegi tinctura), co potęguje efekt uspokajający i kojący na układ nerwowy.
bezsenność, błona śluzowa żołądka, działanie rozkurczowe, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, efekt terapeutyczny, intrakt z dziurawca, kozłek lekarski, kubki smakowe, łaknienie, nalewka, nalewka gorzka, nalewka miętowa, nalewka z głogu, nalewka z kozłka, napięcie emocjonalne, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, owocostan chmielu, postać farmaceutyczna, sok żołądkowy, substancje goryczkowe, układ pokarmowy, waleriana, wydzielanie śliny - Leksykon substancji czynnych
Korzeń cykorii podróżnika – Wskazania do stosowania
Korzeń cykorii podróżnika (Cichorium intybus L., radix) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym głównie w łagodzeniu zaburzeń trawiennych, takich jak uczucie pełności w nadbrzuszu, wzdęcia oraz spowolnione trawienie. Każdy gram preparatu zawiera 1 g korzenia jako substancji aktywnej farmakologicznie. Produkt jest również wskazany w okresowej utracie apetytu, co jest istotne u pacjentów zagrożonych niedoborami żywieniowymi. Wskazania te opierają się na długotrwałym doświadczeniu klinicznym i danych historycznych, a nie na szeroko zakrojonych badaniach klinicznych, co jest charakterystyczne dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych.
dolegliwości trawienne, korzeń cykorii, korzeń cykorii podróżnika, łaknienie, niedobory żywieniowe, objawy dyspeptyczne, objawy ze strony przewodu pokarmowego, pasaż treści pokarmowej, przewód pokarmowy, spowolnione trawienie, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, uczucie pełności, utrata apetytu, wzdęcia, zaburzenia trawienne - Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Właściwości farmakodynamiczne
Gentiana lutea L. (goryczka żółta) wykazuje udokumentowane działanie farmakodynamiczne, głównie poprzez stymulację wydzielania soku żołądkowego, co poprawia procesy trawienne i zwiększa wykorzystanie składników odżywczych. Mechanizm ten opiera się na działaniu goryczkowym (amarum), gdzie związki goryczowe aktywują receptory smakowe w jamie ustnej, wywołując odruchowe zwiększenie wydzielania soków trawiennych. Dodatkowo, goryczka żółta wykazuje właściwości wiatropędne (karminatywne), redukując gazy jelitowe i łagodząc wzdęcia, a także wzmacnia łaknienie poprzez pobudzenie receptorów goryczowych, co jest istotne w stanach klinicznych z anoreksją.
Citrus aurantium, działanie farmakodynamiczne, działanie karminatywne, działanie synergistyczne, działanie wiatropędne, gazy jelitowe, goryczka żółta, korzeń goryczki, korzeń kozłka, Krople żołądkowe forte, łaknienie, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, Menyanthes trifoliata, nalewka gorzka, naowocnia pomarańczy gorzkiej, proces trawienny, receptor smakowy, sok trawienny, sok żołądkowy, stymulacja apetytu, zaburzenia trawienne, ziele dziurawca, związek goryczowy